Interview

Oud-Dutchbatter: 'We werden totaal vernederd'

Anne Mulder was als 25-jarige militair in Srebrenica, hij weet hoe de veteranen zich voelen. 'We werden totaal vernederd.'

Een Bosnische moslimvrouw in gesprek met voormalig Dutchbatsoldaat Henry van der Belt (rechts) in Potocari.Beeld reuters

'Alles staat nog precies op mijn netvlies. De vluchtelingen lopen naar mij toe, 'help ons' en ze kijken me smekend aan. Ik sta daar, in mijn militaire uniform met een blauwe helm op. Een Nederlands vlaggetje op mijn ene arm en op de andere een embleem van de United Nations. Maar onderling zeiden wij tegen elkaar: de United Nothing. Want zo was het: we konden ze gewoon niet beschermen.'

Anne Mulder is oud-Dutchbatter en maakte als 25-jarige dienstplichtig militair mee hoe de Moslimenclave Srebrenica onder de voet wordt gelopen door Bosnische Serviërs, waarna achtduizend Moslims worden vermoord. Inmiddels is Mulder VVD-Kamerlid. De erkenning van Defensieminister Hennis dat de Dutchbatmissie op voorhand kansloos was, doet hem 'erg goed'.

Luchtsteun

'We verzamelden matrassen voor de vluchtelingen die naar ons toe kwamen , zochten eten voor ze. Maar veilig waren ze niet. We werden totaal niet serieus genomen door de Bosnische Serviërs. Ze kwamen het vluchtelingenkamp binnen, ze hielden voedselkonvooien tegen. Dan sta je daar als Hollandse vent, je wordt totaal vernederd. Er was een illusie gecreëerd dat de VN ze konden helpen. Daar rekenen mensen dan op, maar we konden dat niet waarmaken. Dat gevoel hebben Hennis en premier Rutte goed verwoord.

'Er is een periode geweest dat ik er elke dag aan dacht. In 2002 ben ik zelfs naar een psycholoog gegaan. Het was niet zozeer het schuldgevoel, maar de machteloosheid. Dat je er bent en dat mensen je vragend aankijken en dat je niks kan doen. Veel mensen in Nederland hebben het verkeerde beeld van wat daar is gebeurd. Ze denken dat daar veel mensen zijn vermoord en Dutchbat stond erbij en keek ernaar. Dat klopt niet. Ik keek er niet naar. De mannen zijn vermoord buiten ons zicht. Maar ingrijpen of iets voorkomen konden we ook niet. We hadden geen tanks, onze munitie was aan het roesten, we hadden geen luchtsteun.

'Ja, ik was erbij toen Karremans eens luchtsteun aanvroeg. Hij was zo kwaad. Wij zouden die luchtsteun krijgen als de enclave zou worden aangevallen, maar dat gebeurde niet. Dat we daar zaten was een politiek spel. Er waren goede intenties, maar er werd niet gelet op resultaten die we konden bereiken. 'Er moet wat gebeuren', zeiden politici destijds. Soms hoor ik ze dat nu nog zeggen. Dan gaan mijn haren rechtovereind staan. Onder collega's zeg ik dan wel eens: ik wacht nog steeds op luchtsteun.

Anne Mulder.Beeld Martijn Beekman

Rechtszaken

'Over de rechtszaken van oud-militairen denk ik dubbel. Elke Dutchbatter verwerkt het op zijn eigen manier. Sommige mensen zitten helemaal in de ellende. Ikzelf ben er per saldo beter uitgekomen. Het heeft mijn leven veranderd, ook in goede zin. Ik weet nu wat waardevol is in het leven en wat niet.

'Dutchbatters zijn niet de echte slachtoffers, vind ik ook, dat zijn de achtduizend mannen die zijn vermoord en hun families. Ik kende Rizo Mustafic bijvoorbeeld redelijk goed. Hij was elektricien op de basis. Ik dronk geregeld koffie met hem in zijn kantoortje op het kamp. 'Wat leven we in een gek land', zei hij dan. 'Vroeger waren we elkaars buren en nu bestrijden we elkaar.' Ik ben bij hem thuis geweest, naar de verjaardag van zijn dochtertje. Die man is later van de basis afgestuurd en vermoord. Zijn familie won hier een rechtszaak over tegen de staat. Ik vind het lastig om daar een oordeel over te hebben. Ik ken Rizo, maar ik ken ook de adjudant die hem heeft weggestuurd. Het is allemaal heel droevig en Rizo komt niet meer terug.'

Lees ook:

De Dutchbatmissie in Srebrenica was 'op voorhand onuitvoerbaar', zei minister Hennis zaterdag. De uitspraak is voer voor advocaten: want zegt de minister niet dat de klus onmogelijk was?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden