Oud-president Brazilië verdacht van corruptie

De ooit zo populaire Braziliaanse ex-president Lula da Silva is vrijdag het middelpunt geworden van het almaar uitdijende corruptieschandaal rond oliegigant Petrobras. 's Morgens begon de politie met een reeks huiszoekingen in Lula's huis en zijn stichting. Lula (70) werd drie uur ondervraagd op een politiekantoor in São Paulo.

Luiz Inacio Lula da Silva Beeld afp

De operatie met de naam Lava Jato ('autowasserij') richt zich op malversaties bij staatsondernemingen, met name Petrobras. De bedrijven zouden geld hebben doorgesluisd naar Lula's socialistische Arbeiderspartij (PT). Justitie onderzoekt nu of de toenmalig president daar persoonlijk van heeft geprofiteerd.

Mogelijk heeft Lula zo'n 7 miljoen euro ontvangen van grote bouwbedrijven, in de vorm van sprekers-honoraria en donaties aan zijn stichting. Bij de renovatie van zijn twee buitenhuizen zou gesjoemeld zijn. Naar verluidt zijn er ook arrestatiebevelen uitgegaan voor zijn vrouw en vier kinderen, alsook voor de voorzitter van zijn stichting.

Zelfverklaard kampioen

Bij het huis van Lula in São Bernardo do Campo, een zuidelijke voorstad van São Paulo, braken schermutselingen uit tussen aanhangers en tegenstanders van de gewezen vakbondsleider. 'Dit is geen strijd tegen corruptie, maar een poging de Arbeiderspartij, president Lula en de regering van Dilma te raken', fulmineerde PT-voorzitter Rui Falcao vrijdag. Tot nu toe heeft Lula de media en de oppositie de schuld gegeven van de 'leugens' aan zijn adres.

Lula da Silva, schoolverlater en zelfverklaard kampioen van het volk, was president tussen 2003 en 2010. Hij was het gezicht van de stormachtige entree van Brazilië op het wereldtoneel en kreeg alom lof door met grootschalig herverdelingsbeleid een deel van de Braziliaanse onderklasse uit de armoede te halen.

De federale politie vrijdag bij het huis van Lula. Beeld ap

Staatsbanken

Tijdens een zeer recente partijbijeenkomst ter ere van het 36-jarig bestaan van de PT zei hij zich voor de presidentsverkiezingen van 2018 opnieuw te willen kandideren. 'Ze zullen me op straat moeten verslaan', aldus Lula. 'Dan ben ik 72, maar nog zo kwiek en bereid als een man van 30.' Of dat voornemen na vrijdag nog overeind staat, is onduidelijk.

Het justitieel onderzoek tegen Lula is een nieuwe klap voor de regering van partijgenote en zittend president Dilma Rousseff, die toch al in zwaar weer verkeert. Meerdere PT-leden zijn opgepakt in verband met het Petrobras-schandaal, onder wie de oud-penningmeester van de partij, maar nu dreigt ook haar voorganger en protegé door de affaire achter tralies te belanden. 'Niemand is vrijgesteld van onderzoek in dit land', verklaarde openbaar aanklager Carlos Fernando dos Santos Lima.

Wat niet in Rousseffs voordeel spreekt, is dat ze zeven jaar lang lid was van de raad van bestuur van Petrobras, en dus van de corruptie moet hebben afgeweten. Overigens onderzoekt het parlement al of Rousseff op constitutionele gronden kan worden afgezet, een stap die genomen werd nadat bekend was geworden dat ze kapitaal van staatsbanken had gebruikt om gaten in de begroting te dichten.

Lees ook:

De Braziliaanse justitie jaagt in het omkoopschandaal rond het staatsoliebedrijf Petrobas op Robert Zubiate, een oud-bestuurder van SBM Offshore die nog steeds in functie zou zijn. (+)

Marktgerichte coalitie

'Operatie autowasserij' begon in februari 2014, en heeft een keur aan prominente politici en topmannen de kop gekost. Als grootste bedrijf van het land blijkt Petrobras jarenlang honderden miljoenen te hebben gefourneerd voor verkiezingscampagnes van PT en andere partijen. Donderdag gaf het Hooggerechtshof zijn fiat aan de vervolging van Eduardo Cunha, oppositielid en voorzitter van het Lagerhuis. Cunha weigert voorlopig op te stappen.

De affaire komt boven op de economische recessie in Brazilië volgens waarnemers de zwaarste die het land beleeft sinds begin vorige eeuw. De laatste prognoses voorspellen in 2016 een economische krimp van zo'n 3,5 procent.

Wel steeg de Braziliaanse real vrijdag meer dan 3 procent ten opzichte van de dollar, nadat beleggers hadden voorspeld dat Rousseffs regering snel plaats zou maken voor een meer marktgerichte coalitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.