'Ouders kindbruiden handelen uit wanhoop'

Het wetsvoorstel dat in het buitenland gesloten huwelijken tussen meisjes en oudere mannen ver biedt, ligt klaar. Juist nu stijgt het aantal kindbruiden dat Nederland binnenkomt.

Aankomst van buslijn 73 uit Emmen in Ter Apel, waarna de asielzoekers de laatste 500 meter naar het aanmeldcentrum lopend afleggenBeeld Corné Sparidaens / HH

Volgens het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel komen drie kindbruiden per week naar Nederland, allemaal uit het Midden-Oosten. Is dat veel?

Het zijn geen officiële cijfers, het is een schatting. Volgens RTV Noord, dat een intern stuk van de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) kon inzien, vroegen tussen januari 2014 en begin dit jaar ten minste 34 Syrische kindbruiden asiel aan in Nederland. Er zouden daarnaast ook nog eens 22 zogenoemde 'nareizende bruiden', tienermeisjes van wie de man al in ons land verblijft, onderweg zijn. Kindhuwelijken worden in Nederland erkend, mits geregistreerd in land van herkomst.

'Onbestaanbaar' en 'walgelijk' vindt VVD-Tweede Kamerlid Malik Azmani. Hij wil dat de Senaat vaart zet achter het stemmen over de wet die stelt dat een in het buitenland gesloten huwelijk tussen een minder- en meerderjarige niet meer wordt erkend. CDA-Kamerlid Peter Oskam wil van staatssecretaris Dijkhoff van Veiligheid en Justitie weten 'hoe de komende maanden wordt geanticipeerd op de wetgeving die er komt'.

Overigens is het in Nederland toegestaan te trouwen vanaf je 16de, mits je ouders toestemming geven. Maar dat komt hier nauwelijks voor. In Syrië gebeurt dat frequenter; volgens de laatste cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) is een op de tien meisjes tussen de 15 en 19 jaar daar getrouwd.

Wat is het huidige beleid ten aanzien van kindbruiden die hier asiel aanvragen?

Alleenstaande minderjarige vluchtelingen worden in Nederland bij aankomst onder voogdij van Stichting Nidos geplaatst. Dat geldt ook voor getrouwde minderjarige asielzoekers. Als een meisje van onder de 16 aangeeft liever met haar officiële echtgenoot wil leven, wordt samen met haar en haar familie gezocht naar mogelijkheden om de periode tot 16 jaar te overbruggen op een manier die 'acceptabel' is voor de families. Die samenspraak met familie is nodig om geen risico te lopen op 'eerschending en eerwraak', zegt een woordvoerster van de IND. 'Een ingewikkeld traject', geeft ze toe. 'Nidos schakelt zo nodig het Landelijk Expertise Centrum Eergerelateerd Geweld in.'

Waarom zijn kindhuwelijken nog niet verboden in Nederland?

Nederland is op basis van het internationaal privaatrecht verplicht huwelijken vanaf 12 jaar te erkennen. Het gaat dan om huwelijken die in het buitenland zijn gesloten. Vorig jaar heeft de Tweede Kamer een wetsvoorstel ingediend dat ervoor moet zorgen dat huwelijken die in het buitenland zijn gesloten alleen nog worden erkend als beide partners 18 jaar of ouder zijn. Op 24 november stemt de Eerste Kamer over dat voorstel.

Toch is er ook nu al een juridische mogelijkheid om een kindhuwelijk niet te erkennen. 'Als land kun je een beroep doen op de openbare orde', zegt hoogleraar privaatrecht van de universiteit Groningen Wilbert Kolkman. 'Als we kindhuwelijken niet vinden passen binnen onze openbare orde, mogen we hen weigeren. Ook landen als Engeland en Canada doen dit om dwanghuwelijken tegen te gaan.'

Wat betekent het wetsvoorstel voor de meisjes?

Als het wetsvoorstel door de Senaat komt, kunnen kindbruidjes niet langer door hun echtgenoot naar Nederland worden gehaald. Wel is het mogelijk om apart asiel aan te vragen.

Of dat het aantal kindhuwelijken in het buitenland zal doen dalen, is maar de vraag. Hulporganisatie Hivos bepleit meer inzet in de regio. 'We zijn al even met dit onderwerp bezig in Syrische kampen in Libanon', zegt woordvoerder Roman Baatenburg de Jong. 'We hebben ter plekke 'safehouses' opgezet om slachtoffers van seksueel geweld en gedwongen huwelijken op te vangen.'

Volgens Baatenburg de Jong zien veel ouders door de erbarmelijke omstandigheden in de kampen geen andere weg dan hun kinderen uit te huwelijken. 'Ze handelen uit wanhoop. Met een bruidsschat kunnen ze het weer een tijdje uitzingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden