Oud-bokser beukte als premier op rechtsstaat in

Vladimir Meciar, de ex-premier van Slowakije, marcheerde in de periode 1994-1998 als een olifant door de porseleinkast van de Slowaakse democratie....

TIJDENS MECIARS premierschap was Slowakije hard op weg een paria in Midden-Europa te worden. De rechtsstaat werd met voeten getreden. De oppositie stond buitenspel. De staatstelevisie fungeerde als propaganda-orgaan. De privatisering geraakte in handen van aan Meciar gelieerde maffiosi

Maar als hier tijdens persconferenties kritische vragen over werden gesteld, reageerde de premier, een grote gezette kerel, daar meestal op met het voor hem zo typerende bulderende gelach. De oppositie? Klungels! De privatisering? Laat dat maar aan ons over!

Slechts eenmaal verging hem het lachen. In december 1997 vroegen Slowaakse journalisten iets te lang door over zijn 'romance' met zijn adviseuse Blazenka Martinkova (door de Slowaken bijgenaamd 'Blazenka voor advies en andere zaken'). Roodaangelopen en zwetend als een paard schafte de premier ontmoetingen met de pers ter plekke af.

Dat Meciar zich als driftige autocraat zou ontpoppen, was aan het begin van de jaren negentig allerminst duidelijk. Meciar, in zijn jeugd een gevierd bokser, was toen de leider van de Beweging voor een Democratisch Slowakije (HDZS).

Deze partij stelde een populistisch 'leef er lekker op los' tegenover het 'broekriem aantrekken' van de hervormingsgezinde partijen. Zelf gaf Meciar het goede voorbeeld. Onder invloed van liters bier wist hij voetbalstadions vol HDZS-aanhangers in vervoering te brengen. Na afloop was er gratis goulash, waar Meciar zich dan temidden van zijn fans te goed aan deed.

De grote problemen ontstonden na de splitsing van Tsjechoslowakije, waarin hij een hoofdrol speelde, en de parlementsverkiezingen van 1994. De HDZS behaalde hier net niet de absolute meerderheid. Meciar ging in zee met de ultranationalistische Slowaakse Nationale Partij (SNS). Meciar, die nooit een nationalist was geweest, ging grossieren in 'Tsjechengrappen'. Over de devaluatie van de Tsjechische kroon: 'Er is een nieuw Tsjechisch bankbiljet met daarop (premier) Klaus met een kroon in zijn reet.'

Meciar leek gedreven door rancune. Hij begon een bittere strijd met de Slowaakse president Kovac, die hij verantwoordelijk achtte voor zijn val als premier eerder in 1994. De zoon van Kovac werd in Oostenrijk ontvoerd, hoogstwaarschijnlijk door de Slowaakse geheime dienst. Een journalist die de zaak wilde uitzoeken, trof zijn auto korte tijd later uitgebrand aan. Toen Kovac' ambtstermijn in 1998 afliep, plaatste Meciar een telbord voor het presidentieel paleis om zijn vijand te laten voelen met welk genoegen hij diens dagen aftelde.

Het bleef allemaal niet zonder gevolgen. Slowakije miste in 1997 zowel de aansluiting bij de NAVO als bij de EU. Een grote meerderheid van de bevolking keerde zich tegen het regime. De HDZS-campagne voor de parlementsverkiezingen van september 1998 was een van de duurste uit de Oost-Europese geschiedenis. Maar zelfs zijn campagne-trofeeën Claudia Schiffer en Gérard Dépardieu konden niet voorkomen dat de Slowaken het tijdperk Meciar wegstemden.

Vladimir Meciar was het afgelopen jaar herhaaldelijk opgeroepen voor de rechter in Bratislava te getuigen in verband met schandalen tijdens zijn bewind. Hij weigerde steeds hieraan gehoor te geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden