Otto Boetes (1923-2017), ludieke pacifist in strijd tegen Vietnamoorlog

In de jaren zestig was Otto Boetes senator voor de PSP. Zijn tirade tegen de Amerikaanse president Johnson werd geschrapt uit de Handelingen.

Peter de Waard
Otto Boetes op archiefbeeld Beeld anp
Otto Boetes op archiefbeeldBeeld anp

Op 17 april 1967 verborg toenmalig Eerste Kamerlid Otto Boetes in zijn woning aan de Belieslaan in Heiloo een dienstplichtig militair die de infanteriekazerne in Den Bosch was ontvlucht.

Ruim een maand later werd de jongen daar opgepakt. Boetes kreeg voor 'het uitlokken van desertie van een krijgsman in tijd van vrede' 300 gulden boete en vier weken voorwaardelijke gevangenisstraf, hoewel hij zich beriep op het bijbels gebod (Mattheus 25:35-36) om dorstigen te laven, hongerigen te eten te geven en vreemdelingen te huisvesten. De rechter oordeelde dat de deserteur in de kazerne huisvesting had en geen honger en dorst leed.

Boetes was een ludieke parlementariër die in de jaren zestig over het Binnenhof rondliep in een toen zo hippe monnikspij. Zijn tirade tegen toenmalig president Johnson over de Vietnamoorlog werd uit de Handelingen van de Eerste Kamer geschrapt. Toen de regering geld wilde uittrekken voor de aanschaf van Leopard-tanks, bood hij tijdens het debat op de dag voor Kerst toenmalig minister Den Toom van Defensie een plankje aan met daarop gemonteerd een tank met kerstkribbetje. Zijn protest werd vanaf de publieke tribune ondersteund door een koortje, dat door de zaalwacht werd verwijderd.

Hij pleitte ervoor polemologie als schoolvak verplicht te stellen en deponeerde een keer een aanplakbiljet met de leuze 'Johnson Oorlogsmisdadiger' op de tafel van de minister van Onderwijs. Hij nam een initiatief voor meer voedseldroppings in Biafra, een opstandige provincie van Nigeria. Maar minister Luns van Buitenlandse Zaken vond dat er al genoeg werd gedaan.

Boetes overleed 29 april op 93-jarige leeftijd in Alkmaar. Hij had het moment zelf gekozen. 'Hij kon niet meer lezen, schrijven, lopen en televisie kijken. Voor hem was dat een ondraaglijk lijden', zegt zijn dochter Mariken Boetes.

In de jaren zestig was Boetes naast lid van de provinciale staten en de Eerste Kamer voor de PSP een van de leidende figuren bij de acties tegen de Vietnamoorlog. In 1969 stapte hij uit de politiek om zich volledig aan buitenparlementaire acties te kunnen wijden. Toen hij zich aansloot bij de Kabouterpartij van Roel van Duyn en bij de Kamerverkiezingen van 1971 zelfs lijsttrekker werd, besloot de PSP hem als lid te royeren.

Boetes werd geboren in Groningen als zoon van een doopsgezinde boekhouder. Het gezin verhuisde nog voor de oorlog naar Amsterdam, waar hij HBS B deed. Hij ging psychologie studeren, wat hij afbrak voor een studie theologie aan het doopsgezinde seminarie. In die tijd kwam hij in aanraking met de Quaker-beweging en werd overtuigd pacifist. In de jaren vijftig was hij bedrijfspsycholoog bij AKU (voorloper van Akzo) en later personeelschef bij Honig. Van 1961 tot 1977 doceerde hij filosofie en sociale politiek aan het Centraal Instituut voor Christelijk-Sociale Arbeid (Cicsa). In 1966 werd hij secretaris van het Actiecomité Vietnam, waarbij hij een reis maakte naar Noord-Vietnam. In 1969 was hij mede-oprichter van het Nederlands Palestina Komitee.

Omdat zijn echtgenote aan een longziekte leed, verhuisde hij in 1977 naar Tenerife, waar de lucht voor haar beter was. Zij overleed in 1985. Boetes kwam terug in Nederland, zodat hij dicht bij zijn vier kinderen kon zijn. Hij ging in Alkmaar wonen en werd daar actief in de Doopsgezinde Gemeente. Boetes had tot het einde van zijn leven belangstelling voor filosofie en theologie. In september 2015 publiceerde hij het essay Tijd en Ziel, een boek met allerlei filosofische gedachten dat hij samen maakte met zijn jongste zoon Hans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden