Oud nieuws: hoe Johan Cruijff zijn eigen geschiedenis herschrijft

Als De Telegraaf grote delen van de voorpagina en de eerste sportpagina reserveert voor nieuws over Johan Cruijff, zoals donderdag het geval was, weten we dat er iets aan de hand is....

Ook andere kranten, de Volkskrant bijvoorbeeld, publiceerden donderdag berichten over Cruijff, en niet alleen Nederlandse. Het ging om een grote onthulling. Wereldnieuws. The Guardian bijvoorbeeld: ‘After 30 years, the truth behind Cruyff’s World Cup absence’.

Vanuit Spanje was woensdag het bericht verspreid dat Cruijff in 1978 niet deelnam aan het wereldkampioenschap in Argentinië uit vrees voor de veiligheid van zijn gezin. Als bewijs dat hij zich destijds niets inbeeldde, vertelde hij een verhaal over een gewapende overvaller die in 1977 zijn huis in Barcelona binnendrong.

De primeur was van een Catalaans radiostation, Catalunya Radio. Cruijff reageerde in een interview op een boek van een voormalige ploeggenoot bij Barcelona, Carles Charly Rexach. Toen Cruijff trainer was van Barcelona, was Rexach een van zijn assistenten.

Rexach beweert in het boek Ara parlo jo dat de invloed van Danny Cruijff op haar man altijd zeer groot is geweest en dat dat een slechte invloed had op de relatie tussen hem en Cruijff. Cruijff nam het op voor zijn vrouw en bracht, om aan te geven dat zijn gezin het niet altijd even makkelijk had in Barcelona, de ontvoeringspoging ter sprake.

Dit alles leidde in Nederland tot bijvoorbeeld een bericht op de site van de nationale omroep NOS:

‘Johan Cruijff heeft dinsdag op een Catalaanse radiozender voor het eerst expliciet prijsgegeven dat hij het WK in 1978 in Argentinië heeft laten lopen uit vrees voor de veiligheid van zijn familie in Barcelona.

‘Cruijff, die tussen 1973 en 1978 voor FC Barcelona speelde, liet het radiostation weten dat hij geen weken van huis wilde zijn na de bijna-kidnapping in 1977. Dat kon hij, hoewel zijn gezin in Barcelona continue politiebescherming genoot, niet opbrengen.

‘Het verhaal ging altijd dat zijn vrouw Danny hem geen toestemming had gegeven naar het WK af te reizen vanwege het ‘zwembadincident’ op het WK van 1974.’

Cruijff was inderdaad tussen 1973 en 1978 speler van FC Barcelona, maar van de rest van het bericht klopt niet veel. Het vreemde is dat op donderdag De Telegraaf groot uitpakte met hetzelfde nieuws, maar zich daarbij baseerde op een tv-interview dat verslaggever Jaap de Groot maakte voor een KRO-programma, De Reünie.

De Groot is, laten we zeggen, Cruijff nogal ter wille met zijn onthullingen dat hij het WK’78 links liet liggen vanwege de ontvoeringspoging en de veiligheid van zijn gezin én dat Danny geen enkele invloed had op het besluit om wel of niet deel te nemen aan het toernooi in Argentinië. Wat hij schrijft, in twee lange stukken, is een uiterst curieuze mengeling van onzin, gerecycled nieuws en gemanipuleerd nieuws.

In de eerste plaats verscheen het nieuws over de ontvoeringspoging van 19 september 1977 twee dagen later al in de kranten. In een paar boeken over Cruijff is het incident later beschreven. De overvaller was een Spanjaard, Carlos Gonzales, die 20 jaar in Nederland werkte en met een Rotterdams accent sprak.

In de tweede plaats is Cruijff nooit van plan geweest om het WK in Argentinië te spelen. In krantenarchieven en boeken liggen de bewijzen opgestapeld.

Al in 1974 zegt hij, nota bene tijdens het WK in West-Duitsland, tegen Joop Niezen van Voetbal International: ‘Dit is mijn eerste en laatste WK-toernooi.’ En in februari 1977, dus zeven maanden vóór de ontvoeringspoging, verklaarde Cruijff tegen de BBC dat hij in Argentinië definitief niet mee zou doen.

En dan is er, in de derde plaats, de ontkenning van Cruijff dat hij in 1974 in het Waldhotel in Hiltrup urenlang met Danny heeft gebeld, naar aanleiding van de door Bild ontketende zwembadaffaire. Dit kostte Nederland, zoals bekend, de wereldtitel, want in de finale bleek Cruijff zijn vorm te hebben verloren.

In de biografie van Cruijff had Danny vorig jaar al ontkend dat ze elkaar tijdens het WK telefonisch hadden gesproken. Dat had ook helemaal niet gekund, volgens het echtpaar, want zij verbleef in het buitenhuis in Barcelona dat telefonisch nagenoeg onbereikbaar was. Cruijff in De Telegraaf: ‘Daardoor hebben we elkaar nooit kunnen spreken.’

In werkelijkheid heeft in de loop der jaren een dozijn ooggetuigen (medespelers, journalisten, fotografen, ploegbegeleiders) verklaard dat Cruijff na de publicatie van het zwembadincident door Bild urenlang, meerdere malen en met een bezweet gezicht met zijn vrouw stond te telefoneren.

Het was zichtbaar en hoorbaar omdat de gesprekken plaatsvonden in de hal van het hotel. Bondscoach Michels had op de kamers de telefoons weg laten halen. In 1974 van Auke Kok wordt het bewijs zó overtuigend geleverd dat je medelijden krijgt met Cruijff.

Slechts één snippertje nieuws leverde de campagne van het kamp-Cruijff deze week op: hij heeft nooit overwogen terug te komen op zijn besluit om niet naar het WK in Argentinië te gaan.

Aan bewonderaars en handlangers met een journalistieke achtergrond heeft het Cruijff nooit ontbroken, als hij zijn eigen geschiedenis probeert te herschrijven. Maar ook dat is geen nieuws.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden