Nieuws

Oud-verkenner Henk Kamp heeft geen goed woord over afgetreden verkenners: ‘Er zijn twee weken verklungeld’

Voormalig VVD-minister Kamp vindt het geen goed idee twee verkenners aan te stellen. ‘Dan begin je eigenlijk al onderling te onderhandelen.’

Mensen betuigen steun aan Pieter Omtzigt door rondjes te lopen rond het gemeentehuis in Enschede, die plaats waar Omtzigt woont. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Mensen betuigen steun aan Pieter Omtzigt door rondjes te lopen rond het gemeentehuis in Enschede, die plaats waar Omtzigt woont.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De verkenners Annemarie Jorritsma en Kajsa Ollongren ‘waren al de rol van informateur gaan vervullen’. Dat zei VVD-coryfee Henk Kamp in WNL op Zondag. Kamp was in 2012 de eerste verkenner, nadat niet langer de koning(in) maar de Tweede Kamer de regie kreeg in de kabinetsformatie. ‘Verkenners moeten bekijken wat de verkiezingsuitslag is en in welke richting de informateur zijn werk kan gaan doen’, zei Kamp. ‘Ze moeten niet bezig zijn met de houding en positie van mensen als Hoekstra en Omtzigt.’

Op gefotografeerde aantekeningen onder de arm van Ollongren viel donderdag onder meer te lezen ‘Positie Omtzigt, functie elders’ en ‘onderhandelingsstijl Hoekstra’. Nadat hierover commotie ontstond, stopten de verkenners met hun werk. Woensdag of donderdag leggen zij verantwoording af in de Tweede Kamer.

Één verkenner is beter

Kamp zei dat nu ‘twee weken zijn verklungeld’ en verbaasde zich dat twee verkenners, in plaats van een zoals in 2012 en 2017, waren aangesteld. ‘Dat bevalt me ook al niet, dan begin je eigenlijk al onderling te onderhandelen. Dat is geen goeie stap.’

In het Reglement van Orde van de Tweede Kamer komt het woord verkenner niet voor. De functie is gecreëerd om de acht dagen tussen de verkiezingen en de installatie van de nieuwe Tweede Kamer te overbruggen. Voorheen won de koningin dan informatie in bij de voorzitters van de Eerste- en Tweede Kamer en de fractieleiders. Nu doet een verkenner dat.

Zodra dan de nieuwe Tweede Kamer is beëdigd, kan een informateur aan de slag. De nieuwe verkenners, de demissionaire bewindslieden Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66), hebben laten weten dat zij pas na het Kamerdebat een nieuwe gespreksronde zullen organiseren. Ook al omdat enkele fractieleiders lieten weten geen uitnodiging te zullen aannemen zonder debat.

Steunbetuigers aan Pieter Omtzigt in Enschede. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Steunbetuigers aan Pieter Omtzigt in Enschede.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘Voor herhaling vatbaar’

Zowel in 2012 als in 2017 is de kabinetsformatie geëvalueerd door onafhankelijke commissies, beide onder leiding van de Nijmeegse hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert. Hij concludeerde in 2012 dat de aanstelling van een verkenner ‘voor herhaling vatbaar was’ en herhaalde die conclusie in 2017. Maar hij stelde ook vast dat niemand meende ‘dat hierover iets zou moeten worden vastgelegd in het Reglement van Orde’.

Dat maakte het mogelijk dat D66 al op de avond van de verkiezingen met het idee van een tweede verkenner op de proppen kwam. Voormalig D66-Kamerlid Boris van der Ham, die met partijgenoot Gerard Schouw in maart 2012 het wijzigingsvoorstel indiende dat leidde tot de nieuwe manier van formeren, sprak vrijdagavond in Nieuwsuur van ‘levend staatsrecht’.

Dat het aanvankelijk ernaar uitzag dat Van Ark en Koolmees meteen ‘met een schone lei’ de verkenning wilden doorzetten, zonder tussentijdse verantwoording door Jorritsma en Ollongren, gaf hem reden het ‘heel verstandig’ te vinden nu iets meer vast te leggen over de rol van de verkenner(s). Bijvoorbeeld dat zij altijd naar de Kamer geroepen kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden