Ouder en gezonder, maar niet goedkoper

De vergrijzing hangt als een donkere wolk boven de samenleving. Niet alleen in Nederland, maar in de meeste Europese landen....

Van onze verslaggever Nico Goebert

Die ontwikkelingen samen leiden tot een drastische verschuiving van de leeftijdsopbouw van de bevolking in de komende vijftig jaar. Het aantal 65-plussers per werkende 'jongere' zal in die tijd ruwweg verdubbelen.

De vergrijzing, zoals dit proces kortweg wordt aangeduid, wordt in brede kring als een probleem gezien. Zonder maatregelen nemen de kosten voor de gezondheid, de zorg en de pensioenen sterk toe. De tekorten op de begroting van de overheid stijgen en na verloop van tijd loopt de staatsschuld op tot onaanvaardbare hoogte.

Toch zijn er uiteraard dissidenten die beweren dat het allemaal zo'n vaart niet loopt. Mensen worden immers niet alleen ouder, maar mogen zich ook verheugen op een – over het algemeen – steeds betere gezondheid. Ouderen zijn dus fysiek in staat steeds langer door te werken en dus belasting en premies af te dragen. De kosten van de vergrijzing verdienen zich daarvoor deels terug .

'Helaas', zegt Jaqueline Timmerhuis van het CPB (Centraal Planbureau), 'gaat dat verhaal niet op.' Langer leven in goede gezondheid blijkt op zichzelf geen oplossing te bieden voor de bugettaire problemen van de overheid. Dat blijkt uit de CPB-studie Can we afford to live longer in better health?, die maandag is uitgekomen.

De belangrijkste reden is dat de levensverwachting nog steeds toeneemt en, zo blijkt uit de laatste inzichten, zelfs sneller dan in het verleden het geval was. Tot dusver werd aangenomen dat de levensverwachting in 2050 gemiddeld 83 jaar zal zijn. Inmiddels is daar drie jaar bijgekomen.

Die stijging is de onderzoekers van het CPB rauw op het dak gevallen.

'Er zit natuurlijk een grens aan het ouder worden', zegt Timmerhuis, maar waar die ligt weet niemand. 'Het is mogelijk dat de afvlakking, die op biologische gronden eens mag worden verwacht, zich later zal manifesteren dan tot nog toe is aangenomen', houden de onderzoekers zich op de vlakte.

In ieder geval is de conclusie dat de 'gezondheidswinst' van de grijze generatie wordt teniet gedaan door de hogere gemiddelde leeftijd die ouderen zullen bereiken. De winst dat gezondere ouderen langer zullen werken, wordt teniet gedaan door oplopende pensioenlasten.

De verbetering van de gezondheidstoestand van ouderen in de komende tientallen jaren levert op zich voor de overheid geen besparing op. De zorgkosten van ouderen concentreren zich sterk in de laatste levensjaren en dat blijft zo. Een toenemende levensduur zal daarom de zorgkosten alleen maar enkele jaren naar de toekomst verschuiven, maar niet doen afnemen.

Er is een schrale troost voor de dissidenten in de vergrijzingsdiscussie: 'De onzekerheden van berekeningen met een horizon van vijftig jaar zijn groot.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden