Column

Oud-VVD'er Verheijen was 'symbool van ellende'

Met de opening van het politieke seizoen, dat ongetwijfeld slachtoffers gaat maken, tref ik op een terras het voorheen aanstormende politieke talent Mark Verheijen. Van alle VVD'ers die in de afgrond verdwenen wegens integriteitsproblemen wist Mark als enige een tak te grijpen, bleef er een tijdje beduusd aan hangen en nu klimt hij richel voor richel omhoog, secuur als een beroepsalpinist die precies weet welke steen los ligt en welke niet.

Mark Verheijen wordt in 2015 bevraagd over zijn declaraties. Beeld anp
Mark Verheijen wordt in 2015 bevraagd over zijn declaraties.Beeld anp

Mark moest de Tweede Kamer uit na berichten over dubieuze declaraties - vooral de flessen wijn van 127 euro tijdens een diner in de entourage van Jos van Rey en Piet van Pol, nu veroordeeld voor corruptie, deed het goed in de nieuwsmachine. De top van zijn partij probeerde hem nog te redden maar dat werkte averechts: Mark Rutte noemde de beschuldigingen 'opgeblazen' en Edith Schippers zag 'krachten' aan het werk, bijvoorbeeld uit de 'onderwereld', enkel bezig de VVD een loer te draaien. Maar Mark ging hoe dan ook dat ravijn in.

Het is anderhalf jaar geleden. Inmiddels is zijn blazoen door onderzoekers van smetten vrij verklaard en zit hij monter met een koffie aan de kade, als na een sabbatical. De ideale man om te vragen hoe dat nou in elkaar steekt met politici en hun losgezongen werkelijkheid, in de week dat Mark Rutte zich verontschuldigt voor gebroken verkiezingsbeloften, Diederik Samsom zich verontschuldigt voor zijn solisme, en allerlei anderen ook proberen de dunne lucht te vullen tussen zichzelf en de kiezer.

Het stadskantoor in Venlo, vrucht van Verheijens politieke leven. Beeld Nederlandse Freelancers
Het stadskantoor in Venlo, vrucht van Verheijens politieke leven.Beeld Nederlandse Freelancers

Buitenstaander

Vertrekken uit de politiek is wonderlijk, vertelt Mark, die er vijftien jaar bivakkeerde. Al die tijd hield hij zichzelf voor afstand te bewaren tot het vak, onafhankelijk te blijven, maar 'op een gegeven moment ben je wat je doet', zoals dat ook wel gaat bij sporters, artiesten en, vooruit, journalisten. 'Als je dan ineens niet meer bent wat je bent, is dat, nouja, leeg. Ik had echt altijd het idee dat ik een buitenstaander bleef, ik kom uit een apolitieke omgeving, ik was nooit voorbestemd. Ik probeerde los te blijven. Maar de politieke wereld is zó dwingend, het sluit je af. Ik dacht: als ze positief over me schrijven of negatief, ik negeer dat, het is niet de werkelijkheid. Maar gaandeweg ga je het toch geloven, en mensen om je heen gaan zich ernaar gedragen. Die vreselijke term 'veelbelovend' - als ze dat over je blijven schrijven, dat is niet gemakkelijk. Dan is het lastig om te denken: waarom zat ik ook alweer in de politiek?'

In ijltempo ging Mark Verheijen van tuinderszoon uit Grubbenvorst naar raadslid-wethouder-gedeputeerde-vicepartijvoorzitter-parlementslid. Hij is net 40. Woont half in Venlo, waar langslopende ambtenaren hem toeknikken met een kameraadschappelijk 'meneer Verheijen', en half in Den Haag waar hij is 'toegetreden tot het cohort der zzp'ers'. Nog steeds van de VVD, waar hij niet gespecificeerde 'klussen' voor doet, waaronder workshops voor aankomende politici.

Ik vraag Mark of hij zichzelf iets verwijt, hij zegt: 'op de zaak zelf kijk ik niet terug'. Ik vraag of politici fouten maken omdat ze los staan van de werkelijkheid, 'ik hoor het u zeggen'. In zijn frisse gezicht houdt zich de tacticus schuil. Mark wil terug de arena in, ondanks alles, in elk geval wil hij 'de publieke zaak' weer dienen. 'Ik was het symbool van de ellende in de politiek en in de VVD. Er was een onstuitbare wens om te geloven wat over me geschreven werd, omdat het zo goed past in hoe mensen over politici denken.'

Inmiddels is de VVD'er toegetreden tot het cohort der zzp'ers. Beeld
Inmiddels is de VVD'er toegetreden tot het cohort der zzp'ers.Beeld

Waardering verandert

De politiek verandert niet, die is altijd hard geweest - Mark is historicus en schreef na zijn val een boek over VVD-voorman Harm van Riel; 'ongelooflijk wat een harde taal politici vroeger gebruikten.' De waardering van de politiek verandert, zegt hij: leiders worden niet erkend als leiders, en dat drukt ze dieper in hun eigen wereld. 'Mensen kijken op een nare, denigrerende manier naar politici.'

Ik vraag of hij spijt heeft van zijn aftreden. Mark zwijgt, voor het eerst. Best lang. 'Het was nodig.'

En of we een stukje door Venlo gaan wandelen, een onderschatte stad, om de echte vruchten van zijn politieke leven te bekijken. Elke bestuurder, zegt hij, elke politicus heeft iets tastbaars nodig. Hij vertelt hoe dit deel van Venlo 'wasteland' was en nu is het een boulevard, en kom, we lopen naar het stadskantoor dat binnenkort opent, modern gebouw met de grootste groene gevel ter wereld, hij was als wethouder erg van cradle2cradle, 'je kunt dus echt iets máken als bestuurder'.

Als ik voorspel dat hij snel ergens burgemeester is, zegt Mark: 'zo gemakkelijk gaat dat niet'. Weer een misvatting over de politiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden