NIEUWSVaccinatiestrategie

Ouderenzorg: wijk niet verder af van gekozen vaccinatiestrategie om kwetsbaren te beschermen

In de verpleeghuizen hebben ze er alle begrip voor: dat de ziekenhuismedewerkers in de acute zorg graag als eerste worden gevaccineerd. Maar hun voorrang mag niet ten koste gaan van de bescherming van kwetsbare ouderen in de verpleeghuizen en de verpleeghuismedewerkers, beklemtoont Actiz, namens de werkgevers in de ouderenzorg.

Coronapatiënten worden verzorgd in een verpleeghuis in Leerdam.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Coronapatiënten worden verzorgd in een verpleeghuis in Leerdam.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het kan volgens de sector niet zo zijn dat wie het hardst schreeuwt, het eerst aan de beurt is voor een prik. ‘Als je de motivatie van de werknemers in de langdurige zorg hoog wilt houden, dan moet je de reeds uitgestippelde vaccinatieroute volgen en de medewerkers in de ouderenzorg het eerst vaccineren’, zegt bestuurder Conny Helder van Actiz.

Na een stevige lobby van de ziekenhuizen besloot coronaminister Hugo de Jonge dit weekend dat 30 duizend ziekenhuismedewerkers voorrang krijgen in de vaccinatiestrategie. En ook de huisartsen claimden dat ze een stukje mochten opschuiven naar voren in de rij die zich vormt in afwachting van de verdeling van de nog schaarse geleverde porties coronavaccins. Toen bleek dat het mogelijk was om de vaccinatievolgorde te beïnvloeden, volgden vele nieuwe verzoeken. Maandag vroegen ook onder meer de leerkrachten, de politiemensen en de boa’s om voorrang. ‘Dat krijg je als je afwijkt van de afgesproken lijn’, zegt Helder. ‘Het vaccin ligt daar en mensen vragen zich af: waarom beginnen we nog niet.’

Geen wedstrijd

De losgebarsten strijd om de routekaart naar het vaccin leidt tot gemengde gevoelens in de verpleeghuissector. Hun medewerkers staan vooraan in de rij om vanaf 8 januari te worden gevaccineerd, sinds maandag kunnen zij daarvoor een afspraak maken. ‘Maar nu hebben ze het gevoel dat zij links en rechts worden gepasseerd’, zegt Actiz-bestuurder Helder. Zij beklemtoont: ‘Dit is geen wedstrijd. Het advies van de Gezondheidsraad is duidelijk. Bescherm als eerste de kwetsbare groepen en de ring om hen heen. We hebben langdurig vooraf met iedereen overlegd, ook met de ziekenhuizen, over de volgorde. Het is niet zo dat de verpleeghuizen per se vooraan wilden staan, het is een logisch gevolg van de gekozen strategie.’

Vooralsnog gaat de vaccinatie van de 260 duizend verpleeghuiszorgmedewerkers volgens plan. Hoogstens kan het een week langer duren voordat deze groep zijn twee prikken heeft gehad, is nu de verwachting. Het gaat nu om het principe dat geldt zolang de leveringen van vaccins nog beperkt zijn: je kunt wel telkens nieuwe groepen voorrang geven, maar dat kan dus niet zonder dat het ten koste gaat van andere groepen.

Daarbij lijkt het of Diederik Gommers en Ernst Kuipers de nijpende situatie in de ziekenhuizen vaker aan de tv-tafels mogen vertellen dan de vertegenwoordigers in de ouderenzorg. ‘Zij komen gemakkelijk in de pers, wij spreken vaker binnenskamers aan de overlegtafels’, zegt Helder. ‘Maar bij ons is de situatie even zo schrijnend. Daarbij kunnen wij bewoners niet naar huis sturen dus de continuïteit staat meteen ongelooflijk onder druk als veel medewerkers ziek worden. Bedenk ook, we nemen vanuit het ziekenhuis en thuis ook bijna alle ouderen op met en zonder corona. Als die capaciteit wegvalt dan lopen de ziekenhuizen direct vast.’

Afwachtende houding

Maar misschien ligt het ook een beetje aan de wat afwachtende houding van de ouderenzorg? Waar de ziekenhuizen zich daadkrachtig toonden – ‘geef ons de vaccins en wij regelen het verder zelf’ – heeft de ouderenzorg nu de hulp van de GGD’s ingeroepen om de prikken te zetten bij de zorgmedewerkers in deze sector. En ook voor de vaccinatie van de ouderen in de verpleeghuizen is nog geen uitvoeringsplan gemaakt, mocht hiervoor toch het vaccin van Pfizer worden ingezet. Omdat dat in duizendtallen wordt verpakt is dat lastig te distribueren voor de kleinschalige vaccinatie in instellingen. In Duitsland echter zijn mobiele teams opgezet die met de vaccins de verpleeghuizen afgaan.

‘Als het moet, beginnen wij ook morgen met het vaccineren van onze bewoners. Maar bedenk dat wij 2.500 locaties hebben, vaak ook met bewoners die of onder de huisarts vallen of onder de specialist ouderengeneeskunde’, zegt Helder. ‘Het is niet zo dat wij ons afwachtend opstellen. Maar wij willen de kans op verspilling van het vaccin zo klein mogelijk houden. Dat zou ik niet kunnen verantwoorden richting een medewerker die het daardoor niet kan krijgen bijvoorbeeld.’

Lees ook:

Wie mag wanneer een prik? Zes vragen over de komende vaccinatiegolf
Zorgmedewerkers van de verpleeghuizen vormen – naast hun collega’s in de acute ziekenhuiszorg die afgelopen weekeinde voorrang hebben gekregen – de eerste groep die in Nederland in aanmerking komt voor een vaccinatie.

Dit gebeurt er in jouw lijf als de prik is gezet
De eerste coronavaccins zijn gebaseerd op een sciencefictionachtige techniek waaraan wetenschappers tientallen jaren sleutelden. Hoe werkt die techniek, en wat gebeurt er precies in het lichaam zodra het vaccin is ingespoten?

In Assen zijn ze er helemaal klaar voor, en het maakt niet uit wie ze het eerst prikken
Terwijl beroepsgroepen dringen om vaccinatievoorrang, maken ze zich in het uit de grond gestampte XL test- en vaccinatiecentrum in Assen drukker om de plek van de vuilnisbak. ‘Prikken is prikken, het maakt ons niet uit wie.’

Nederland traag? Ook in andere EU-landen is er onvrede over het tempo van de coronavaccinaties
Als allerlaatste EU-land start Nederland komende week met het vaccineren van de bevolking tegen corona. Volgens CDA-minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zou elders vooral symbolisch worden geprikt. Dat klopt niet. Toch is er ook onvrede in de buurlanden. Een overzicht.

Zo raakte Nederland achterop bij het vaccineren
‘Zorgvuldigheid’. Dat is het argument van Hugo de Jonge waarom Nederland pas weken later dan Duitsland begint met vaccineren. Een reconstructie van de Volkskrant toont een ander beeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden