Ouderenwerkloosheid is niet sexy, maar Radar wekt het tot leven

Radar kaart ouderenwerkloosheid aan en pleit voor hervorming van ons haperende sociale stelsel. Opwindend.

Beeld de Volkskrant

Wie wil weten wat er speelt in een gemeenschap kijkt naar haar consumentenprogramma. Al ruim twintig jaar komt Radar (Avrotros) op voor burgers die in de clinch raakten met bedrijven of overheidsinstanties - presentator Antoinette Hertsenberg is misschien wel de meest vasthoudende interviewer op de Nederlandse televisie. Dit seizoen zagen we items over schimmel in huurhuizen, malafide webwinkels, de Wet langdurige zorg en - het blijft een consumentenprogramma - de beste latexverf. Onder de noemer Radar Extra produceert het Radar-team nu ook specials over meer complexe maatschappelijke onderwerpen. Gisteren startte Drie procent kans op werk, een tweeluik over werkloosheid onder ouderen.

Het eerste deel zet het probleem uiteen: van de duizenden 50-plussers zonder werk vindt slechts 10 procent een nieuwe baan, onder werkloze 60-plussers is dat maar 3 procent. Om hun uitkering te behouden moeten deze mensen solliciteren op werk dat er niet is; honderden brieven sturen ze, tevergeefs. Parttimewerk aannemen is gevaarlijk: wie bijverdient verliest het recht op toeslagen en moet vaak veel belasting betalen. Niet werken is dan financieel gezien verstandiger.

Het is een nogal droog verhaal dat de Radar-redactie hier tot leven probeert te wekken. Maar het lukt aardig. Cartoons illustreren de werking van ons belastingsysteem, ijkpersoon van de uitzending is de 59-jarige Gerard, nu zes jaar werkloos. Hertsenberg zit bij de man in de keuken, de multomappen op tafel, haar blik meelevend, dan weer verontwaardigd als hij zijn verhaal doet. Gerard werkte noodgedwongen onder flexcontracten. Achteraf bleek dat niet slim: al zijn extra inkomsten gingen verloren aan loonheffing. De deskundigen die Hertsenberg spreekt zeggen vervolgens allemaal hetzelfde: ons sociale stelsel sluit allang niet meer aan op de moderne arbeidsmarkt. Ondertussen floreert er een werkloosheidindustrie aan geldverslindende cursussen die nauwelijks nieuw werk opleveren. Hertsenberg bezoekt zo'n training: 'Dit creëert banen voor mensen die de cursus geven, maar geen banen voor de mensen die de cursus krijgen', zegt ze tegen de cursusleiders - meedogenloos misschien: de vrouwen vallen verbouwereerd stil.

Is er dan geen alternatief?

Ja, dat is er, laat deze special zien. Een zogenoemd Basisinkomen zou de bureaucratie rond uitkeringen en toeslagen overbodig maken. Het idee: burgers krijgen een vast bedrag per maand, 'gratis geld', waarmee ze kunnen doen wat ze willen. Zo heeft iedereen de ruimte passend werk te vinden. Zowel Correspondentjournalist Rutger Bregman als Telegraaf-columnist Annemarie van Gaal zijn vóór, en Radar ook. Zo eindigt een programma over ouderenproblematiek in een expliciet pleidooi voor hervorming van ons sociale stelsel. Dat is opwindend.

In de aflevering van volgende week zal Hertsenberg kijkers oproepen een petitie te tekenen om 'Den Haag' tot een proef met het basisinkomen te bewegen - na dit tweeluik wil je niets liever dan die oproep ondertekenen. Nu maar hopen dat de dames en heren aan de formatietafel ook wel eens naar Avrotros kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden