Reportage Oss

Oss is terreur in Vogelbuurt zat: ‘Ik voel me best onveilig en ga ’s avonds liever niet meer over straat’

Pakjesavond of niet, het Cruijffcourt in de Vogelbuurt in Oss is vanaf gisteren onder andere vanwege een steekpartij tot ‘veiligheidsrisicogebied’ verklaard. ‘Kinderen moeten hier veilig kunnen spelen.’

Bij het Cruijffcourt staat de bank waar de probleemjongeren vaak hangen. Beeld Marcel van den Bergh

Het is woensdagmiddag rustig in het parkje rond het Johan Cruijffcourt op de hoek van de Zwaluw- en de Leeuwerikstraat in Oss. Wat jonge tieners trappen een balletje op het omheinde trapveldje, verderop laat een vrouw haar hondje uit. Aan niets is te merken dat deze groenstrook vanaf 15.00 uur tot ‘veiligheidsrisicogebied’ is verklaard, samen met enkele belendende straten in de Vogelbuurt, een echte volksbuurt in de veel grotere Schadewijk.

Maar alle voorbijgangers weten ervan, en vinden het overwegend ‘een fijne maatregel’ om de overlast van hangjongeren en drugsdealertjes te beperken. ‘Daar zitten ze altijd op het bankje’, wijst de vrouw. ‘Ik zeg steeds tegen mijn kinderen, die vanaf school door het park lopen: ga er maar met een grote boog omheen.’

Buurtbewoners hebben een brief van de burgemeester ontvangen. ‘Van 5 december tot en met 6 januari is een deel van Schadewijk een veiligheidsrisicogebied’, schrijft burgemeester Wobine Buijs. ‘In die periode is het voor de politie mogelijk om mensen in dit gebied staande te houden, preventief te fouilleren en hun voertuig of bagage te doorzoeken.’ Ook mag de politie lieden die de openbare orde verstoren ‘meteen een gebiedsverbod voor 24 uur opleggen’.

De maatregel volgt op een reeks incidenten in de buurt van het Cruijffcourt. Begin november werd met zwaar vuurwerk de houten poort naast het hoekhuis aan de Zwaluwstraat opgeblazen. Die was nota bene net geplaatst door de woningbouwvereniging om overlast van hangjongeren in de brandgang tussen de woningen te voorkomen. De zwaar beschadigde poort werd snel vervangen.

Enkele dagen later werd opnieuw een zwaar vuurwerk, vermoedelijk een Cobra 6, door de brievenbus van het hoekhuis gegooid. De ruit van de voordeur sneuvelde en ook verder in het huis richtte de ‘brandbom’ aanzienlijke schade aan. ‘Ik hoorde een knal en dacht: hebben ze nou weer die poort opgeblazen?, zegt een buurvrouw die enkele huizen verderop woont. ‘Het is een wonder dat er geen slachtoffers zijn gevallen. Het komt allemaal steeds dichterbij, het is niet ver meer van mijn eigen deur.’

Beeld Marcel van den Bergh

Steekincident

Dat vindt ook burgemeester Buijs: ‘Als door een wonder heeft de bewoner geen letsel opgelopen.’ En als klap op de vuurpijl vond medio november een steekincident plaats rond de twee openbare zitbanken aan de rand van het parkje, waarbij twee mensen gewond raakten. ‘Ons buurjongetje heeft het zien gebeuren’, zegt de vrouw die haar hondje uitlaat bij het Cruijffcourt.

‘Op dat bankje zat weer dezelfde groep jongeren als altijd. Een man kwam aanrijden, stapte uit zijn auto en begon te steken. Niet doen, niet doen, werd er nog geroepen. Mijn buurjongen deed die steekbewegingen na terwijl hij het vertelde. Dat wil je toch niet? Kinderen moeten hier veilig kunnen spelen.’

Met de feestdagen en veel knalwerk in het vooruitzicht was voor de burgemeester de maat vol. Want in 2016 hebben hier ook al twee ernstige incidenten met zwaar vuurwerk plaatsgevonden. Daarbij is een wijkbewoonster ernstig gewond geraakt, nadat er zwaar vuurwerk vanuit een groep jongeren in haar richting was gegooid.

Drugsdealertjes

Volgens Max Westerveld, lid van de wijkraad van Schadewijk, gaat het steeds om dezelfde ‘kerngroep’ van circa zeven personen in de leeftijd van pakweg 17 tot een eind in de 20, met daaromheen een wisselende groep meelopers. Het zijn niet alleen hangjongeren die uit verveling overlast veroorzaken, maar er zitten waarschijnlijk ook drugsdealertjes tussen. ‘Ik heb geen reden om aan te nemen dat dit niet zo is’, aldus Westerveld. Het lijkt erop dat ook de steekpartij iets te maken had met een ruzie over drugs.

Een vrouw die wat mandarijnen koopt bij de Turkse supermarkt, denkt ook in die richting. Ze woont schuin tegenover de bankjes bij het Cruijffcourt en ziet regelmatig auto’s voorbijrijden. ‘Dan stoppen ze, stappen uit, doen wat bij die groep jongeren op het bankje en gaan er weer vandoor’, vertelt ze. ‘Ik voel me best onveilig en ga ’s avonds liever niet meer over straat.’

Tegen drie van de jongeren zijn al eens eerder gebiedsverboden en waarschuwingen opgelegd. Een van hen bedreigde en mishandelde 2 jaar geleden een buitengewone opsporingsambtenaar (boa). Volgens burgemeester Buijs is het gebied rondom het Cruijffcourt in Schadewijk ‘historisch gezien belast met vernielingen’.

Suf gebeukt

Een man die het wijkcentrum binnenloopt om te gaan biljarten, merkt op: ‘De Vogelwijk heeft nooit een goeie naam gehad. Dat is altijd zo geweest.’ Maar hij woont verderop in de Schadewijk, en heeft ‘nergens last van’. Volgens de buurvrouw in de Zwaluwstraat zijn het vooral jongens van Marokkaanse en Turkse afkomst. ‘Zwarte mensen, maar dat mag ik natuurlijk weer niet zeggen’, smaalt ze. ‘Ja, ik ben een voorstander van Wilders.’

Max Westerveld van de wijkraad noemt het uitroepen van een veiligheidsrisicogebied ‘een heftige maatregel, die helaas hard nodig is’. Volgens hem heerst er na alle incidenten in de wijk ‘een sfeer van suf gebeukt zijn en meldingsmoeheid’. Westerveld: ‘Kinderen van 12, 13 hebben dat steekincident gezien. Dat mag toch niet? Mensen hebben het idee dat er toch niks aan wordt gedaan. Daarom juichen wij deze maatregel toe.’

Maar een bewoner heeft er weinig vertrouwen in. ‘We hebben hier een wijkcoördinator, een wijkregisseur en een wijkmanager gehad, en nu komt de burgemeester met haar maatregelen’, zegt hij. ‘Maar dit gebeurt al jaren. En als ze hier weggaan, dan gaan die jongeren wel naar de Brabantstraat. Daar zit ook een Cruijffcourt.’

Noodmaatregel is beproefd recept

Het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied is een beproefde methode van burgemeesters om te pogen de veiligheid en openbare orde te handhaven. Want daardoor mag de politie zonder verdenking mensen staande houden en hen preventief fouilleren of hun bagage onderzoeken. Bij risicowedstrijden wordt het gebied in en rond het voetbalstadion vaak aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Luchthaven Schiphol is het ook. Bij demonstraties die kunnen uitmonden in rellen, zoals bijvoorbeeld tegen een azc, gebeurt het eveneens. Het lijkt erop dat burgemeesters, in samenspraak met politie en justitie, steeds vaker naar het instrument grijpen. Dat heeft mede ook te maken met de dreiging van terrorisme. Vaak worden gebieden tot veiligheidsrisicozone verklaard na ernstige incidenten. Zo riep de burgemeester van Zaanstad vorig jaar het hele uitgaanscentrum van Zaandam uit tot veiligheidsrisicogebied nadat een 16-jarige jongen was doodgestoken. In Loon op Zand trof dit lot eind oktober een vakantiepark met (te) veel arbeidsmigranten. Amsterdam heeft in de loop der jaren enkele (delen van) wijken tot veiligheidsrisicogebied verklaard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.