nieuws begrafenis mugabe

Oud-president Robert Mugabe is na weken eindelijk begraven, op de plek die hij zelf wenste

. Beeld AFP

Na weken van touwtrekkerij over zijn laatste rustplaats is Robert Mugabe zaterdag dan toch begraven. De op 6 september overleden oud-president van Zimbabwe eindigt op de plek waar hij in 1924 werd geboren: het plaatsje Kutama, ruim 80 kilometer ten westen van de hoofdstad Harare.

Mugabe krijgt daarmee postuum alsnog zijn zin. De regering wilde de voormalig onafhankelijkheidsleider eigenlijk een plekje geven op een pompeuze erebegraafplaats nabij Harare. Nabestaanden waren daar op tegen, Mugabes eigen wens indachtig. Na veel soebatten leken sommigen er toch mee in te stemmen – maar uiteindelijk werd het plan dus weer veranderd. Mugabes begrafenis zaterdag was een relatief bescheiden aangelegenheid, in het bijzijn van weduwe Grace en andere familieleden.

De krant The Zimbabwe Independent beschrijft de heisa van de afgelopen weken als ‘het theatrale einde van een tijdperk’. Mugabe was machthebber vanaf Zimbabwe’s onafhankelijkheid in 1980 tot aan november 2017. Na zijn overlijden deze maand in een ziekenhuis in Singapore werd zijn lichaam teruggevlogen en voltrok zich een theaterstuk dat veel weg had van een klucht. De ruzie over Mugabes begrafenis was een gevecht om zijn politieke erfenis.

De kist met daarin het lichaam van Robert Mugabe wordt gedragen. Beeld AFP

Noord-Korea

Zijn opvolger, president Emmerson Mnangagwa, spande zich in voor een begrafenis van Mugabe op Heroes Acre, de door Noord-Korea ontworpen begraafplaats voor Zimbabwaanse onafhankelijkheidsstrijders en andere kopstukken. Zo’n begrafenis zou het narratief van Zimbabwe’s onafhankelijkheidsstrijd gaande houden en moest dienen ter legitimering van Mnangagwa’s eigen macht, als oude partijgenoot en vroegere medestrijder van Mugabe.

Alleen wilde Mugabe dit niet, zo had hij in zijn nadagen laten weten. Hij was in 2017 van de troon gestoten door Mnangagwa en het leger. Verraders, noemde Mugabe ze, en verraders mochten later niet met zijn lichaam aan de haal gaan. Familieleden leken deze maand toch toe te geven aan de druk van president Mnangagwa; er werd begonnen met de bouw van een mausoleum voor Mugabe op Heroes Acre. Waarna zaterdag alsnog de begrafenis plaatsvond in Mugabes geboortedorp – zonder de aanwezigheid van Mnangagwa.

De beweegredenen voor het heen-en-weer van de familie zijn lastig vast te stellen. The Zimbabwe Independent maakt gewag van onderlinge onenigheid, van ‘persoonlijke vendetta’s’. Leo Mugabe, een neef-van, kwam met zijn eigen uitleg. Hij sprak zich eerst uit voor een begrafenis op Heroes Acre maar keerde zich daar vervolgens tegen want, zei hij, op de erebegraafplaats komen wellicht politici Robert Mugabes lichaamsdelen stelen voor gebruik bij rituelen.

Grace Mugabe tijdens de begrafenis van Robert Mugabe in Kutama. Beeld AFP

Grace Mugabe

Vraag is natuurlijk ook wat Grace Mugabe al deze tijd denkt, de vrouw die er lange tijd op uit leek om haar man op te volgen en daarmee onbedoeld de coupplegers van 2017 motiveerde. Grace Mugabe waakte in de voorbije weken over het lichaam van haar overleden echtgenoot in hun Blue Roof in Harare, een megavilla met een blauw dak. Mugabes lichaam was schijnbaar al gebalsemd in Singapore.

De Zimbabwaanse mediamagnaat Trevor Ncube oppert dat Grace Mugabe middels haar verzet tegen een begrafenis van Robert op Heroes Acre niet alleen de laatse wens van haar man volgt, maar dat ze zo ook vast aan haar eigen toekomst denkt. Voor Grace Mugabe is er later waarschijnlijk geen plek op de erebegraafplaats, ze deed niet mee aan de onafhankelijkheidsstrijd en ze is in Zimbabwe erg impopulair door haar kooplust en haar verbale en fysieke agressie. Roberts begrafenis in zijn geboortedorp betekent dat Grace te zijner tijd wel naast haar man kan komen te liggen, opperde Ncube vrijdag op Twitter.

Het geleur met Robert Mugabe zal met name veel jonge Zimbabwanen een zorg zijn. Mugabe blijft de man die Zimbabwe de onafhankelijkheid bezorgde, maar onder zijn gezag stortte de economie in en werden politieke opponenten gefolterd en vermoord. De machtsgreep van Emmerson Mgangagwa heeft het land slechts van de regen in de drup gebracht, Zimbabwe verkeert opnieuw in diepe crisis.

Mugabes lichaam lag twee weken geleden opgebaard in het Rufaro-stadion in Harare, waar Zimbabwanen afscheid van hem konden nemen. Zaterdag, terwijl Mugabe ver weg werd begraven, zat het stadion vol voor de twintigste verjaardag van Zimbabwe’s oppositiepartij, de Beweging voor Democratische Verandering.

Plechtige uitvaartceremonie Mugabe is eerst en vooral politiek spel.

Ooit geliefd, later gehaat: de wereld van Robert Gabriel Mugabe in 12 foto’s.

Gemengde reacties op de dood van de man die Zimbabwe hielp oprichten en het daarna verwoestte.

Van intelligente vrijheidsstrijder tot gewelddadig despoot: een profiel van Robert Mugabe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden