nieuwsCIA

Oud-spionnenbaas VS zegt dat Trump constant twijfelt aan geheime informatie

Voor het eerst heeft een oud-inlichtingenbaas een boekje opengedaan over hoe president Trump de briefings van de spionagediensten ondergaat. Trump, die vanaf zijn aantreden een gespannen relatie heeft met onder andere de CIA, zou constant twijfelen aan de geheime informatie die hem wordt voorgelegd.

President Trump woensdag op de NAVO-top in Londen. Beeld EPA

‘Ik denk niet dat dat waar is', kregen Trumps hoogste inlichtingenchefs de afgelopen jaren steeds te horen als hij werd ingelicht over de gevoeligste kwesties die spelen in de wereld. Van de dreiging die Rusland en China vormen voor de VS tot de situatie in Iran en Venezuela. Een andere, steeds weer terugkerende reactie van de president was: ‘Ik weet niet of ik dat wel geloof’. 

Susan Gordon, tot augustus de op een na belangrijkste inlichtingenbaas van Amerika, verschafte maandag een onthutsende inkijk in hoe Trump zich gedraagt tijdens de briefings. Zijn motto, tijdens de twee tot drie keer per week dat hij in het Oval Office de geheimste informatie krijgt voorgeschoteld: twijfelen aan alles. Het relaas van Gordon ondersteunt de verhalen die al drie jaar de ronde doen over hoe de president de analyses van de spionagediensten wantrouwt.

Deze berichten doken sinds 2017 op in de media en in diverse boeken, verteld door voormalige regeringsfunctionarissen die anoniem wilden blijven. Gordon echter had op een lunchbijeenkomst van een vrouwenactiegroep in Washington geen enkele moeite om openlijk uit de doeken te doen hoe Trump de vertrouwelijke informatie in de afgelopen jaren afwoog. Als plaatsvervangend chef van de Director of National Intelligence (DNI), het overkoepelend orgaan van de inlichtingendiensten, was Gordon vaak aanwezig bij de briefings in het Witte Huis.

Van president Obama is bekend dat hij tot in de nacht rapporten en vertrouwelijke informatie las om zich op de hoogte te stellen van onder andere nationale veiligheidskwesties. Trump is volgens voormalige medewerkers allesbehalve een dossiertijger. Beeld EPA

Gespannen relatie

‘Waarom geloof je dat?’, kreeg zij ook van de sceptische president te horen. ‘Waarom doen we dat eigenlijk?’, was een andere veelgehoorde vraag van Trump. ‘Hij was de eerste president, in mijn ervaring, die geen basiskennis had om te begrijpen wat de beperkingen van inlichtingeninformatie zijn, wat het doel ervan is en hoe we erover praten’, aldus Gordon, die een kwart eeuw werkzaam was voor de CIA.

Trump heeft al sinds zijn aantreden een gespannen relatie met de spionagediensten. Zo liet hij voortdurend weten dat hij twijfelde aan de informatie dat Rusland achter de bemoeienis zat met de presidentsverkiezingen van 2016. Alle Amerikaanse inlichtingendiensten, van de CIA en de NSA tot de DIA (spionagedienst van het Pentagon) concludeerden echter dat Rusland de boosdoener was.

Ook heeft de president nooit onder stoelen of banken gestoken dat hij vermoedt dat sommige overheidsdiensten, zoals de FBI, hem vanaf zijn presidentskandidatuur hebben geprobeerd tegen te werken. Behalve Trumps wantrouwen, moesten Gordon en haar collega’s tijdens de briefings van een half uur tot een uur ook opboksen tegen de informatie die de president van anderen kreeg.

Trump bezocht op zijn eerste werkdag als president het CIA-hoofdkwartier. Het bezoek werd gezien als een poging om de relatie met de spionagedienst te verbeteren. Beeld EPA

Invloed van Fox News

Het is geen geheim in Washington dat Trump zich elke dag laat beïnvloeden door wat hij op zijn favoriete zender Fox News heeft gezien en gehoord. Zo zette de president vorige week de militaire top op hun plaats door het op te nemen voor een Navy SEAL-commando die van moord werd verdacht. Trump handelde grotendeels op basis van informatie van Fox News dat er schande van sprak dat de marinetop de commando uit de elite-eenheid wilde gooien.

Gordon, die in haar lange carrière ook betrokken was bij de briefings met president Reagan, vond de bijeenkomsten in zekere zin ook plezierig. De meeste presidenten gebruiken de briefings om zich op de hoogte te stellen, zonder veel vragen te stellen. ‘Hij stelde andere vragen’, aldus de voormalige spionnenbaas over de bijeenkomsten met Trump. ‘Hem inlichten was eigenlijk in zekere zin leuk omdat hij interactief was, hij stelde je op de proef.’

Begin dit jaar bleek voor de zoveelste keer dat er spanningen zijn tussen Trump en de spionagediensten. De hoogste inlichtingenbazen maakten toen in het Congres gehakt van Trumps oordeel over landen die een gevaar vormen voor de VS, zoals Iran en Noord-Korea. Volgens hen was het ‘onwaarschijnlijk’ dat Noord-Korea ooit zijn kernwapens zou opgeven. 

Ook hield Iran zich keurig aan het akkoord dat moest voorkomen dat het een atoombom in handen zou krijgen, aldus de top van de inlichtingendiensten, en vormde IS nog altijd een geduchte macht. Een dag later sloeg de president terug op Twitter. ‘Misschien moeten ze terug naar de schoolbanken!’, twitterde Trump. Een paar maanden later moest Amerika's topspion, DNI-baas Dan Coats, opstappen. Gordon, plaatsvervanger van Coats, hoopte hem op te volgen. Ze vertrok in augustus nadat Trump haar had gepasseerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden