NieuwsCornelius Haga Lyceum

Ouders Haga Lyceum betichten Halsema en wethouder Moorman van leugens

Ouders van het Cornelius Haga Lyceum zijn boos op de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema en onderwijswethouder Marjolein Moorman, omdat zij beweren dat de waarschuwingen van de veiligheidsdienst AIVD ook na stevige kritiek van de toezichthouder ‘overeind blijven’. Volgens de ouders moet de gemeente excuses maken.

Burgemeester Femke Halsema staat tussen de ouders van het Cornelius Haga Lyceum voor een gesprek over de problemen.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Ze blijven met droge ogen achter hun leugens staan’, zegt een moeder uit de Ouderraad van het Haga Lyceum. ‘Waarom geven ze niet toe dat ze fouten hebben gemaakt?’ vraagt een tweede moeder uit de Ouderraad zich af. ‘Dat is wel zo chic.’ Beiden willen om privacy-redenen niet met hun naam in de krant. 

Moorman en Halsema  stellen in een gemeenschappelijke verklaring: ‘De toezichthouder heeft inderdaad een aantal kritische kanttekeningen daarbij geplaatst, maar wel geconcludeerd dat de gegevensverstrekking aan ons noodzakelijk, proportioneel en rechtmatig was. Onze zorgen voor de kinderen van het Haga zijn daarmee dus nog niet weggenomen.’

Twee moeders

De basis van de woede bij de ouders ligt in uitspraken die Halsema en Moorman (PvdA) in maart en april deden in de media en tijdens gesprekken met de twee moeders. In die gesprekken, waarvan opnames in bezit zijn van deze krant, proberen de burgemeester en de wethouder de vrouwen ervan te overtuigen afstand te nemen van directeur-bestuurder Soner Atasoy. De twee moeders voelden zich behoorlijk ‘onder druk gezet’ om hiermee in te stemmen. ‘Omdat Moorman heel duidelijk liet weten dat ze de huisvestingsfinanciering zou intrekken zolang Atasoy aanbleef. 

Daarbij voeren Moorman en Halsema als belangrijkste argument aan dat de AIVD heeft vastgesteld dat er op de school sprake was van ‘anti-democratisch onderwijs’ en dat Atasoy aantoonbaar banden heeft gehad met de aan IS gelieerde terroristische organisatie het Kaukasus Emiraat.

Juist die twee beweringen zijn sindsdien onderuit gehaald. Zo blijkt de bewering over anti-democratisch onderwijs helemaal niet voor te komen in het ambtsbericht van de AIVD, dat inmiddels openbaar is. Bovendien vond de Onderwijsinspectie na grondig onderzoek geen enkele aanwijzing voor anti-democratisch onderwijs op de islamitische school.

Banden met terroristen

Ook de bewijzen voor banden met terroristen zijn minder hard dan Halsema en Moorman tijdens de gesprekken met de Ouderraad schetsten. Toezichthouder CTIVD stelde begin december vast dat de AIVD nooit had mogen schrijven dat Soner en zijn broer Son Tekin Atasoy ‘in de periode 2009-2012 contact onderhielden met de terroristische groepering’. Het onderliggende bewijs was onvoldoende. Ook oordeelde de CTIVD dat de AIVD geen enkele aanwijzing had dat salafistisch gedachtegoed op dat moment al op de school werd uitgedragen.

Wat wel overeind blijft: dat er ‘salafistische voormannen’ betrokken waren bij de school, en dat er plannen waren besproken voor de inrichting van het onderwijs ‘op de langere termijn’. Daardoor bestond de vrees dat de leerlingen ‘op termijn gevormd zouden worden door middel van antidemocratisch en anti-integratief gedachtegoed.’

‘Maar niemand kan koffiedik kijken’, zegt een van de moeders over die vrees voor de toekomst. De moeders stellen bovendien dat die zorg over salafistische voormannen in de schaduw stond van de beschuldigingen die door de CTIVD nu als ‘onrechtmatig’ zijn bestempeld. ‘Moorman zei steeds dat zij de dienst toch moest kunnen vertrouwen, maar dat vertrouwen blijkt niet terecht.’

Halsema en Moorman benadrukken in hun reactie dat zij vinden dat er in maart ‘prettige gesprekken’ zijn gevoerd met de moeders. ‘Het belang van de kinderen van het Haga is ons gezamenlijke uitgangspunt. Wij hebben in de gesprekken ook steeds benadrukt dat we niets hebben tegen islamitisch onderwijs of deze school, maar wel zorgen hadden over de bestuurders van deze school.’ 

Dit zeiden Halsema en Moorman over de dreigingen bij het Cornelius Haga Lyceum 

Op 12 maart zei Femke Halsema in debatcentrum De Balie:

‘Voor een deel van de leiding van de school geldt dat zij banden onderhouden met extremistische organisaties. Of hielden. Dat is de eerste klacht. En de tweede klacht is dat er antidemocratisch onderwijs zou worden gegeven. En daarmee wordt bedoeld dat er een afkeer van de democratische rechtsstaat wordt geuit.’

Gesprekken met de moeders:

Op 29 maart en 5 april vinden er gesprekken plaats tussen het Amsterdamse gemeentebestuur en de twee moeders die de ouderraad van het Cornelius Haga Lyceum vormen. Bij het eerste gesprek is alleen wethouder Marjolein Moorman aanwezig. Bij de volgende afspraak schuift ook burgemeester Femke Halsema aan, zij vertrekt eerder omdat zij naar een volgende afspraak moet.

‘Dames, dit is ernstig’, zegt Moorman tijdens het tweede gesprek. ‘Dit zijn onze inlichtingendiensten die het noodzakelijk vinden dat wij erover worden geïnformeerd. Dan kan je niet zeggen: dit is alleen omdat we moslims zijn. Kijk, het is niet een soort complot waarin wij samen zitten met de inlichtingendiensten en de Tweede Kamer.’

Moeder: ‘Dat zeg ik ook niet maar…’

Moorman: ‘Realiseer je dan wat hier eigenlijk op tafel wordt gelegd door onze inlichtingendiensten.’

Moeder: ‘Ze (die beschuldigingen, red.) zijn allemaal zo vaag. Het is mogelijk. Zouden. Kunnen. Etcetera.’

Moorman: ‘Als het echt zo vaag was geweest, hadden ze dit niet verstuurd. Ze willen alleen de bron niet prijsgeven. Dit is hard.’

Halsema: ‘Wat zouden jullie ervan zeggen als de diensten informatie hebben dat er ergens een aanslag wordt voorbereid?’

Moorman: ‘Door rechts-extremisten.’

Halsema: ‘Ja, door rechts-extremisten. Dat er wordt gezegd: die zijn dit en dit van plan. En dat wij dan zouden zeggen: ja sorry, zo vaag.’

Moeder: ‘Dan heb je het echt over aanslagen. Er is hier geen gevaar.’

Halsema: ‘Jawel. Er is gevaar in de opvoeding van de kinderen.’

Later in het gesprek komen Halsema en Moorman met een hypothetisch voorbeeld over een schoolbestuur in Volendam dat wordt verdacht van extreem-rechtse gedachten.

Moorman: ‘Zouden jullie vinden dat dat bestuur zou mogen bestaan?’

Moeder: ‘Ik zou vinden dat het eerst bewezen zou moeten worden.’

Moorman: ‘Zou je dan niet zeggen, er zit daar een bestuur met extreem-rechtse banden. Dat heeft aanslagen gepleegd. Ik wil die uit de buurt van kinderen? Probeer dat plaatje voor jezelf af te spelen de komende tijd.’

Moeder, doelend op de Atasoys: ‘Zegt u dan dat zij aanslagen aan het beramen zijn?’

Moorman: ‘Nee, ik zeg dat er bewezen banden zijn met een organisatie. Die banden zijn bewezen. Ik zeg niet dat ze de aanslagen zelf hebben gepleegd. Maar de banden zijn bewezen.’

De Haga-saga: dit ging eraan vooraf 

Voor wie het overzicht kwijt is, zetten we de belangrijkste gebeurtenissen uit de roerige geschiedenis van de omstreden islamitische school op een rij.

Minister Arie Slob (Onderwijs) verzocht het bestuur van het Haga Lyceum deze zomer al om op te stappen. ‘Deze bestuurders moeten echt uit de school verdwijnen’, zei hij in een interview met de Volkskrant. Directeur-bestuurder Soner Atasoy reageerde furieus: ‘We worden genaaid in het kwadraat.’

Aanleiding voor de ophef is een zeer negatief rapport dat de Onderwijsinspectie opstelde over de school. Bewijzen voor salafistisch onderwijs zijn niet gevonden, maar op punten van bestuur en financiën is er scherpe kritiek. De school probeerde – tevergeefs – de publicatie van het rapport te voorkomen.

Ook de Volkskrant kwam tijdens meer dan tien bezoeken en tientallen gesprekken met de schoolleiding, docenten, medewerkers, ouders, vrijwilligers en externen geen bewijzen tegen van salafistische invloeden of antidemocratisch onderwijs. Lees de longread of luister naar de podcast waarin verslaggevers Tjerk Gualthérie van Weezel en Rik Kuiper hun verhaal doen.

Op 6 december 2019 kwam de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten met een kritisch rapport over het optreden van de AIVD in de Haga-zaak.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden