NieuwsOscaruitreiking

Oscarwinst van het niet-Engelstalige Parasite duidt op een koerswijziging van de Amerikaanse filmprijzen

De Koreaanse satirische thriller Parasite schreef afgelopen zondagnacht geschiedenis door als eerste niet-Engelstalige film de belangrijkste Oscar, voor beste film, te winnen. In totaal won de film vier Oscars. Mogelijk duidt dit op een koerswijziging van de tot nu toe vooral op de VS gerichte filmprijzen.

Bong Joon-ho poseert met zijn Oscars voor beste regisseur en beste buitenlandse filmBeeld EPA

De afgelopen jaren worstelde de organisatie van de Oscars zichtbaar met de te voeren koers. De winst van Parasite kan interessante gevolgen hebben, want als een film zowel de prijs voor beste film als beste buitenlandse film wint, maakt dat die laatste categorie niet overbodig? En zou de organisatie vanaf nu het internationale karakter gaan stimuleren van wat regisseur Bong Joon-ho vooraf zelf ‘een lokaal feestje’ noemde?

‘Ik dacht dat ik al klaar was’, aldus een stomverbaasde Bong toen hij de Oscar voor beste regie in handen kreeg. Daarvoor, na het winnen van de prijs voor beste originele scenario en voor beste internationale speelfilm, had hij al aangekondigd het op een drinken te gaan zetten. ‘Tot morgenochtend.’ Maar na de regie-Oscar moest hij zelfs nóg een keer het podium op, voor de Oscar voor beste film. Met vier Oscars bleek hij onverwacht de grote winnaar van de avond. 

Toen namen producenten Kwak Sin-ae en Miky Lee het woord. De eerste dankte het Koreaanse filmpubliek, dat de makers altijd dwong om grenzen te verleggen. De internationale publiekslieveling Parasite, die even vilein als komisch het verschil tussen rijk en arm aan de kaak stelt, won eerder al een Gouden Palm tijdens het filmfestival in Cannes.

De makers van Parasite poseren op het Oscars-podium.Beeld AFP

Het Koreaanse feestje in Hollywood was de verrassende ontknoping van een Oscarceremonie die vooraf een uitgemaakte zaak leek. Volgens de voorspellingen zou 1917 de grote winnaar worden. De film verzilverde uiteindelijk slechts drie van de tien Oscarnominaties: die voor cinematografie, geluidsmix, en visual effects.

In de acteurscategorieën liep alles wel zoals verwacht: Laura Dern won haar eerste Oscar voor haar bijrol als haaibaai van een echtscheidingsadvocaat in Marriage Story. Brad Pitt won de prijs voor zijn rol als stuntman in Once Upon a Time… in Hollywood. Renée Zellweger kon de prijs mee naar huis nemen voor haar vertolking van Judy Garland, die zelf nooit een Oscar won. ‘Ik ben er zeker van dat dit moment bijdraagt aan haar erfenis’, zei ze.

Acteur Joaquin Phoenix poseert met zijn Oscar voor beste acteur voor zijn rol in de film Joker.Beeld AFP

Joaquin Phoenix won de prijs voor beste acteur voor zijn rol in Joker. Net als bij eerdere filmprijsuitreikingen kwam hij met een persoonlijke, oprechte speech, waarin verdraagzaamheid de rode draad was. ‘Ik ben onuitstaanbaar geweest, egoïstisch, wreed soms, moeilijk om mee te werken. Ik ben dankbaar dat velen in deze zaal me een tweede kans hebben gegeven. Dan zijn we op ons best: niet als we elkaar uitsluiten, maar als we elkaar helpen groeien.’

Moeiteloos knoopte hij de belangrijkste thema’s waar de hele avond al aan gerefereerd werd aan elkaar, van racisme tot genderongelijkheid tot rechten voor inheemse volken. Het lijkt soms alsof we iets anders nastreven, aldus Phoenix, ‘maar we vechten allemaal tegen onrechtvaardigheid.’

De verzamelde filmelite hing aan zijn lippen in het Kodak Theater. Er is wel het een en ander aan te merken op de filmindustrie, zo bleek in de aanloop naar de Oscars, waarin opnieuw veel kritiek werd geleverd op het gebrek aan diversiteit onder de nominaties. Het was voer voor grappen, maar de Oscarceremonie moest overduidelijk ook onderstrepen wat er wél goed ging − dat de vrouwelijke regisseurs in de documentaire-categorie wel in de meerderheid waren bijvoorbeeld. 

Sigourney Weaver (Ripley uit de Alien-films), Gal Gadot (Wonder Woman) en Brie Larson (Captain Marvel), die de Oscars voor beste muziek mochten uitreiken, legden het er wel heel dik bovenop. ‘Alle vrouwen zijn superhelden’, stelden ze, waarna ze aankondigden dat het muzikale segment werd begeleid door ‘de eerste vrouwelijke dirigent’. Vervolgens won Hildur Guðnadóttir als eerste vrouw voor haar originele score voor Joker. Zij riep meisjes, vrouwen, moeders en dochters op zich uit te spreken. ‘We moeten jullie stem horen.’

Hildur Guðnadóttir neemt de Oscar aan in de categorie muziek (originele score).Beeld Getty Images

Little Women, de ‘vrouwenfilm’ die volgens critici al onterecht over het hoofd was gezien bij de nominaties, wist alleen een Oscar voor beste kostuums te verzilveren. Desalniettemin was deze film niet de grootste verliezer zondagavond. Dat was The Irishman, die voor tien Oscars was genomineerd, maar er geen enkele won. 

Toch was regisseur Martin Scorsese, die leek weg te dommelen tijdens een energiek muzikaal optreden van rapper Eminem, even het emotionele middelpunt van de avond. Bong Joon-ho, nog overdonderd door zijn Oscar voor beste regie, vertelde in zijn speech dat hij sinds zijn studie één citaat in zijn hart meedraagt. ‘‘Het persoonlijkste is het creatiefste’, een citaat van onze grote Martin Scorsese.’ Waarna de 77-jarige veteraan een staande ovatie kreeg van de zaal. Het maakte van deze 92ste Oscar-uitreiking tot een ode aan filmisch vakmanschap en hoe dat generaties en grenzen overstijgt.

Die akelige kelderwoningen in de film Parasite zijn toch zeker fantasie? Was het maar waar
Volkskrant-correspondent Jeroen Visser ging op reportage in Seoul, op zoek naar de inspiratiebronnen van Bong Joon-ho’s meesterwerk.

Parasite is een meesterwerk ★★★★★
De film, over de strijd tussen arm en rijk in Zuid-Korea, is komedie, horror, thriller, drama en veel meer dan dat. Te veel verklappen is zonde. 

‘Ik ben wel een beetje pervers, mogelijk is dit gewoon míjn humor’
In Parasite dringt een arm gezin binnen in de villa van een rijke familie. Bong Joon-ho was ooit zelf huiswerkbegeleider in zo’n paleis

 ‘Ik ga jullie allemaal vieze dingen laten zien’
Je maakt wat mee, als je een middag op pad gaat met de Zuid-Koreaanse filmmaker Bong Joon-ho. De grappenmaker zet je voortdurend op het verkeerde been, en ondertussen krijg je een filmisch beeld van Seoul, de stad waar Parasite zich afspeelt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden