Oud-turnsters blinken uit in freestyle skiën

SOTSJI - Mocht Epke Zonderland ook op de Winterspelen willen uitblinken, dan hoeft hij niet lang te zoeken. Eén sport is geknipt voor de turnkampioen: aerial skiën, oftewel luchtskiën.


Veel turners zijn Zonderland voorgegaan, ook uit landen met een minimale wintersportcultuur. Australië is de trendsetter in deze kleine sport, die in 1994 werd toegevoegd aan het olympische programma. Het heeft al vijftien jaar een succesvol omscholingsprogramma voor (ex-)turners die hun talent willen tonen in de sneeuw.


In Sotsji lukt dat vrijdagavond. Op een felverlichte piste maken drie Australische meiden indruk op de jury en het publiek. Ze gaan op twee korte ski's van de steile helling af. Met een snelheid van zo'n 60 kilometer per uur glijden ze over de 6 of 7 meter hoge schans, die zo gemaakt is dat ze met een enorme boog de lucht inschieten.


Tijdens hun vlucht maken ze sierlijke achterwaartse salto's en schroeven, met een gestrekt of gebogen lichaam, waarna ze met een klap landen in de aangestampte sneeuw. Aerial skiën wordt wel de minder hippe variant van freestyle snowboarden genoemd, maar de acrobatiek is voor ongeschoolde toeschouwers indrukwekkender.


Regerend olympisch kampioen Lydia Lassila lijkt uit op titelprolongatie, maar in de laatste van haar vijf sprongen gaat het mis. Ze klapt na een onnavolgbare reeks wentelingen bij de landing keihard achterover. Een 'back slap' heet dat in ski-jargon, een rugmep.


Twee andere skiesters maken kleinere fouten bij de landing, waardoor de Australische genoegen moet nemen met brons. Het goud is voor Alla Tsuper, een 34-jarige oud-gymnaste en moeder uit Wit-Rusland in haar vijfde olympische deelname.


Lassila was in 1999 een van de proefkonijnen in het omscholingprogramma. De website laat geen misverstand over bestaan over de selectiecriteria. Aanleg voor turnen is een vereiste, evenals doorzettingsvermogen. Onderaan een waslijst staat wat niet wordt gevraagd van ambitieuze meisjes met een olympische droom: 'Je hebt geen ski-ervaring nodig.' De Australische filosofie in een notedop: het is makkelijker een turner te leren skiën dan een skiër te leren turnen.


Sneeuw is zeker in de beginjaren nauwelijks nodig. De Australiërs hebben rondom een groene vijver in Lillydale, Victoria vier houten springschansen gebouwd met een glibberige mat. De turners landen na hun sprongen met hun ski's in het water. Ze kunnen bij zomerse temperaturen eindeloos oefenen. Pas later trainen ze in de bergen rond de stad Canberra, waar skifaciliteiten zijn. Daarna zoeken ze het verder van huis, in het olympisch park van Salt Lake City, in Zwitserland of Finland.


Lassila en Alisa Camplin bewezen in 2002 dat de aanpak medailles kon opleveren. De vrouwen hadden in hun tienertijd nooit sneeuw gezien. Toch veroverde Camplin als eerste Australische vrouw een gouden plak op de Winterspelen. Lassila eindigde bij haar debuut als achtste, met slechts drie jaar sneeuwtraining. Ze greep goud in 2010.


China kopieerde de aanpak door een Australische coach in te huren. Het land heeft geen noemenswaardige skicultuur, maar turners te over. Het is nu de belangrijkste concurrent van Australië.


De kracht van de Chinezen blijkt ook tijdens de olympische finale, al lopen ze het goud mis door fouten tijdens de beslissende sprong. Vooral Nina Li komt slecht uit. Ze landt verkeerd, klapt door haar knieën en smakt met haar gezicht in de sneeuw. Ook Mengtao Xu komt niet lekker uit. Ze valt achterover, maar raakt de sneeuw net niet met haar hoofd. Hersenschuddingen komen veel voor, hoewel een helm verplicht is.


Ondanks het succes van de Australiërs blijft het moeilijk nieuw talent te vinden. Volgens hoofdcoach Cord Spero is het niet eenvoudig. 'Voor iedereen die slaagt zijn er zeven tot tien die het niet redden, om allerlei redenen.'


Zou Zonderland slagen? Om bij de mannen mee te kunnen komen zou hij zich moeten bekwamen in een drievoudige achterwaartse salto, met vier schroeven. Het zal tijd kosten, waarschuwt de Australische Laura Peel. De ex-turnster eindigde als zevende. 'Het zal eerder vijf jaar dan één jaar kosten om aansluiting te vinden. De mannen zijn geweldige acrobaten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden