nieuwsHans Gootjes over turnwereld

Oud-directeur turnbond Hans Gootjes: ‘Elke klacht zal en moet bekeken’

De turnwereld zit in het beklaagdenbankje sinds oud-sporters spreken over de misstanden. Hans Gootjes was directeur bij de bond. Zijn verhaal.

Hans Gootjes (rechts) naast Bondscoaches Gerben Wiersma (Turnen Dames) en Bram van Bokhoven (Turnen Heren), tijdens een toelichting op de route naar de Olympische Spelen Tokyo 2020.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Toen Hans Gootjes in 2009 zijn werk als technisch directeur bij de gymnastiekunie KNGU begon, had hij op de tribune bij een Gymgala een langs-de-neus gesprekje met waarnemend voorzitter Wil Uylenbroek. De vraag was ‘of er nog dingen zijn die ik zou moeten weten. Nou er viel niet zoveel bijzonders te melden’, zo vertelt Gootjes op een warme ochtend in zijn achtertuin te Dronten.

In de turnwereld die Gootjes in 2017 verliet, is het klimaat hier en daar het kookpunt genaderd. De mentale en zelfs fysieke mishandeling van jonge turnmeisjes hebben hun weg naar buiten gevonden, het rapport Turnonkruid uit 2015 is onder een tapijt vandaan gekomen en twee belangrijke bondscoaches, de nog voor het bewind van Gootjes aangestelde Gerben Wiersma en Vincent Wevers, zijn door de KNGU op non-actief gesteld.

Gootjes, 61, bewegingswetenschapper en directeur van het CIOS Haarlem Hoofddorp, komt uit de coulissen om zeker zijn protegé Wiersma en, voor het hem bekende deel, vanaf 2013, ook diens secondant Wevers te verdedigen. ‘Maar laat heel helder door mij gezegd zijn: topsport gaat over het verleggen van grenzen maar grensoverschrijdend gedrag is op geen enkele manier goed te keuren. Iedere melding daarvan is er één te veel.’

In 2011 kwam er al veel naar buiten, met meldingen van oud-topturnsters, de generatie-Verona van de Leur. Het ging aan Gootjes voorbij, want zijn dochter Saskia was levensbedreigend ziek en overleed ten slotte in augustus van dat jaar. ‘Mijn wereld bestond uit Marja, mijn vrouw, Saskia en het ziekenhuis. Ik heb geen enkele herinnering aan wat er toen heeft gespeeld.’

Na de Spelen van 2012, met het alles overtreffende olympische goud van Epke Zonderland, ging Gootjes zich nadrukkelijk met het vrouwenteam bemoeien. De pedagogisch verantwoorde aanpak, als onderdeel van de campagne Veilig Sport Klimaat (VSK), maakte er onvervreemdbaar onderdeel van uit. In zijn tweede periode als TD kwam het onderzoek ‘Turnonkruid, gemaaid maar niet gewied’ langs; 36 interviews, met turnsters, coaches, ouders en bestuurders. Het leidde tot een kritisch rapport dat onder het tapijt belandde. ‘Het onderzoek van professor Annelies Knoppers gaf aan dat er een verbeterende trend was. In de zin van: het is beter dan het was. Maar er waren nog steeds herkenbare patronen uit het verleden. Ik ben van mening dat wij behoorlijk bezig waren in de lijn die de onderzoekers destijds als positief en beter hebben aangegeven. Maar cultuurverandering is ook een kwestie van de lange adem.’

Dat er nu, na de biecht van ex-coach Beltman, toch weer zware beschuldigingen naar buiten komen van oud-turnsters, kan, zal en moet tot nader onderzoek leiden, aldus Gootjes. ‘Ik denk echt te kunnen zeggen dat het topsportklimaat binnen de bond aanzienlijk beter is dan vijftien jaar geleden. Maar dat kunnen wij als aanvoerders van zo’n begeleidingsteam wel vinden, doch het gaat er uiteindelijk om dat sporters dat ook zo beleven. Als die dat nog steeds niet zo zouden ervaren, dan is dat de waarheid.’

Gootjes vreest dat in alle opwinding verleden en heden worden vermengd. Hij staat vooral pal achter Gerben Wiersma, de hoofdcoach van de damestak van de KNGU. ‘De doorsnee lezer en kijker zal dezer dagen denken, hee dit vindt nog steeds plaats in de turnwereld. Och, die Gerben en die Vincent. Maar ik heb met beide mannen gewerkt. Over Vincent Wevers: ik heb hem leren kennen als een integere, zeer goede coach. En ja, ik heb bij zijn aanstelling geen onderzoek naar hem gedaan. Ik kende hem als talentcoach voor ik hem seniorcoach maakte. Ik was heel vaak in de hallen waar hij werkte. Ik wil gezegd hebben dat hij van 2013 af, in ons begeleidingsteam, nooit op enige vorm van ontoelaatbaar gedrag of anderszins is betrapt.

‘Gerben Wiersma is de verpersoonlijking van de nieuwe topsportcultuur. Het gezicht van de nieuwe manier van werken. Gerben is echt wel de allerlaatste op wie je 0,5 procent verdenking zou moeten hebben. Ik zou hem en zijn team benutten om de huidige positieve topsportcultuur voor het voetlicht te brengen. Ik zou vierkant achter mijn bondscoach gaan staan. Ik sta zo in voor zijn vakmanschap en integriteit dat het me echt verdriet doet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden