Ouderen scheiden steeds vaker

Ouderen besluiten steeds vaker te scheiden. Het aantal 60-plussers dat uit elkaar ging, is de afgelopen dertig jaar verdubbeld, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Een belangrijke oorzaak ligt in een veranderende levensfilosofie 'waarin gelukkig zijn centraal staat'.

AMSTERDAM - De eisen die ouderen stellen aan relaties zijn aan het verschuiven. Jan Latten, hoogleraar demografie en verbonden aan het CBS, stelt dat steeds meer van hen 'gaan voor de echte liefde'. 'Ook bij ouderen zijn de relaties steeds meer onderhevig aan een constante evaluatie, een fenomeen dat zich over de gehele bevolking afspeelt. Een belangrijk criterium dat daarbij wordt gesteld is: ik moet iemand leuk blijven vinden.'


Ruim eenderde van de toename van de scheidingen tussen de 60 en 65 is volgens Latten te verklaren uit nieuwe opvattingen die leven onder de 'moderne ouderen'. Hij voorspelt de komende jaren een golf van scheidingen onder 65-plussers. Enerzijds omdat de groep ouderen steeds groter wordt (op het hoogtepunt van de vergrijzing in 2039 zijn er 4,6 miljoen 65-plussers), anderzijds omdat de drempel om te scheiden steeds lager wordt.


Dat ouderen hun relatie kritischer onder de loep nemen en daar sneller consequenties aan verbinden is volgens Latten onder meer te verklaren uit de voortschrijdende secularisatie. 'Wie strak een geloof aanhangt, heeft de belofte van een hiernamaals als ze ongelukkig bij hun partner blijven. Dat telt steeds minder. De levensfilosofie gaat nu meer over de vraag hoe je zelf gelukkig te maken, in plaats van geen zonden te begaan.'


Er zijn meer ontwikkelingen die bijdragen aan de stijging van het aantal gestrande huwelijken. Zo verbetert de fysieke en psychische gesteldheid van - vooral hoger opgeleide - senioren, waardoor ze langer in staat blijven om ingrijpende keuzen te maken en meer jaren voor zich hebben. Latten: 'Na het werkzame leven komt the proof of the pudding. Partners vragen zich af of ze hun laatste levensjaren nog wel als team verder moeten gaan. Is dit, na al die jaren, nog wel echte liefde?'


In het bereiken van de AOW-leeftijd ligt een belangrijke oorzaak voor de seniorenscheidingen, beaamt scheidingsadvocaat en mediator Marie-Louise van As. 'Zeker in de traditionele rolverdeling heeft de vrouw altijd voor het gezin gezorgd en komt ze in een levensfase die meer om eigen wensen en belangen gaat', zegt Van As. 'Terwijl de man die thuis komt te zitten juist de volledige zorg en aandacht van de vrouw vanzelfsprekend blijft vinden. Dat brengt spanningen met zich mee.'


Een pijnpunt in het beëindigen van het seniorenhuwelijken, vooral in de vechtscheidingen, is de verdeling van het pensioen. In Nederland bepaalt de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (VPS) dat het ouderdomspensioen, nu nog vaak opgebouwd door de man, verdeeld moet worden. Van As: 'Dan moeten man en vrouw het met de helft minder doen en dat is moeilijk te verkroppen.'


Wel is de financiële positie van steeds meer vrouwen de afgelopen decennia verbeterd. Zij nemen mede daarom vaker het initiatief tot een scheiding.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden