Ouderen beginnen vaker een lat-relatie

Na het overlijden van hun partner of na een scheiding denken ouderen goed na over een nieuwe partner. Vooral vrouwen gaan niet meer op zoek....

Dat blijkt uit langlopend onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam onder ouderen. In 1992 werden 4500 mensen van boven de 55 jaar ondervraagd over de inrichting van hun leven. En nog steeds wordt met hen om de drie jaar een vervolggesprek gevoerd. Een van de onderzoekers is Jenny Gierveld, hoogleraar sociologie en sociale gerontologie aan de Vrije Universiteit. Ze is ook honorary fellow van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut, waarvan ze vroeger directeur was.

Gierveld: 'Honderd jaar geleden was voor vrouwen een relatie de oplossing voor het ontbreken van pensioen. Nu er dankzij de bijstand en de AOW geen directe financiële noodzaak meer is, kunnen zij na een rouwperiode afwegen hoe zij verder gaan. Daarbij spelen de veranderingen in de maatschappij ook een rol.

'De laatste dertig, veertig jaar zijn de normen en waarden over het huwelijk veranderd. Dat begon met jong-volwassenen die gingen samenwonen. Ouderen hebben dat overgenomen. Als zij twijfelen over een nieuwe relatie, kiezen ouderen voor samenwonen, niet voor trouwen. Je ziet ook steeds vaker ouderen met een relatie niet samenwonen. Ze hebben dan een lat-relatie, waarbij ze een deel van de week samen zijn, ieder hun eigen huishouden houden en de financiën gescheiden blijven.'

Uit het VU-onderzoek blijkt dat van de 55-plussers die opnieuw een relatie aangaan eenderde trouwt, eenderde gaat samenwonen en eenderde begint een lat-relatie. Gierveld vermoedt dat het aandeel latters in de nieuwe cijfers volgend jaar groter zal zijn.

Gierveld: 'Ouderen verlaten niet graag het huis waarin ze al lang wonen. Ze zijn gehecht aan hun zelfstandigheid en vinden het belangrijk dat de kinderen zich thuis blijven voelen. Ze zijn bang dat als ze een nieuw huishouden beginnen het voor de kinderen zal tegenvallen, omdat vaders stoel niet meer op dezelfde plaats staat.

'Als je een lat-relatie hebt, ben je nog steeds vaak thuis en blijft voor de kinderen alles nagenoeg hetzelfde. Als een alleenstaande ouder hertrouwt, is het toch de vraag wat er gebeurt als iemand van het nieuwe stel overlijdt. Naar wie gaan de spullen en hoe gedragen de kinderen van de partner zich? Als je zelfstandig blijft wonen, komen daar geen problemen over.'

Een andere reden ligt in de karakters. Gierveld: 'Je hoort vaak: Hij is heel lief maar ook wat traditioneel, en hij is 76, dus dat verander je niet meer. Ouderen zijn wat dat betreft realistisch.'

Een belangrijke overweging ook is het geld. Als hij een goed pensioen heeft en zij niet, kan trouwen voor haar aantrekkelijk zijn. Alleenstaande AOW'ers krijgen meer dan samenwonende. Gierveld: 'De beste optie verschilt per pensioenvoorziening. Ouderen gaan dat goed na voor ze een beslissing nemen.'

Dit artikel maakt deel van een op 5 juli begonnen serie over vergrijzing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden