Ouders zijn vooral je ouders: ze lenen zich niet voor een politiek antwoord, maar voor een goed gesprek

Het emancipatiemotief dat BIJ1 en DENK verbindt is dubbelzinnig

Zou ik op een homopartij stemmen als het kon? Ja hoor, zeker wanneer ik in Kazachstan of Rusland woonde, want daar is zo'n tegengeluid hard nodig. Maar in die landen, weten we, regeert één partij met overwinningspercentages van meer dan 75 procent, en aan minderheden doen ze niet.

In mijn woonplaats Amsterdam kon ik trouwens stemmen op de Politieke Partij Queer, met een transgender als lijsttrekker. Maar ik kwam niet in de verleiding, omdat in mijn stad het gierende toerisme, het al even gierende autoverkeer en de gesloten huizenmarkt net iets dringender kwesties zijn dan het queergehalte van de gemeente.

Toch snap ik de neiging van mensen om te kiezen voor wat wel badinerend wordt aangemerkt als de 'etnische stem': Afro-Europeanen en hun sympathisanten die voor BIJ1 kiezen, nakomelingen van Turkse en Marokkaanse migranten plus aanhang die DENK aankruisen. Hoe je het ook wendt of keert, het is een teken van emancipatie dat deze groepen niet langer genoegen nemen met de status van ondergeschoven kindje binnen de bestaande partijen: goed om stemmen binnen te halen, om daarna weer snel over te gaan tot de orde van de dag. Zelf vind ik het nogal jammerlijk dat de emancipatie van DENK rechtstreeks loopt via het vrijheidslievende regime in Ankara. Als DENK een vorm van volwassenwording is, dan dringt zich toch het beeld op van de jongere die zich losmaakt van zijn Nederlandse ouders, om daarna des te steviger de hand van vader Erdogan te grijpen.

Bovendien worden door DENK en door BIJ1 de andere partijen vanzelf ook 'etnische partijen', want synoniem met de 'witte stem'. Geen lonkend perspectief, wat mij betreft: het politieke landschap als in te vullen kleurenplaat.

In mijn kennissenkring lopen mensen rond, zelfs zeer nabij die op BIJ1 stemmen, de partij van Sylvana Simons. Zij moeten het gevoel hebben dat de situatie van Afro-Europeanen in Nederland even hopeloos is als die van homo's in Kazachstan. Ik deel dat idee niet.

Heel in het algemeen vind ik het een beter plan om ideeën de doorslag te laten geven bij verkiezingen dan identiteiten. Zelfs bij deze lokale verkiezingen, waarbij ideologische motieven er toch iets minder toe doen dan 'een hekje langs het fietspad, rakelings langs een gracht' zoals Sheila Sitalsing gisteren schreef. 'Van de architect mag er geen hekje tussen 'qua waterbeleving'. (...) Ik wil gewoon een hekje.'

Over dit soort zaken, triviaal maar toch van groot dagelijks belang, ging het bij deze verkiezingen. Wil ik mijn 'identiteit' in dat hekje terugvinden? Nee. Ik hoop dat er een partij is van algemeen belang, die over hekjes nadenkt en discriminatie en uit- en insluiting, en ook nog eens over de verkeersstromen in de stad, die niet wit of zwart zijn, maar een grijs spoor van fijnstof achterlaten, vooral die vermaledijde scooters. (Lijst 22 in Amsterdam, de Anti-Scooter Partij. Ook dat is mijn keuze niet geworden.)

Het emancipatiemotief dat BIJ1 en DENK verbindt is trouwens dubbelzinnig. Ik heb het idee dat er 'namens de ouders' wordt gesproken, maar ook ter vergelding van diezelfde ouders. Want de eerste generatie Turken en Marokkanen was veel te inschikkelijk, en liet zich als stemvee gedwee naar de PvdA leiden; hun kinderen en kleinkinderen laten nu van zich horen. De Surinamers en Antillianen die richting Europa vertrokken, kwamen niet aan in het hart van het Koninkrijk, waarvan ze dachten deel uit te maken, maar in een land dat hen met argwaan bekeek. Dat zal deze generatie wel eens even rechtzetten, niks geen inschikkelijkheid meer, wij zijn Hier, want jullie waren Daar en wen er maar aan.

Ondertussen wordt er iets ontroerends geprobeerd: flinker te zijn dan de ouders. Minder bang, minder gast-aan-tafel. Er wordt dus wraak genomen namens de ouders, maar ook een beetje op de ouders, die zich te aangepast gedroegen. Hoe begrijpelijk het mechanisme psychologisch ook is; er komt niets goeds van. Want ouders hebben altijd iets beschamends: ze zijn te gewoon of te bourgeois, te Surinaams of juist niet Surinaams genoeg; te gedienstig en binnenshuis weer halve potentaten. Ouders zijn vooral je ouders. Ze lenen zich niet voor een politiek antwoord, maar voor een goed gesprek.

Ook zonder ouders kan je trouwens stemmen. Uit eigen naam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.