Oscarnacht

De week voorafgaand aan de Oscaruitreiking is in Los Angeles een week van her en der georganiseerde ontbijtmeetings, powerlunches, cocktailfeestjes en afterparty's....

Courtney Love weet hoe de tamtam werkt. De actrice annex zangeres, in woede ontstoken nadat haar agent de toegang is geweigerd tot het Oscar-feest van het maandblad Vanity Fair (VF), verlaat stampvoetend het fameuze Mortons restaurant. Ze is vastberaden de honderden paparazzi buiten kond te doen van 'de waarheid over Sara Marks', de vrouw die verantwoordelijk is voor het toelatingsbeleid van de afterparty. Love laat eerst talloze flitslichten haar jurk en lijf beschijnen, en zegt dan: 'Voor wie het nog niet weet: Sara Marks is een kutwijf.'

In zijn inleiding in het fotoboek Oscar Night - 75 Years of Hollywood Parties dist hoofdredacteur Graydon Carter de anekdote met plezier op. Courtney Love is volgens hem een typisch voorbeeld van een net-niet-ster, behept met wat in VF-kringen een weinig delicate smaak wordt genoemd. Maar de anekdote is voor Carter ook een vehikel om een andere mededeling te doen: de Vanity Fair party, die zijn blad sinds 1983 organiseert, is tijdens de Oscarnacht onbetwist the hottest ticket in town. Hier drinkt Sir Ian McKellen een martini met Monica Lewinsky, en ontmoet Oprah dan eindelijk John Cusack. Wie niet op de gastenlijst staat, komt niet binnen - nou ja, behalve dan als de ongenode gast toevallig een Oscar onder de arm heeft. Vinden ze leuk bij Vanity Fair, van die beeldjes op een tafel tussen de wijnkoelers en de glazen.

Zondag worden voor de 77ste keer de Oscars uitgereikt, en ook dit jaar voedt de organiserende Academy of Motion Picture Arts and Sciences de entertainmentrubrieken met maximale kracht. Charlize Theron, vorig jaar winnares, is aanwezig op de uitreiking, meldt een persbericht dat begin januari de wereld in wordt gestrooid. Daarna gaat het loos: Adrien Brody komt, Salma Hayek zal een Oscar uitreiken, Tim Robbins heeft zijn aanwezigheid bevestigd, Robin Williams, Leonardo DiCaprio en Tom Hanks ook, Natalie Portman is erbij (voor het eerst!), Martin Scorsese maakt een Oscar appearance, Carlos Santana en Antonio Banderas treden op, en vorige week volgde de 'onthulling' dat ontwerper Roy Christopher met zijn decor voor de Oscar Night een ode brengt aan het oude Hollywood. '23 Ronddraaiende Oscars zorgen dat de jaren van Busby Berkely met het heden samensmelten.'

'Vanaf het moment dat je in Los Angeles aankomt, besef je dat je onderdeel bent van een tot in details georganiseerd evenement', zegt Thekla Reuten. Zij doorliep als hoofdrolspeelster in De tweeling - genomineerd voor de Oscar voor beste niet-Engelstalige film - vorig jaar het hele parcours: van breakfastmeeting ging het via powerlunch naar cocktailfeestjes, en tijdens de grote avond in de zaal had ze 'Johnny Depp op Noord-Oost en Jude Law in de linkerooghoek'. 'Ik keek rond en wist: dit is het grootste feest van de meest mediabewuste industrie van de wereld.'

De Oscarnacht. Proef het woord, spreek het rustig uit, en daar zijn ze: de beelden die wortel hebben geschoten in het collectieve bewustzijn. Plaatjes van mooi aangeklede mannen en vrouwen, die zelfbewust in de lens kijken, in het besef dat hun gezicht in de 108 landen waar het prijzengala live wordt uitgezonden net zo bekend is als bij hun eigen bakker om de hoek.

Wie het fotoboek Oscar Night doorbladert, bekruipt het gevoel met een familie-album te maken te hebben. Daar is de grimmige glimlach van Sidney Poitier, in 1963 de eerste zwarte acteur die er met een hoofdprijs vandoor ging. En kijk! John Travolta, de koning van de verlichte discovloer, staat wat te smoezen met John Belushi, die er nog nuchter uitziet. Mel Gibson heeft trouwens de hele tijd een sigaret in de mond. En wat vormt de familie Coppola een snoezig plaatje met die vier Oscars voor The Godfather II in de handen - jammer alleen dat de kleine Sofia, in 2004 Oscar-winnares voor het beste scenario, bij de nanny moest blijven.

'Het meest opwindend? Dat is toch dat je zoveel beroemde mensen tegenkomt die je om verschillende redenen zo bewondert,' zegt René Mioch, die sinds 1986 de Oscaruitreiking vrijwel jaarlijks bijwoont. De televisiemaker trof in de nacht na de uitreiking van 2004 Hugh Grant in de lobby van het Fourseasons Hotel aan. De Engelse acteur zat enigszins aangeschoten voor zich uit te turen. Hij was na de tv-uitzending bij een feestje van Miramax geweest ('daar had hij wijn gedronken en wat handen geschud'), vervolgens was Grant bij Paramount langs gegaan ('weer glaasjes wijn drinken en handen schudden'), en daarna had Grant zijn neus laten zien bij Vanity Fair. Mioch: 'Met andere woorden: die man had de hele avond geen normaal, leuk gesprek gevoerd.'

Het imago dat het Oscarfeest aankleeft - een mix van mooi, wild en hitsig - strookt niet met de praktijk. Het is, zegt De tweeling-producent Hanneke Niens een once in a lifetime experience én werk tegelijk. 'Wij denken bij een feestje aan drinken en dansen. In L.A. is het aanzitten en netwerken.' Hans van Weers van Egmond Film, producent van Oscarwinnaar Antonia (Marleen Gorris, 1995): 'Het was de leukste week uit mijn professionele bestaan. Je bent doorgedrongen tot de kern van het filmmekka. Maar het is niet zo dat het vijf dagen lang rock 'n' roll is. Toen wij om half twee bij Vanity Fair kwamen aankakken, was er niemand meer te zien. Toen bleek dat het feest tot 1 uur duurde.'

De chauffeur van de limousine bracht de oplossing. 'Die kende nog een nachtbar. Daar hebben we, met de Oscar op tafel, nog wat gegeten en gedronken.'

Paula van der Oest was op het kantoor van productiebedrijf De Luwte toen de officiële website van de Academy bekendmaakte dat haar komedie Zus & Zo in 2001 was doorgedrongen tot de vijf genomineerde films voor de Oscar voor de beste niet-Engelstalige film. Onmiddellijk werd contact gezocht met een invloedrijke publiciste in Los Angeles. Zij moest ervoor zorgen dat de juiste mensen de film onder ogen kregen - en dat gebeurde aanvankelijk ook. Na de voortvarende start volgde een niet al te vrolijkstemmend signaal: de goed ingevoerde publiciste liet weten dat zij zich toch liever aan de Duitse Oscar-kandidaat lieerde, 'waarmee eigenlijk werd gezegd dat de Duitsers veruit over de beste papieren beschikten, wat achteraf juist bleek: ze wonnen'.

Toch ervoer Van der Oest haar Oscarweek als 'een aaneenschakeling van grappige momenten'. Ze liet zich in Nederland een groen-gele avondjurk van Addy van den Krommenacker aanmeten, mocht na een soepele bemiddeling van haar Amerikaanse agent in Los Angeles sieraden lenen bij Van Cleeff and Arpels ('liep ik met een armbandje van 16 duizend dolllar de zaak uit'), en sprak tijdens een door Sony geïnitieerde lunch met Amy Pascal, algemeen erkend als de machtigste vrouw in de business.

Iedereen is in die week in iedereen geinteresseerd, zegt Van der Oest. Het is Hollywood op zijn hongerigst. 'Omdat tussen het ingevlogen talent veel potentieel succes zit.'

Hans van Weers: 'Een Oscar nominee is daar echt iemand. In restaurants krijg je onmiddellijk iets aangeboden, iedereen gunt jou het succes.'

IDtv-producent Niens (De tweeling) vroeg - dressed to kill voor het gala - aan regisseur Ben Sombogaart of dat nou een stretched limo was die kwam voorrijden. Ze dacht nog: wat toevallig, op de kap staan twee rood-wit-blauwe vlaggetjes. 'Totdat ik besefte dat die wagen voor ons was. Zaten we vervolgens met een whisky op de achterbank naar de televisie te kijken, naar het live-verslag van de parade over de rode loper. Dezelfde rode loper waar wij een half uur later ook over heen moesten.'

Van die rode loper heeft Thekla Reuten - 'dat was me echt geadviseerd' - uitvoerig genoten. Terwijl producent Anton Smit en Sombogaart in hoog tempo doorstiefelden, nam Reuten alle tijd rond te kijken. 'Er stond ontzettend veel spanning op. Iedereen was bloedserieus, zo gefocust om geen fouten te maken. Op een gegeven moment riep Uma Thurman iets lollig naar Jude Law. Dat was eigenlijk het enige ontspannen moment.'

Tijdens de uitreiking glipte Reuten bij de zoveelste reclame-onderbreking de zaal uit - 'ik zag Sean Penn met zijn gevolg richting bar gaan, en Nicolas Cage, dus ik dacht: dan ga ik ook even kijken'. Ze werd aangesproken door Julia Roberts, die haar jurk prees. 'Toen ik daarop reageerde, was zij alweer ingesloten door een stuk of vijf vriendinnen. Dat is typerend: het is vriendelijk en goed georganiseerd, maar het blijft op zo'n avond buitenkant.'

De Oscarnominatie gonsde het afgelopen jaar bij IDtv als een welluidende echo door. De filmtak van het producentenbedrijf gold voor buitenlandse zakenrelaties in een keer als een geloofwaardige partner. Niens: 'Belangrijke salesagents willen met je afspreken, terwijl normaal gesproken jij degene bent die om een meeting bedelt. En ze leggen bedragen op tafel die je zelf niet zou durven voorstellen.' Ook Van Weers, recent verbonden aan internationale producties als Mindhunters en Alexander, merkt nog altijd hoe over de grenzen de stemming verandert als duidelijk wordt dat hij een van de mensen achter Oscarwinnaar Antonia is. 'Ik kan wel zeggen dat wij de Oscar echt helemaal hebben uitgemolken.'

Toen producent Louis B. Mayer in 1927 bedacht dat het wel eens goed kon zijn voor de filmindustrie wanneer een club vakmensen jaarlijks bijeen kwam om over hun vak te praten, had hij vooral een avond voor ogen die voor de filmwereld zelf was. Een soort verbond, dat de rijen deed sluiten en de film een waardige status kon geven. Twee jaar later, in 1929, was het eerste Academy Awards-diner een feit. De Oscar-avond zou tot 1944 een besloten diner blijven. Toen maakte het eten plaats voor een gala dat rap uitgroeide tot een mediagebeurtenis, die een verlenging kreeg in her en der in Los Angeles georganiseerde feestjes, waar professionals, sterren, artiesten en showbizz-journalisten in nachtclubs en restaurant samenkwamen.

Pas sinds de jaren negentig begon de aandacht voor de Oscars massale vormen aan te nemen. René Mioch zag de ideale gelegenheid een feest binnen te komen en een grote naam even wat vragen te stellen, veranderen in 'een volledig afgeschermd evenement', 'een militaire operatie' waar meer dan 1000 agenten en veiligheidsmensen de orde bewaken. Hanneke Niens: 'Wij stonden op een gegeven moment in een limousinefile. De auto werd binnenstebuiten gekeerd, een groep mannen inspecteerde met spiegels het chassis.'

De afgelopen dagen informeerde Mioch of er nog een A-feest is waar hij langs mocht komen. Alleen bij het diner van Elton John bleek hij welkom. 'Maar dan moet je wel een toegangsbewijs van 25 duizend dollar kopen.'

Thekla Reuten was vorig jaar te gast op het prestigieuze Governors Ball, waar 1650 hoge gasten - winnaars, genomineerden, oud-winnaars en optredende artiesten - acte de présence gaven. Daar greep ze de kans Sean Penn te feliciteren met zijn Oscar, en verder zag ze vooral met verbazing hoe Amerikanen compromisloos blij kunnen zijn voor mensen met succes - het was in die context ook niet helemaal toevallig dat de tafel van de Nederlandse delegatie dichter bij de wc was geplaatst dan bij de tafel van Penn, Charlize Theron en de cast van The Lord of the Rings.

Het Governors Ball is een gelegenheid waar zo'n beetje iedereen naar binnen wil, zegt Mioch. 'Maar als je er uiteindelijk bent, geldt ook hier de wetmatigheid dat het verhaal achteraf mooier is dan het moment zelf.' De Britse regisseur Stephen Daldry vertelde Mioch dat hij zich nogal verveelde, kort nadat Nicole Kidman voor haar rol in zijn film The Hours de Oscar had gewonnen. Mioch: 'Hij heeft met Kidman de taxi gepakt, en het op een zuipen gezet in een of andere stripbar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden