Rechtszaak Poch vs. de staat

Oud-directeur Transavia: uitlevering Julio Poch diende ‘hoger belang’

De uitlevering van piloot Julio Poch aan Argentinië hing samen met een ‘hoger belang’. Dat kreeg toenmalig Transavia-directeur Michiel Meijer in 2010 te horen van het Openbaar Ministerie. Daarmee werd volgens Meijer gehint op het Koninklijk Huis.

Oud-piloot Julio Poch met zijn advocaten tijdens een eerdere zitting. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Meijer werd maandag in Rotterdam als getuige gehoord door de rechter-commissaris vanwege de zaak die Poch heeft aangespannen tegen de Nederlandse staat. Dinsdag wordt ook oud-minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie) onder ede gehoord.

Poch zat acht jaar in Argentinië in voorarrest omdat hij zou hebben meegewerkt aan de dodenvluchten onder de militaire junta van Jorge Videla (1976-1983). In 2017 werd hij vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Poch (67) verwijt Nederland te hebben meegewerkt aan zijn arrestatie in Spanje en aan de uitlevering aan Argentinië.

Poch eist een schadevergoeding van 5 miljoen euro van de staat. Volgens hem heeft Nederland hem met onzuivere politieke motieven in handen van de Argentijnse justitie gedreven. Voor het Koninklijk Huis lag de zaak-Poch gevoelig, omdat de inmiddels overleden vader van koningin Máxima, Jorge Zorreguieta, minister was onder Videla. Nederland had zelf Poch kunnen berechten in plaats van meewerken aan uitlevering aan Argentinië, maar dat had tot kritiek kunnen leiden: waarom wordt Poch wel in Nederland berecht en Zorreguieta niet?

Irritatie 

Meijer, van 2009 tot 2011 algemeen directeur van Transavia, is kritisch over de informatie die ten grondslag lag aan de uitlevering van Poch. Hij vroeg daarom in 2010 een gesprek aan met het OM. Hij vond dat er onjuiste (personeels)informatie over Poch in het justitiële dossier zat, zonder dat er navraag werd gedaan bij de directie van Transavia. ‘Ik verbaasde me over het feit dat het OM geen hoor- en wederhoor deed bij Transavia’, aldus Meijer. ‘Ik zag er vele lacunes in zitten.’

Meijer voerde een gesprek  van anderhalf uur met officier van justitie Guus Schram, maar dat was volgens hem ‘onbevredigend’. ‘Ik kreeg slechts te horen dat Nederland nu eenmaal een rechtshulpverzoek had ontvangen uit Argentinië, en dat justitie al had gesproken met moedermaatschappij KLM. Maar KLM had niet de informatie die Transavia had.’

Meijer liet zijn irritatie blijken tijdens het gesprek met Schram, zo zei hij maandag onder ede in de rechtbank. ‘Toen zei Schram: ‘U weet toch dat er sprake is van een hoger belang?’ Zo staat het in mijn geheugen gegrift. Toen ik aan Schram vroeg of hij doelde op een relatie met het Koninklijk Huis, antwoordde hij daar niet op. Maar uit zijn lichaamstaal bleek dat ik het bij het juiste eind had. Daar heb ik geen enkele twijfel over. Tien jaar geleden niet, en nu ook niet.’

Dinsdag wordt ook Guus Schram verhoord, sinds augustus van dit jaar hoofdofficier van justitie bij het Functioneel Parket. Daarna komt toenmalig minister van Justitie Hirsch Ballin onder ede verklaren.

LEES VERDER: 

‘Ik werd direct als oorlogsmisdadiger neergezet – alsof ik al schuldig was.’Julio Poch woont weer in Nederland. Over zijn arrestatie, zijn proces en zijn ervaringen in Argentijnse gevangenissen publiceerde hij een boek. De Volkskrant sprak hem erover. 

DE ZAAK-JULIO POCH

2003 – Poch spreekt met collega’s Tim Weert en Edwin Reijnoudt Brouwer op Bali over de Argentijnse junta.

2006 – Reijnoudt Brouwer vertelt piloot Jeroen Engelkes over het gesprek met Poch. Engelkes waarschuwt justitie, dat aanvankelijk niets met de melding doet.

2007 – De SP stelt Kamervragen nadat Vrij Nederland schrijft dat het politieonderzoek naar een vermeende oorlogsmisdadiger gestaakt is. Het onderzoek wordt hervat.

2008 – Nederland informeert Argentinië en stuurt de belastende verklaringen van de piloten over Poch mee.

2009 – De Spaanse politie arresteert Poch (57)op de luchthaven van Valencia, na zijn laatste vlucht voor zijn pensioen.

2010 – Spanje levert Poch uit aan Argentinië, waar hij wordt aangeklaagd voor betrokkenheid bij de dood van 615 mensen. Later wordt dat bijgesteld naar 41 slachtoffers.

2012 – Officiële start van het ESMA-proces in Buenos Aires. De rechters horen honderden getuigen.

2015 – De aanklager eist levenslang tegen Poch.

2017 – 29 van de 54 verdachten krijgen levenslang opgelegd. Poch wordt door de rechters unaniem vrijgesproken en keert terug naar Nederland.

2018 – Poch stelt Nederland aansprakelijk voor de 8 jaar die hij onschuldig in de cel heeft doorgebracht. Minister Grapperhaus (Justitie) wijst aansprakelijkheid af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden