'Ouderenzorg kan niet alles aan'

De recente misstanden in het Haagse zorgcentrum Loevestein vallen niet goed te praten. Maar volgens bestuursvoorzitter Van Geest wordt te veel van verzorgers verwacht....

Van onze verslaggever John Wanders

DEN HAAG ‘Je hoeft geen helderziende te zijn om te weten dat zich in de toekomst meer schrijnende situaties gaan voordoen in verzorgings- en verpleegtehuizen’, zegt Jim van Geest (45), bestuursvoorzitter van de Florence Zorggroep.

Zijn organisatie haalde deze week het nieuws vanwege ernstige misstanden in haar Haagse woonzorgcentrum Loevestein. Veertig dementerende bewoners van een verpleegafdeling werden er geïntimideerd en verwaarloosd door een groepje losgeslagen verzorgers.

Van Geest zegt dat zijn betoog over de klemmende situatie in de ouderenzorg niet mag worden verstaan als een excuus voor wat er op Loevestein misging. Wel grijpt hij samen met zijn directeur Zorg, Annemieke Beylevelt (51), dit nieuwsmoment aan om te wijzen op het drama dat zich voltrekt in de hele ouderenzorg.

‘De werving en selectie van goed opgeleid personeel wordt steeds nijpender’, zegt Beylevelt. ‘Het verzorgen van dementerende ouderen vraagt talent, passie en doorzettingsvermogen.’

De gruwelverhalen over het niet vervangen van incontinentieluiers, het overslaan van toiletrondes en douchebeurten vergroten het enthousiasme bij schoolverlaters niet, merkt zij. ‘En omdat je wel nieuwe mensen nodig hebt, word je minder kieskeurig. Een kandidaat waarvan ik voorheen zou hebben gezegd: die komt bij ons niet binnen, geef ik nu schoorvoetend een kans.’

De samenleving is ruwer geworden en wat zich tot april dit jaar aan kwalijks afspeelde op Loevestein is hiervan een afspiegeling, denkt Beylevelt. Zij zou graag zien dat opleidingsinstellingen meer nadruk leggen op wat acceptabel en niet acceptabel is in de omgangsvormen.

‘Je kunt wel vragen om een Meldpunt Ouderenzorg, zoals de SP doet, maar als daar een melding binnenkomt, is het al te laat. Een betere vraag is: hoe kunnen politiek en zorgaanbieders voorkomen dat we van incident naar incident blijven hollen?’

Naast de intimiderende verzorgers was – beter gezegd: is – er op Loevestein nog het probleem van achterstallig onderhoud. Het uit 1965 daterende flatgebouw is ‘op’ en heel vochtig, erkent Van Geest. Beylevelt: ‘Ik heb één schimmelplek gezien, maar elke schimmelplek is er één te veel.’

Van Geest verwacht dat het bestaande gebouw nog zeker vier jaar geëxploiteerd moet worden, alvorens het plaats kan maken voor nieuwbouw. ‘Alles wat je er nu insteekt, kom je straks bij de nieuwbouw tekort.’ De verpleegafdeling krijgt niettemin een broodnodige opknapbeurt.

Als AWBZ-gefinancierde instelling. heeft Van Geest te maken met bezuinigingsdoelstellingen van het Rijk. ‘Driekwart van onze begroting bestaat uit personele kosten’, zegt hij. ‘En op een gegeven moment ben je uitbezuinigd op niet-personele kosten. Dit betekent dat je met minder mensen hetzelfde werk moet doen.’

De zwaarte van dat werk is alleen maar toegenomen, zegt hij. ‘Voorheen verhuisden ouderen nog wel eens naar een verzorgingsflat uit oogpunt van gezelligheid en veiligheid. Die mensen konden in zelfstandigheid nog van alles doen. Tegenwoordig moet je behoorlijk hulpbehoevend zijn om in aanmerking te komen voor het verzorgingstehuis. Dus neemt onze verpleeghuisactiviteit in omvang toe.’

Hij wil maar zeggen: de geldstroom neemt af, de werkdruk en de zorgzwaarte nemen toe en de statistieken geven aan dat de zorgvraag de komende tientallen jaren verder zal stijgen door de vergrijzing.

De politiek en de zorgaanbieders moeten dan ook meer aan verwachtingsmanagement doen, vindt Van Geest: ‘Iedereen accepteert dat je bij McDonald’s geen tournedos kunt bestellen. Terwijl van ons wordt verwacht dat wij iedere bewoner ’s ochtends om half tien gedoucht aan de ontbijttafel hebben. Dat kunnen we gewoon niet meer waarmaken.’

Door de noodgedwongen efficiency is het werk in een verpleeg- en verzorgingstehuis een optelsom van strak georganiseerde handelingen geworden, zegt hij: ‘Dat is ook mijn bezwaar tegen een Meldpunt Ouderenzorg. Dat betekent voor ons nóg meer formulieren en dat gaat allemaal van de zorgtijd af.’

Beylevelt ziet veel ervaren verzorgers afbranden: ‘Ze hebben geen tijd meer voor een wat langer gesprek met bewoners. Terwijl zij ooit om die reden voor het vak kozen. Hoe denkt u dat zij zich voelen als ze op een feestje moeten uitleggen dat ze op Loevestein werken?’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden