europese politiek schengenakkoord

Oud-president Roemenië valt ‘Hollandse maffia’ aan om Nederlandse tegenstand toetreding Schengen

Mark Rutte en eurocommissaris Frans Timmermans hebben het op een akkoordje gegooid om Roemenië een hak te zetten. Ze vormen een soort ‘maffia’ die de Roemenen koste wat kost buiten het Schengenakkoord voor vrij reizen probeert te houden. Dat is althans wat de oud-president van Roemenië, Traian Basescu, beweert op zijn Facebookpagina.

Traian Basescu Beeld EPA

In Basescu’s periode als staatshoofd (2004 tot 2014) werd Roemenië lid van de Europese Unie, maar (nog) niet van Schengen. Dat laatste wordt het land als een wortel voorgehouden. Pas als de Roemenen genoeg voortgang geboekt hebben in de strijd tegen corruptie, is het idee, gaan de grenzen open. Nederland staat al jaren als één van de weinige Europese lidstaten publiekelijk op de rem, terwijl Europese Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker juist soepeler wil zijn.

Op 12 september bracht premier Rutte een bliksembezoek aan Boekarest, waar hij herhaalde dat toetreding tot Schengen voorlopig geen optie is. Rutte wil eerst het jaarlijkse rapport afwachten van de Europese Commissie, en bekijken in hoeverre Roemenië en buurland Bulgarije vooruitgang boeken. Vanuit Brussel kwam – drie weken later – stevige kritiek van eurocommissaris Timmermans. De Roemeense regering had op dat moment een omstreden pakket aan maatregelen aangekondigd, dat de onafhankelijkheid van anticorruptieaanklagers in gevaar brengt.

Hollandse kongsi

Zie je wel, zegt Basescu: een Hollandse kongsi. Een talkshow waar hij te gast was, zette onder het gesprek de tekst: ‘Hollandse maffia bovenin de staat.’ Volgens de ex-president is Nederland niet werkelijk geïnteresseerd in de Roemeense rechtsstaat en spelen er zakelijke belangen mee. Scheepsbouwer Damen Shipyards is in Roemenië in de race om vier marinefregatten aan het land te leveren voor een totaalbedrag van 1,6 miljard euro. Rutte en Timmermans zouden het bedrijf daarbij een handje willen helpen. 

In een reactie zegt een woordvoerder van het ministerie voor Buitenlandse Zaken dat het door Basescu gesuggereerde verband ‘niet bestaat.’ Damen neemt via een woordvoerder afstand van Basescu’s uitspraken, en zegt ‘onafhankelijk van de Nederlandse overheid’ te opereren.De winnaar van de aanbesteding wordt binnenkort bekend.

Hoe de kritiek van Rutte en Timmermans precies zou bijdragen aan de kansen van Damen, wordt uit Basescu’s relaas niet duidelijk. ‘Als we Schengen in willen, moeten we de ‘criminelen’ van Damen de deur wijzen’, sluit hij zijn bericht af. Tegen Damen loopt in Nederland een FIOD-onderzoek wegens mogelijke corruptie in meerdere landen (maar niet in Roemenië, waar Damen twee scheepswerven bezit).

Basescu, een gewezen zeekapitein en tegenwoordig senator, is na zijn presidentschap steeds meer in de marge van de politiek beland. Zijn achtergrond is niet bepaald smetteloos: hij werd enige tijd verdacht van witwassen en privatiseerde – als minister van Transport – de Roemeense vloot onder schimmige omstandigheden.

Derde Nederlander

Een derde Nederlander, jurist Martin Kuijer van de Raad van Europa, zit volgens Basescu ook in het complot. Kuijer is een van de auteurs van een kritisch rapport van de Venetië-commissie, een club die namens de Raad van Europa toeziet op de rechtsstaat. Over de telefoon zegt Kuijer dat hij zich volstrekt niet herkent in Basescu’s aantijgingen, en geen banden heeft met Damen. ‘Ik wist niet eens dat ze zaken deden in Roemenië.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.