Oude guerrillaleider kan Bin Laden-hausse aan

BEGINT de Palestijnse revolutie in Gaza, zijn de dagen van de Palestijnse Autoriteit geteld na de hevige botsingen tussen pro-Bin Laden demonstranten en de politie?...

Ferry Biedermann

Net als Saddam Hussein voor hem is Bin Laden er echter wel in geslaagd de Palestijnen te mobiliseren. Zijn uitspraak dat de Verenigde Staten geen moment van veiligheid zullen kennen totdat de Palestijnen dat ook hebben, heeft een gevoelige snaar geraakt. Terwijl hij eerder gezien werd als meer algemeen anti-westers, is Bin Laden in ieder geval in Gaza onmiddellijk omgedoopt tot icoon van de Palestijnse zaak.

Dat hoeft echter niet een groot probleem te zijn voor Yasser Arafat. De sluwe oude guerrillaleider lijkt als geen ander de komst van de aardverschuiving aan te voelen die het Midden-Oosten te wachten staat. De aanslagen in Amerika hadden net zo weinig te maken met het Israëlisch-Palestijns conflict als Saddams invasie van Koeweit. De voorbereidingen voor de operatie begonnen al ver voordat de intifada uitbrak, toen er nog een reële kans op vrede leek te zijn.

Veel maakt dat echter niet uit voor het denken in de Arabische wereld, en ook in het Westen. Zelfs als het conflict niet voor de aanslagen verantwoordelijk was, dient het verwijderd te worden als constante bron van irritatie tussen de twee werelden, als excuus voor de radicalere elementen in de islamitische en Arabische wereld en als destabiliserende factor voor de pro-westerse Arabische regimes.

De zelfde gedachtegang leidde na de Golfoorlog tot het bijeenroepen van de internationale vredesconferentie in Madrid in 1991. Die mondde samen met een aantal andere elementen weer uit in de Oslo-akkoorden van 1993. Het vredesproces is maar gedeeltelijk succesvol geweest en uit alles blijkt dat de Amerikanen het, nadat ze klaar zijn met Afghanistan, nieuw leven gaan inblazen.

Arafat heeft dat begrepen en is zich daar al sinds 11 september op aan het voorbereiden. Hij is veel meer bereid dan voorheen om in het openbaar het staakt-het-vuren met Israël op te leggen aan zijn mensen. De afgelopen dagen is hij zelfs begonnen met arresteren van een aantal militanten die tegen het bestand zijn.

De confrontatie met de pro-Bin Laden studenten in Gaza was vast niet bedoeld, maar hoeft niet per se slecht uit te komen. Het is nog een bewijs dat de Palestijnse Autoriteit afstand neemt van het terrorisme en het is tegelijkertijd een waarschuwing aan de oppositie dat Arafat niet met zich laat spotten als het erop aankomt.

De internationale druk op Arafat zal ook iets afnemen nu duidelijk is dat hij echt een radicale oppositie heeft en dat hij die niet slechts als excuus gebruikt om niet op te treden tegen het geweld.

Aan al die voordelen zit een relatief laag prijskaartje voor Arafat, hoogstens nog wat meer gemopper onder de bevolking. De radicale Hamas en Islamitische Jihad zullen waarschijnlijk niet aansturen op een burgeroorlog. Ze zeggen dat ze het volk niet willen verdelen maar ze weten dat ze ook weinig kans hebben als ze het openlijk tegen de Autoriteit opnemen. Arafat beschikt nog altijd over de manschappen, de wapens, het geld en de steun van de meerderheid van de bevolking.

Of er nu wel of niet een groot internationaal initiatief komt voor het Midden-Oosten, Arafat heeft in ieder geval met zijn houding sinds 11 september zijn positie verstevigd tegenover de wereldgemeenschap. De aanslagen op Israëli's, inclusief zelfmoordaanslagen, mogen dan wel doorgaan maar het wordt steeds minder gezien als de fout van de Autoriteit. Hij maakt zich op om net als andere landen die van belang zijn voor de coalitie tegen het terrorisme de vruchten te plukken van zijn pro-Amerikaanse houding.

Ariel Sharon daarentegen heeft met zijn absurde confrontatie met de VS zijn eigen positie sterk ondergraven, internationaal en thuis. Israëli's kunnen van mening verschillen over de Palestijnen maar over één ding zijn ze het eens: de Amerikanen moeten te vriend worden gehouden. Geen enkele premier kan Washington tegen zich in het harnas te jagen zonder daar een electorale prijs voor te betalen.

Sharon kan door zijn gedrag nog gedeeltelijk gelijk krijgen: het Westen kan Israël wel eens onder druk gaan zetten om zo een betere verstandhouding te creëren met de Arabische landen. Arafat is dan de lachende derde, die op tijd voelde aankomen uit welke hoek de wind waait.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden