Ortolaan gaat, ijsvogel komt

‘Deze lopende band gaat maar één kant op: bergafwaarts.’ Arno van Berge Henegouwen, conservator van het populair-wetenschappelijke Museon, wijst naar de opgezette broedvogels op de lopende band die de status van gevoelig, kwetsbaar, bedreigd, ernstig bedreigd naar verdwenen symboliseren....

Marjolein den Dekker

Met als leidraad de Rode Lijst van het ministerie van Landbouw voor bedreigde flora en fauna (5 november 2004) heeft het Museon in samenwerking met datzelfde ministerie en Vogelbescherming Nederland vrijdag de expositie Birdpix, genoemd naar de gelijknamige vogelfotowebsite, opengesteld.

Geluiden van de wielewaal en de zomertortel klinken op wanneer deze bedreigde vogels de bezoeker tegemoet vliegen in een geprojecteerde fotopresentatie. Veertig bedreigde vogelsoorten spatten van de kleurenfoto's die aan de wanden hangen. Ze zijn gemaakt door 29 professionele- en amateurfotografen.

‘De ortolaan bijvoorbeeld is bijna verdwenen’, vertelt Van Berge Henegouwen. Hij spotte het zacht ogende verenpakje twee jaar geleden voor het eerst op Terschelling. ‘Het gerucht gaat dat de Franse president Mitterrand hem graag als delicatesse at.’ Van de minstens zo zeldzame kuifleeuwerik zag de bevlogen museumconservator onlangs bij een pompstation in Venlo de laatste broedparen.

Birdpix is meer dan een fototentoonstelling. Via webcams van de Vogelbescherming zijn zes vogelnesten live te bekijken. Van Berge Henegouwen raakt opgetogen als blijkt dat het ei van de torenvalk is uitgekomen.

De expositie laat ook iets van de techniek van natuurfotografie zien in de vorm van een interactief fotospel en met voorbeelden van stereofotografie, een soort 3D-foto's uit 1904. De eiercollectie uit diezelfde periode laat zien dat het toen heel normaal was om vogeleieren te verzamelen. ‘Kinderen ruilden eieren onderling op school.’

Bij de huidige Rode Lijst blijft aandacht voor Nederlandse broedvogels noodzakelijk, vindt Van Berge Henegouwen. ‘De grutto wordt letterlijk uitgemaaid.’ Door het vroege hooien van de boeren zijn jonge grutto's ten dode opgeschreven. ‘Vervolgens zie je in rietgebieden langs de snelweg volwassen gruttoparen rouwen.’

Maar het is niet alleen kommer en kwel in vogelland. Van Berge Henegouwen: ‘De ijsvogel bijvoorbeeld is weer terug van weggeweest. Die kon slecht tegen strenge winters en profiteert nu van de opwarming van de aarde.’

Marjolein den Dekker

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden