Ortolaan-liefhebber Juppé tart Europa

Met zijn verzet tegen beperking van de vogeljacht bruskeert de Franse premier Juppé de andere lidstaten van de EU. Die moeten het belang van de vogelbescherming dan ook niet relativeren, meent Niko Koffeman, maar Frankrijk tot de orde roepen....

OP 31 JANUARI sluit in vrijwel geheel Europa de jacht op trekvogels. Behalve in Frankrijk. Daar gaat de jacht in alle hevigheid nog een maand door in weerwil van de Europese vogelrichtlijn.

Op 15 februari 1996 werd in het Europees Parlement met overgrote meerderheid (223 tegen 162 stemmen) het voorstel aangenomen om de jacht op trekvogels met een maand te beperken. Zelfs Italië - toch een jagersland bij uitstek - heeft deze datum overgenomen, maar Frankrijk weigert hardnekkig om zich naar de Europese mores te voegen.

Dat is ook niet verwonderlijk met een premier die er prat op gaat de wetten in z'n eigen land te schenden door van de zwarte markt afkomstige ortolanen te nuttigen in chique restaurants. Dit nietige en zeer zeldzaam wordende zangvogeltje wordt in Frankrijk met medeweten van de overheid - en naar nu blijkt met instemming van premier Juppé - nog op grote schaal levend gevangen in slagnetten.

Vervolgens worden de diertjes enkele weken vetgemest met gierst. Daarna wordt de vogel met een steek van een stopnaald in het achterhoofd gedood, worden maag en veren verwijderd waarna de lekkernij (vooral de minuscule tongetjes staan te boek als een delicatesse) enkele minuten op de warme bakplaat gaat. Buitengewoon crispy, omdat het 300 franc kostende vogeltje compleet met botjes en ingewanden wordt weggekauwd.

Dit ritueel, dat 150.000 maal per jaar in Frankrijk plaatsvindt, ziet er dermate onsmakelijk uit dat zelfs de Fransen vinden dat het uit oogpunt van etiquette achter een servet dient te gebeuren.

Toch is het eten van ortolaan door de Franse premier niet het meest stuitende voorbeeld van de arrogantie waarmee de Fransen hun Europese partners schofferen. Al in 1978 werd door het Europees Parlement de Europese vogelrichtlijn aangenomen. Onder invloed van de zeer machtige Franse en Italiaanse jagerslobby, bleef de veldleeuwerik bejaagbaar, omdat de Franse keuken niet zonder paté d'alouettes zou kunnen. Ook de grote lijster, de kramsvogel, de zanglijster, de koperwiek en de merel bleven uit culinaire overwegingen vrij bejaagbaar.

Maar, en dat was een aanzienlijke vooruitgang, het aantal bejaagbare vogelsoorten werd van 120 teruggebracht tot 71, en niet-selectieve massale vangmiddelen als mistnetten, schietnetten, lijmstokken en strikken werden verboden.

Negen jaar later heeft Frankrijk nog niet eens een begin gemaakt met het bestrijden van de verboden vangmiddelen. In de Provence wordt nog steeds massaal de lijmstok ingezet, en in de Franse Ardennen worden elk jaar 800.000 strikken geplaatst om lijsters te vangen. Ook talloze niet bejaagbare zangvogels als het roodborstje, komen via dit verboden vangmiddel om.

De Franse vraatzucht kost elk jaar zo'n 80.000.000 trekvogels het leven. En dat moet zo blijven, vindt de Franse jagerslobby bij monde van premier Juppé. Hij zou zelfs met een soort oorlogsverklaring aan Nederland hebben gedreigd als dat land de euvele moed heeft om de - reeds aangenomen - aanscherping van de Europese vogelrichtlijn tijdens zijn voorzitterschap van de Europese Unie te effectueren (de Volkskrant, 18 januari).

Juppé negeert niet alleen de wetten van z'n eigen land wanneer hij daar trek in heeft, hij toont zich ook een zeer deloyaal bondgenoot. Gelukkig voor hem heeft Hans van Mierlo zich gehaast om de zaak te sussen. Van Mierlo verwacht geen oorlog omdat 'de jacht niet erg hoog op de Europese agenda staat.' Het taxatievermogen van onze minister van Buitenlandse Zaken is ondergeschikt aan zijn wens de lieve vrede met de Europese bondgenoten te bewaren. Want juist door toedoen van Juppé is de zaak hoog op de politieke agenda geplaatst.

In Frankrijk is de jacht dermate populair - 1,4 miljoen jagers op 50 miljoen inwoners - dat bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement gelegenheidspartijen met een duidelijke pro-jacht standpunt tot 75 procent van de stemmen behaalden. Voor de ook in Frankrijk verguisde premier is dat een signaal om hoog in te zetten op dit onderwerp, daartoe aangezet door de jachtlobby in Bordeaux, waar Juppé burgemeester is.

Maar ook in landen waar de jacht uiterst impopulair is, bepaalt de jachtlobby de verborgen agenda van de Faunawetgeving. Hoe zou anders verklaard kunnen worden dat in ons land 33.000 jagers hun hobby overeind kunnen houden tegen de wil van ruim 3 miljoen georganiseerde natuurbeschermers en 88 procent van de bevolking?

De 3,6 miljoen gulden die de Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging inzet om de jacht overeind te houden, wordt goeddeels ingezet buiten het directe gezichtsveld van het grote publiek. Op advies van haar PR-bureau bewerken de jagers de politiek met wijn en wildpakketten rond de feestdagen, met van goed eten en drinken voorziene excursies in binnen- en buitenland en met fulltime opererende lobbyisten.

Met succes overigens. VVD en CDA lijken inmiddels overtuigd van het 'nut' van de jacht. De enige publieksbenadering vond plaats door steun aan een mantelorganisatie, de inmiddels door de rechter verboden Stichting Actief Faunabeheer. Per 30 januari gaat deze jagersclub door onder de naam Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Faunabeheer. Het is moeilijk strijden met een tegenstander die zijn belangen buiten beeld laat behartigen en met gesloten vizier strijdt.

In die zin is het met volle mond spreken van Juppé een provocatie waarop in elk geval een gerichte reactie mogelijk is. Frankrijk behoort voor het Europese Hof te worden gedaagd, of in elk geval door de voorzitter een tik op de vingers te krijgen.

Van Mierlo vergist zich wanneer hij elke schoffering vanuit Frankrijk afdoet als onbelangrijk of een vriendschappelijke schouderduw. De kans doet zich nu voor om als voorzitter van de EU op te komen voor de zwakste en meest bedreigde wezens die Europa kent.

Niko Koffeman is bestuurslid van Stichting Kritisch Faunabeheer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden