Otter na 40 jaar terug in Groene Hart

AMSTERDAM - De otter heeft, na bijna veertig jaar afwezigheid, levend en wel het Groene Hart bereikt. Afgelopen december schoof er twee keer een exemplaar door het beeld van een cameraval in de Nieuwkoopse Plassen.


'Ik ben ontzettend blij', zegt boswachter Martijn van Schie van Natuurmonumenten. 'We wisten dat dit gebied erg geschikt is voor otters. Dat het dier hier nu ook echt is betekent dat de otter dus in staat is zich vanuit het oosten van het land te verspreiden. Het betekent dat de waterkwaliteit goed is, en dat het verbinden van gebieden werkt.'


Het is nu zaak om te voorkomen dat er otters worden doodgereden in Zuid-Holland, aldus Van Schie. 'Dat kan door simpele maatregelen; een raster bij een brug, en een loopplank eronderdoor.' Otters verplaatsen zich bij het afleggen van lange afstanden niet door het water maar langs de oevers. En steken de weg over als er een obstakel is. Vandaar dat ze vaak dood worden aangetroffen.


Het is voor het eerst in 1978 dat er een levende otter is gesignaleerd in Zuid-Holland, toen werd de laatste otter uit de Nieuwkoopse Plassen doodgereden. Tien jaar later, in 1988, kwam de officieel laatste otter van Nederland onder een auto, in Friesland. Uit die tijd dateren de woorden van schrijver Koos van Zomeren, die al varende in het gebied waar een laatste ottervrouwtje vergeefs sporen naliet, noteerde: 'Uitsterven is een wel erg hevige manier van sterven.'


Het uitsterven van de otter werd algemeen gezien als een nieuw dieptepunt in de milieutoestand van Nederland. De otter voelde zich eeuwenlang thuis in de Nederlandse waterrijke delta. Door de ophoping van gif in hun voedsel, voornamelijk vissen, en dus in de otters zelf, lukte het de dieren vanaf de jaren zeventig niet of nauwelijks meer zich voort te planten.


Direct na het uitsterven werd begonnen met een herstelplan voor de leefgebieden van de otter, 'ambassadeur van de zoetwaternatuur'. In 2002 werden in Overijssel en Friesland, waar het water inmiddels schoon genoeg was, otters uit letland en Wit-Rusland uitgezet. Volgens Vilmar Dijkstra van de Zoogdiervereniging zijn er inmiddels weer rond de 100 otters in Nederland. 'Dat lijkt niet veel, maar otters hebben een groot territorium nodig, zeker 15 tot 20 kilometer oever per dier. Het gaat nu redelijk goed, de otters verspreiden zich vanuit het noordoosten, ze leven al in Flevoland, langs de IJssel en nu dus ook in Zuid-Holland.'


Er zijn nog wel zorgen over inteelt. Dijkstra: 'De genetische basis van de huidige populatie is smal.' Dat is een van de redenen waarom er plannen bestaan om ook in het rivierengebied in Zuid-Nederland otters uit te zetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden