Oudere e-biker trapt door en leert bij

100 euro kost een fietscursus voor 65-plussers ongeveer, maar de deelnemers betalen een symbolisch bedrag van enkele euro’s. Provincies, gemeenten en het Rijk (Nationaal Fietsprogramma Doortrappen) betalen de rest.

Een 85-jarige man op e-bikecursus. Beeld -

Probeer maar eens argwaan te meten. Bij de cursus e-bike-fietsen voor 65-plussers in Zeist zijn deze middag in het gemeentehuis aan Het Rond meerdere media aanwezig. De animo onder de cursisten om de pers ter wille te zijn, voelt als nul.

’s Ochtends stonden er cijfers over fietsende ouderen in de krant, over hun aandeel in de verkeersongevallen. Dat is allemaal wél te meten, bijvoorbeeld door het CBS. Kort door de bocht: voor het eerst voeren fietsers de ranglijst van verkeersdoden aan, ruim een kwart van de fietsdoden reed op een e-bike, meer dan driekwart van de verongelukte e-bikers was man en 65-plusser.

Zo vaak en onterecht krijgen ouderen overal de schuld van dat een 71-jarige vrouwelijke abonnee na lezing van de volgens haar ‘ongenuanceerde’ berichtgeving onmiddellijk een mail stuurde. ‘U zet meteen de ouderen in een kwaad daglicht. Waarom?’ Deze reactie stond niet op zich.

Het is oppassen met fietsen, en ook in toenemende mate – en terecht – met schrijven over ouderen. Pas als deze verslaggever de raadszaal – ongeveer 30 zetels zijn bezet door cursisten – opbiecht dat hij over een paar jaar ook tot de risicogroep behoort (dan 65, man, fietst graag) en deze middag zijn debuut maakt op een e-bike, lijkt de argwaan op te lossen.

De mooiste uitvinding van de mensheid

Een jaar of vijf geeft fietsdocent Frans Lueb (60) van de Fietsersbond allerhande cursussen. ‘Het leukste zijn die met de senioren.’ Gezellig en leerzaam, krijgt hij na afloop vaak als compliment. Lueb kan zeer gepassioneerd vertellen. De fiets vindt hij ‘de mooiste uitvinding van de mensheid’.

Maar de fiets is ook kwetsbaar. Fietsen kan tot ellende leiden. Zie de cijfers van het CBS. Al past daar de relativering bij dat fietsers nu weliswaar voor het eerst automobilisten hebben ingehaald als aanvoerders van de ranglijst van verkeersdoden, maar dat fietsen als zodanig toch veel veiliger is geworden. We fietsen met z’n allen veel meer dan ooit. Dat geldt al helemaal voor die (beweerde?) risicogroep, zijnde de ouderen.

‘Jongens en meisjes!’, roept Lueb ’s middags bij oefenterrein sportpark Blikkenburg, ‘we gaan ons opsplitsen.’ De ene groep gaat op de skatebaan een parkoers met pylonnen afleggen. De meesten op een e-bike, maar gewone fietsers zijn er ook. De andere groep gaat een tochtje maken door Zeist.

Dat laatste blijkt geen sinecure. Half Zeist ligt op de schop. Onbegrijpelijke verkeersingrepen maken het er niet veiliger op. ‘Het ergst is de Slotlaan’, zegt een 75-jarige cursist. ‘De voetgangers hebben voorrang, dan de fietsers en dan pas de automobilisten. En niemand weet hoe het zit.’

Heel wat veiliger gaat het er op sportpark Blikkenberg aan toe, waar Fietsersbond-vrijwilliger Rob de Kievit (71) voorafgaand aan het parkoers rijden nuttige en belangrijke tips geeft. Vooral voor e-bikers.

Zoals: zet de ondersteuning altijd op de laagste stand bij vertrek, de versnelling ook niet al te hoog, want dat is het veiligst bij het wegrijden. Anders neemt zo’n e-bike gauw een loopje met de berijder. Fiets het liefst op een e-bike met lage instap (wenk voor de mannen: liefst zonder stang). Ongelooflijk veel ongelukken met e-bikes doen zich voor bij het op- en afstappen.

Een 85-jarige man op e-bikecursusBeeld -

Het veiligst is ook het duurst

Zo hebben De Kievit en Lueb van de Fietsersbond – en veel cursisten zelf ook – meer nuttige tips. Het veiligst zijn de e-bikes met achterwielaandrijving en de accu laag in het midden bij de trapas. Nadeel: die zijn het duurst (gauw drieduizend euro).

Hans Wiss (71) uit Zeist rijdt al anderhalf jaar op zo’n fiets, van het Zwitserse merk Flyer. Hij heeft 4.500 kilometer op de teller staan. Hij heeft nooit een ongeluk gehad. ‘Je moet geen misbruik maken van de mogelijkheden van een e-bike. Een auto kan 200 kilometer per uur, maar je gaat toch niet 200 kilometer per uur rijden?’

Martinus Bont (74) uit Den Dolder fietst op een e-bike met stang. Hij vindt dat de stang de fiets stabieler maakt. Het been over de stang heen zwaaien gaat hem soepel af. ‘Ik fiets veel en dat wil ik blijven doen’, zegt hij. Net als Hans Wiss rijdt hij foutloze rondjes op het parkoers op sportpark Blikkenberg. Dat werpt de vraag op waarom hij überhaupt aan de cursus meedoet. ‘Nooit te oud om te leren. Je steekt er allicht wat van op.’

Dat argument hoort fietsdocent Frans Lueb vaak, vertelt hij aan het eind van de cursusdag. Lueb geniet van deze fietsdoelgroep. ‘Moet je eens kijken hoe gezond deze mensen zijn. Fietsen draagt daartoe bij. We moeten met z’n allen heel blij zijn dat we veel en veel meer fietsen dan vroeger.’

Kijk in de spiegel

Nadat verkeerswethouder Roy Luca de groep cursisten heeft bijgepraat over zijn beleid – al fietsend laten veel van die cursisten doorschemeren dat ze vooral ook voor dit onderdeel van het programma zijn gekomen, want in Zeist wemelt het van de onveilige verkeerssituaties – is het slotwoord in de raadzaal aan docent Frans Lueb. Hij begint met nog maar eens te beklemtonen dat ouderen zich moeten realiseren dat – hoeveel ze ook fietsen – zekere lichamelijke functies afnemen. ‘Denk daaraan! Kijk in de spiegel.’

Dan besluit hij de dag met in vragen verpakte adviezen:

‘Dus… jongens en meisjes, wat wordt de volgende e-bike?’

Zaal: ‘Eentje zonder stang.’

‘En wat heeft die volgende fiets nog meer?’

Zaal: ‘Een lage instap.’

Cursuskosten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden