Oude centrale heeft techneut nodig

Bij KPN raakten ze overtollig, de mannen die 'draadjes aan elkaar knoopten'. Maar als zzp'ers kunnen ze het werk nauwelijks aan: oude telefooncentrales genoeg die onderhoud vragen.

Blazen en afkloppen. En verdwenen is het zogenaamde stof van de schouder van Tony Tenthof. Daarmee verwijst collega Jan Schulp grappend naar hun verleden: ze zijn écht geen ambtenaar meer. Al kunnen ze de onvermijdelijke grapjes nog altijd dromen. 'We zijn nog van Putje graven, Tent opzetten, Tukkie doen: de PTT. Weet je nog? De voorloper van KPN', lachen ze.


Tenthof (50) en Schulp (53) zijn de monteurs achter de telefooncentrale op de werkvloer. Op straat 'knoopten' ze in hun tijdelijke tentjes de draadjes aan elkaar. De een in Den Bosch en omgeving, de ander vanuit Alphen aan den Rijn. Voor bedrijven sloten ze nieuwe filialen aan op de telefooncentrale, leverden ze extra toestellen als er personeel bij kwam, of regelden weer in een nieuwe fase van de wereld van de telecom de keuzemogelijkheden voor wie een 0800- of 0900-nummer draaide. 'Kies 1..., kies 2...', somt Tenthof op.


In de cloud

Tenthof en Schulp waren ambtenaar, respectievelijk gedurende 31 en 23 jaar, maar sinds kort zijn ze zzp'er. Want de klassieke telefooncentrale is aan het verdwijnen en daarmee komt er steeds minder werk voor de ooit zesduizend KPN-monteurs.


Hun traditionele werk gaat op in de cloud: internet vervangt het kastje dat de telefooncentrale altijd was. KPN gaat voorlopig door met de grote klanten, maar de kleinere bedrijven, vooral in het midden- en kleinbedrijf, worden afgestoten. Daardoor kwamen Schulp en Tenthof met iets meer dan duizend collega's, vaak oudere techneuten, op straat omdat de traditionele techniek verdwijnt.


De teleurstelling van het ontslag, eind 2012 aangekondigd, is grotendeels verwerkt. Niet in de laatste plaats doordat Schulp en Tenthof, met nog tien collega's, soms nog tot hun eigen verbazing omkomen in het werk. 'Ik maak meer uren dan ooit', zegt Schulp. 'En dat zonder gezeur en overbodige vergaderingen.'


De monteurs zijn voor de zomer vanuit de WW voorzichtig begonnen met de voorbereidingen voor het ondernemerschap. Als aankomend zzp'er schreven ze bijvoorbeeld een ondernemingsplan en benaderden ze alvast klanten. De belangstelling is inmiddels zo groot, dat ze het met ingang van deze maand afkunnen zonder uitkering.


'Nederlanders zijn een conservatief volkje', verklaart Mick Slaap van Company Connect, de coöperatie waarin de techneuten samenwerken. 'Het Engelse en Franse bedrijfsleven is al massaal overgestapt op de cloud, maar wij zijn zuinig hè. De telefooncentrale doet het nog, dus laten we kleine storingen voorlopig verhelpen.' Wat ook helpt, vult coach Kees Mol aan: 'Het afluisterschandaal van de Amerikaanse inlichtingendienst NSA. Bedrijven willen hun vertrouwelijke informatie dicht bij huis houden en niet op internet opslaan waar je maar moet afwachten wat er verder mee gebeurt.'


Coöperatie

Slaap en Mol hoorden van de reorganisatie bij KPN en vonden het zonde dat honderden jaren aan ervaring verloren zouden gaan. Van de vijfhonderdduizend telefooncentrales zijn er nog vierhonderdduizend in bedrijf en dat betekent werkgelegenheid voor dertig tot veertig monteurs. Ze hebben een coöperatie gevormd, Company Connect, die de kleine zelfstandigen soms groter maakt dan ze zijn.


De inkoop bijvoorbeeld is groter als je met meer zzp'ers samenwerkt. Via de coöperatie hebben de kleine zelfstandigen een aansprakelijkheidsverzekering afgesloten. Bert Becker, de advocaat die de ex-KPN'ers bijstond tijdens en na de reorganisatie, regelt voor de coöperatie een arbeidsongeschiktheids- en ziektekostenverzekering.


'Iedereen is zelf ondernemer, maar samen kunnen sommige zaken goedkoper en ben je groter. Vooral dat laatste maakt zzp'ers die samenwerken aantrekkelijker voor grotere opdrachtgevers . In hun eentje maken ze geen kans op een grote klus, met z'n tienen wel', zegt Becker.


Ook in je eentje kan je continuïteit bieden, zegt Schulp. 'We vervangen elkaar als iemand ziek is of met vakantie gaat. Dan zetten we de werkzaamheden dus gewoon voort.'


Waren ze niet liever ambtenaar gebleven? Af en toe duikt het gevoel op dat ze dit werk ook bij hun oude werkgever hadden kunnen doen, maar de vrijheid maakt veel goed. 'En als techneuten werden we ook bij de KPN al steeds ondernemender', zegt Tenthof. 'Omdat we zoveel bij de klanten over de vloer kwamen, verschoven onze werkzaamheden ook steeds meer richting verkoop en advies. Dat commerciële komt nu goed van pas.'


Schulp steekt zijn mobieltje in de lucht. 'Ik hou nog steeds van mijn oude werkgever. Ik mocht mijn nummer houden, oude klanten bellen nog steeds. Dat helpt bij de opstap als zelfstandig ondernemer.'


Doorstart

Enig minpuntje is dat er in de aanloop naar het ontslag niet beter is nagedacht over de toekomst van de techneuten. Ze kregen ontslag, terwijl de betrokkenen graag toen al 'een doorstart' hadden gemaakt. Soms loop je tegen een muur op, zegt Becker. 'De techneuten hadden een opzegtermijn van vier maanden. KPN heeft zich daar ook keurig aan gehouden. We hadden in die periode mensen graag een start als zzp'er laten maken. Dat mocht niet van het UWV. Dat is jammer. Dan hadden misschien meer monteurs mee kunnen doen. En misschien had een aantal monteurs helemaal geen uitkering nodig gehad.'


Hoelang ze, nu als kleine zelfstandigen, nog werk hebben? Zeven tot tien jaar, schat Slaap in. Schulp en Tenthof vinden dat veel te conservatief. 'Wij verkopen nog insteekkaarten waarmee je een telefooncentrale kan upgraden. Ik verwacht dat we nog zeker 25 jaar werk kunnen hebben', zegt Tenthof.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden