Oud-militair opgepakt voor rol bij Bloody Sunday

Een voormalig militair is opgepakt voor zijn rol bij Bloody Sunday in het Noord-Ierse Londonderry. Op 30 januari 1972 kwamen daar veertien mensen om het leven nadat Britse militairen het vuur openden op een groep mensen die meeliepen in een vreedzame demonstratie voor burgerrechten.

In januari 1972 kwamen bij Bloody Sunday veertien mensen om het leven nadat Britse militairen het vuur openden op een groep mensen die meeliepen in een demonstratie voor mensenrechten. Beeld anp

De 66-jarige man was lid van het Britse parachutistenregiment, dat de deelnemers van de vooraf verboden mars onder vuur nam. Dinsdag werd hij door detectives gearresteerd en verhoord in Belfast, meldden diverse Britse media. Het is de eerste arrestatie in het onderzoek naar Bloody Sunday. Onderzoeksleider Ian Harrison zegt tegen de BBC dat 'een nieuwe fase is aangebroken, die lang kan gaan duren'.

De zondag in januari 1972, onder meer vereeuwigd in een nummer van U2, is een van de zwartste bladzijden uit de moderne Britse geschiedenis. Het was de aanleiding tot een orgie van geweld. Het conflict dat toen definitief losbarstte tussen de onderdrukte katholieken in Noord-Ierland enerzijds, en de protestanten en de Britten anderzijds staat bekend als 'The Troubles'.

Nog in hetzelfde jaar stierven bijna vijfhonderd mensen door het geweld, onder wie honderd Britse militairen. Kort daarna kwam de provincie onder direct gezag van Londen, een situatie die pas drie jaar geleden eindigde met het aantreden van een regering waarin protestanten en katholieken zitten. Formeel kwam er in 1998 een einde aan de strijd in Noord-Ierland.

Het Noord-Ierse Londonderry op Bloody Sunday, 30 januari 1972. Beeld getty

'I am deeply sorry'

In 2010, ruim 38 jaar na Bloody Sunday, bood premier David Cameron zijn excuses aan voor het bloedbad. 'Ik wil het gedrag van ons leger niet in twijfel trekken, dat het beste ter wereld is', zei de Conservatief. 'Maar de conclusies zijn glashelder. Er is geen twijfel, geen dubbelzinnigheden. Wat op Bloody Sunday is gebeurd, is niet te rechtvaardigen.'

Cameron ging uitvoerig in op de pijnlijke details. Veel Britse soldaten blijken te hebben gelogen over hun daden. Ze schoten zelfs burgers dood die al gewond op de grond lagen, of anderen probeerden te helpen. Tot gejuich van de menigte in Derry bood Cameron zijn excuses aan namens de Britse regering: 'I am deeply sorry.'

De premier maakte deze excuses na het langst lopende en duurste onderzoek uit de Britse geschiedenis. De conclusie: alle slachtoffers waren ongewapend en werden zonder aanleiding doodgeschoten. Behalve excuses, willen nabestaanden van Bloody Sunday dat de parachutisten worden vervolgd. Het lijkt erop dat met de eerste arrestatie dinsdag een eerste stap in die richting is gezet.

Het Noord-Ierse Londonderry in 2010. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden