PostuumOlympia Dukakis (1931-2021)

Oscarwinnaar Olympia Dukakis (1931-2021), in ‘Moonstruck’ de moeder van Cher, zocht altijd de empathie

Actrice Olympia Dukakis, die een Oscar won voor haar rol in Moonstruck, is op 89-jarige leeftijd overleden. De actrice kampte al langer met gezondheidsproblemen.

Dukakis werd in 2013 vereeuwigd met een ster op de Hollywood Walk of Fame. Beeld EPA
Dukakis werd in 2013 vereeuwigd met een ster op de Hollywood Walk of Fame.Beeld EPA

Als ze op straat werd herkend, kreeg de Amerikaanse actrice Olympia Dukakis vaak zinnetjes uit haar films nageroepen. Zoals die ene hartekreet uit Norma Jewisons Moonstruck (1987), de film die haar een Oscar voor beste vrouwelijke bijrol opleverde: ‘Your life is going down the toilet!’ Ze zegt het in Moonstruck met een heerlijk dreinende New Yorkse tongval, als de woedende moeder die haar dochter (Cher) tot bezinning wil brengen. Een onvergetelijk moment, en dat lieten de fans graag weten.

Dukakis overleed op 1 mei op 89-jarige leeftijd na een maandenlang ziekbed. Ze gold als een buitengewoon sympathiek persoon, die aan haar uiteenlopende (bij)rollen steevast een overtuigende, krachtige menselijkheid verleende. Zie de rijke weduwe uit Herbert Ross’ Steel Magnolias (1989), of Dukakis’ nevenrol in Sarah Polley’s Away from Her (2006), waar ze ontroert als echtgenote van een alzheimerpatiënt. ‘Ik probeer een personage altijd naar plaatsen in haarzelf te voeren waar het nodig wordt iets onder ogen te zien, om iets nieuws te leren’, zei ze zelf over haar werkmethode.

Olympia Dukakis werd geboren in 1931 in Lowell, Massachusetts, in een Grieks immigrantengezin. Ze studeerde af als fysiotherapeut, maar zette al snel haar zinnen op het acteren. In 1962 debuteerde ze zowel op de bühne als in de series The Nurses en Dr. Kildare. Met acteur Lois Zorich, met wie ze van 1962 tot diens dood in 2018 getrouwd zou blijven, richtte Dukakis in de jaren zeventig twee theaters op, The Charles Playhouse in Boston en the Whole Theater in Montclair in New Jersey.

Rond diezelfde tijd had Dukakis haar eerste (kleine) filmrollen, maar haar doorbraak kwam pas toen ze op 56-jarige leeftijd in Moonstruck speelde. ‘Vanwege mijn etnische achtergrond moest ik steeds bewijzen dat ik beter was dan de anderen’, zegt ze in Margaret Wolffs boek In Sweet Company: Conversations with Extraordinary Women about Living a Spiritual Life (2006).

Na Moonstruck kreeg Dukakis eindelijk de gedenkwaardige, diepgaande rollen waar ze altijd al op had gehoopt. Ook voor televisie: haar persoonlijke favoriet was haar iconische optreden als de transgender hospita Anna Madrigal in de vier Tales of the City-series (1993, 1998, 2001 en 2019), naar de in de queergemeenschap van San Francisco gesitueerde romans van Armistead Maupin. Dukakis was een vurig pleitbezorger voor de rechten van vrouwen en de lhbti-gemeenschap, zowel in haar persoonlijke leven als in haar films: een hoogtepunt in haar oeuvre is Thomas Fitzgeralds Cloudburst (2011), waarin ze een lesbienne speelt die met haar partner naar Canada afreist om te kunnen trouwen.

Dukakis, die te zien was in meer dan 130 theaterproducties en 60 films, bleef tot aan het einde van haar leven acteren. Haar allerlaatste film Not to Forget, waarin ze een gewetensvolle rechter speelt, moet nog verschijnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden