Ouders klagen over 'janboel' in psychiatrische jeugdkliniek

De observatieverslagen over Edwin (11) laten er geen twijfel over bestaan: het kinder- en jeugdpsychiatrisch ziekenhuis De Drie Vennen in Venlo luisterde illegaal privé-gesprekken af tussen de jeugdpatiënt en zijn ouders....

Van onze correspondent

André Lammerse

VENLO

Het afluisteren van telefoons is een van de punten op een waslijst van vermeende misstanden die vorige week door een aantal ouders van pupillen naar buiten is gebracht. Zij besloten hiertoe nadat ze zich ruim een jaar tevergeefs hadden beklaagd bij de directie van De Drie Vennen. In de visie van de ouders wordt de kliniek geregeerd door tucht en psychiatrisch amateurisme, waardoor de kinderen er geestelijk meer beschadigd uit komen dan ze erin gingen.

Drie ouderparen bereiden nu een klachtenprocedure voor bij het Medisch Tuchtcollege. Vandaag stappen ze bovendien naar de civiele rechter om de cliëntenraad van De Drie Vennen weer in het zadel te helpen, een soort ondernemingsraad voor patiënten in (psychiatrische) ziekenhuizen.

De directie van De Drie Vennen heeft deze raad onlangs buitenspel gezet. Volgens de ouders is dat een aanvechtbaar besluit, omdat sinds januari vorig jaar een cliëntenraad wettelijk verplicht is. In De Drie Vennen moesten ouders van de patiënten meedoen in het management van de jeugdinstelling.

Volgens de ouders heerst er in de kliniek al twee jaar een organisatorische janboel. De behandeling zou vooral bestaan uit tucht en discipline. De groepsleiding zou zich schuldig maken aan collectieve opsluiting ('s zomers op snikhete kamers) en fysiek geweld, zoals het omdraaien van handen, of kinderen met de armen op de rug terug naar de isoleercel laten kruipen.

Veel ouders zijn verontwaardigd over het vaste doucheritueel waarbij de hulpverleners naakte pubers inspecteren of ze wel schoon zijn. In één geval bleken twee jongens van elf geregeld te worden gewassen door de mentor. 'Terwijl onze jongen echt wel weet hoe hij zich moet verzorgen', zegt zijn moeder, H. Aerts. Ook zou er onvoldoende controle zijn op softdrugsgebruik en seksuele omgang tussen de pupillen.

Zo werd een meisje 's nachts aangerand door een groepsgenoot terwijl de nachtwaker lag te slapen. Weinig professioneel is volgens de ouders soms ook het voorschrijven van medicatie. Het maandenlang toedienen van medicijnen bezorgde een jongen vorig jaar Parkinson-achtige verschijnselen. Uiteindelijk kreeg hij een black-out in het zwembad, waardoor hij bijna verdronk.

De cliëntenraad, bestaande uit vijf ouders, werd volgens voorzitster M. Kranenburg vanaf de oprichting begin vorig jaar tegengewerkt. 'We begrepen dat er allerlei dingen fout zaten, maar toen we de directie daarop aanspraken, zijn we tegen een muur van arrogantie opgelopen. De Drie Vennen heeft geen behoefte aan kritische ouders.'

Bij Kranenburgs dochter stond de psychiater voor een raadsel; zij volgt nu met succes het vwo. Edwin is volgens de psychiater 'zwakbegaafd'; niettemin heeft hij in een mum van tijd twee jaar schoolachterstand ingehaald.

Sommige ouders wachten na maanden nog steeds op de ontvangst van het volledige dossier over hun kind. Kranenburg mist over een periode van 21 maanden dagrapportages over haar dochter. De ouders van Edwin hebben na bijna een jaar moeizame onderhandelingen een half dossier van hun zoon boven water gekregen. ' Het is nog steeds niet compleet', zegt de moeder.

Wel is duidelijk te zien dat haar telefoongesprekken zijn terechtgekomen in de dagrapportages. Het afluisteren van privé-gesprekken gebeurt in de psychiatrie bij hoge uitzondering en kan alleen met toestemming van de familie. Dat privé-gesprekken zonder toestemming van de ouders werden afgeluisterd, vermoedde de cliëntenraad al langer, maar het is nu nog eens impliciet bevestigd door de kliniek zelf. Kranenburg: 'De kinderen hebben ons daar vaak op aangesproken, iedereen wist eigenlijk dat er werd meegeluisterd. '

Algemeen directeur W. de Cloe van Stichting Zorgcircuits, waaronder De Drie Vennen valt, zegt niets te weten van de afluisterpraktijk. 'Als dat gebeurt, is dat heel kwalijk.'

De andere beschuldigingen van de ouders doet hij af als 'leugens'. 'Er zijn wat incidenten geweest, maar die zie je terug in ieder psychiatrisch ziekenhuis. Het naakt visiteren onder de douche gebeurt alleen bij kinderen die zichzelf niet goed verzorgen.'

De Cloe noemt het 'apert onjuist' dat zich in De Drie Vennen structurele misstanden voordoen. 'De klachtencommissie en gezondheidsinspectie hebben ernaar gekeken, en kunnen er niks mee. Het gaat hier om drie ouderparen die met modder gooien. Een verklaring voor hun beschadigingsacties heb ik niet.' Wel erkent De Cloe dat er in de kliniek een gebrekkige dossiervorming over de jeugdige patiënten bestaat. 'We doen nu onderzoek om dat te verbeteren.'

De naam Edwin is om redenen van privacy gefingeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.