NieuwsJacht op coronatesten

Oud DSM-topman gaat de jacht op schaarse coronatesten leiden

Feike Sijbesma, oud-topman van chemieconcern DSM, gaat de jacht op coronatesten leiden. In eerste instantie vooral voor het zorgpersoneel, want het ministerie blijft erbij dat grootschalig testen van alle mogelijke besmettingen niet nodig is. 

Bij het Amsterdam UMC worden medewerkers in een drive-in getest op corona. Wereldwijd is er een groot tekort aan coronatesten.Beeld ANP

Sijbesma moet zowel zorgen voor meer testen die aantonen of iemand besmet is als voor testen die aantonen of iemand genezen is. Het ministerie van Volksgezondheid benoemde Sijbesma donderdag tot ‘speciaal gezant’ van de nieuwe Taskforce Diagnostiek. In eerste instantie gaat Sijbesma kijken of het mogelijk is in eigen land de productie van coronatesten te starten. ‘Er zijn partijen die dat zien zitten’, aldus het ministerie. De benoeming is volgens het ministerie ‘geen opmaat naar massaal testen.’ ‘We volgen de adviezen van het RIVM en die zitten niet op die lijn.’

Martin van Rijn, minister voor Medische Zorg, licht het Nederlandse beleid in een brief aan de Kamer zo toe: ‘Het simpele statement ‘test, test, test’ laat weinig ruimte voor nuance. In Nederland gaan we zuinig om met de ter beschikking staande testen. Er wordt getest als de uitslag van de test implicaties heeft voor de individuele zorg, de zorg binnen de instelling, de zorg die door zorgpersoneel geleverd kan worden of indien dit informatie oplevert over de publieke gezondheid.’

Wereldwijd is er een groot tekort aan coronatesten. Het journalistieke onderzoeksplatform Follow the Money wijt dat tekort aan farmaceut Roche, marktleider in dergelijke tests. Roche heeft met een licentie het alleenrecht op de productie. Het kabinet wil Roche verleiden om ook anderen toegang te geven tot het recept. De Tweede Kamer dringt erop aan dat recept zo nodig met een dwanglicentie op te eisen. Sijbesma moet er dus voor zorgen dat producenten in Nederland het kunnen gebruiken. 

Feike Sijbesma is benoemd tot ‘speciaal gezant’ van de Taskforce Diagnostiek.Beeld Kiki Groot

Verdelen

Met de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVVM) heeft het kabinet een Taskforce Diagnostiek opgericht. Die probeert al testmateriaal in te kopen en verdeelt het materiaal over de testlaboratoria in Nederland.

Het ministerie van VWS heeft met zorgprofessionals inmiddels ook het Landelijk Consortium Hulpmiddelen ingesteld. Dat gaat de inkoop regelen van medische spullen waaraan een tekort is of dreigt te ontstaan. Het gaat in eerste instantie om maskers, protectiejassen, spatbrillen, schorten, chirurgische maskers, onderzoekshandschoenen en diagnostische testen. Daarnaast is er een Coronaberaad Beschikbaarheid Geneesmiddelen opgericht om tekorten te voorkomen.

De taskforce en het consortium illustreren de nieuwe rol die VWS speelt. Sinds jaar en dag stelt VWS de spelregels in de zorg op, terwijl ziekenhuizen en andere zorginstellingen ieder voor zich het hoofd boven water moeten houden, zelf contracten met zorgverzekeraars afsluiten en zelf hun spullen inkopen.

Vastlopen

Nu loopt dat systeem vast. Ziekenhuizen hebben plots grote tekorten aan materiaal en er dreigt een groot tekort aan plaatsen op de intensive care. Ieder voor zich is veranderd in samen tegen corona. VWS neemt daarin de leiding, door de zorgverleners bij elkaar te brengen. 

Zo is in het Erasmus MC in Rotterdam een Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding ingericht. Zorgexperts coördineren daar de spreiding van coronapatiënten over alle Nederlandse ziekenhuizen. Het ministerie neemt zelf de leiding bij de nationale inkoop van ‘enkele duizenden’ stuks beademingsapparatuur. Daaraan dreigt een groot tekort, zeker als het aantal ic-plaatsen wordt verdubbeld van 1.100 in het hele land naar ruim 2.000.

Pas achteraf komt straks de rekening voor al die extra spullen en de onverwachte ziekenhuisbehandelingen. Nu zijn zorgverzekeraars lankmoedig, de zorg moet immers verleend. Die rekening betalen we allemaal samen, waarschijnlijk via een forse stijging van de zorgverzekeringspremie. 

Testen, testen, testen, zegt de WHO. Waarom doen we dat dan niet?
In Nederland blijkt de machine een beetje vast te lopen. Waarom? We vroegen het viroloog Chantal Reusken van het RIVM.

In Zuid-Korea zijn coronatests een alledaags tafereel: ‘Alleen wij kunnen dit’
Geen land test rigoureuzer op het coronavirus dan Zuid-Korea. Even tien minuutjes vanuit de auto, of direct nadat je uit een vliegtuig uit Europa stapt. Het nadeel: één moment verslappen en het virus slaat alsnog toe.

Van Rijn maakt zich op voor zware weken: ‘Dit is een sprint en een marathon tegelijk’
‘We moeten snel zijn en het lang volhouden. We hebben elkaar nu allemaal heel hard nodig.’ Dit is de beleidsbelijdenis van Martin van Rijn (PvdA, 64), nieuwbakken minister voor Medische Zorg. Hij is door minister-president Rutte gevraagd als crisisminister, een ongekende breuk met de traditie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden