Ortega confronteert Nicaragua met zijn bloedige verleden

Zestien jaar nadat in het stemhokje was afgerekend met zijn Sandinistische revolutie probeert Daniel Ortega voor de vierde maal zijn oude baan van president terug te winnen....

Sinds zijn nederlaag in 1990 heeft Ortega tweemaal geprobeerd de Nicaraguaanse bevolking ervan te overtuigen dat zijn revolutionaire verleden met de Koude Oorlog is verdwenen. Deze keer treedt hij, inmiddels 61 en kalend, zelfs aan met een 'running mate' uit de rijen van de Contra's, zijn voormalige doodsvijanden.

Dankzij een grondwetswijziging die de Sandinistische fractie zes jaar geleden in het Congres doordrukte hoeft Ortega maar 35 procent van de stemmen en een voorsprong van 5 punten op zijn naaste rivaal te halen om een tweede ronde te vermijden. In de peilingen stond hij maandag op 34 procent.

De toenmalige Amerikaanse president Ronald Reagan bestempelde Ortega's regering van de jaren '80 tot een "marxistisch-leninistische dictatuur" die de Sovjet-Unie "een bruggenhoofd op het vasteland van dit continent" verschafte. De huidige Amerikaanse regering is bang dat Ortega gemene zaak zal maken met Hugo Chavez, de Venezolaanse president die op dit moment de rol vervult van Amerika's nemesis. Chavez noemt Ortega "broeder" en levert goedkope brandstof aan Nicaragua, dat kampt met hardnekkige stroomstoringen. Ortega was aanwezig toen de eerste zending aankwam. Hij zegt Chavez te beschouwen als een vriend, maar bestrijdt dat die zich mengt in de verkiezingsstrijd in Nicaragua.

Ortega's naaste rivaal is de bankier Eduardo Montealegre. Hij staat in de peilingen op 29 procent. Montealegre waarschuwt dat Ortega de populistische politiek van Chavez over Midden-Amerika zal verspreiden en zo alle vorderingen teniet doen die op het gebied van democratie en buitenlandse investeringen zijn geboekt.

Ortega verzekert de Nicaraguanen dat hij geen gevaar vormt voor het land, waar de fraaiste huizen langs de kust tegenwoordig worden opgekocht door surfers en vermogende bejaarden uit de VS. Hij zegt betrekkingen te zullen onderhouden met Washington en te zullen onderhandelen met het Internationaal Monetair Fonds (IMF), dat hij vroeger placht te beschuldigen van "roofkapitalisme".

Ortega's running mate, Jaime Morales, was de woordvoerder van de Contra's die destijds door Washington werden bewapend en gefinancierd om de Sandinistische regering te bestrijden. Nadat de Sandinisten dictator Anastasio Somoza hadden verdreven nam Ortega zijn intrek in het huis van Morales. Hij woont daar nog altijd. Onlangs betaalde hij de voormalige Contra een onbekende som ter genoegdoening en nu hangen de muren in de hoofdstad Managua vol posters waarop de twee broederlijk lachend naast elkaar staan afgebeeld. "Als we kunnen regeren in oorlogstijd, bedenk dan eens wat we wel niet kunnen doen in vredestijd", zei Ortega tegen een menigte aanhangers in Managua. Morales zegt in Ortega te geloven omdat hij met de jaren rijper is geworden. Wat hemzelf betreft vindt hij dat hij in de jaren '80 door de Amerikanen is gebruikt, iets wat hem als vice-president niet meer zal gebeuren, zegt hij.

De tegenstanders van het koppel blijven wijzen op het donkere verleden. Vijftigduizend mensen kwamen om bij de strijd tussen de Sandinisten en de Contra's, die pas eindigde toen Ortega beloofde in 1990 verkiezingen te houden. Als een van de spoken uit dat verleden dook maandag de Amerikaan Oliver North, de spil in het zogenaamde Iran-Contra-schandaal, op in Managua. Hij zei vrienden te bezoeken en zich niet met de verkiezingen van 5 november te willen bemoeien. Toch maande hij de Nicaraguaanse bevolking niet te kiezen voor een terugkeer naar de tijd van burgeroorlog en buitenlandse interventie. "Dat is niet goed voor uw land en niet goed voor mijn land."

North, een voormalige marineofficier die deel uitmaakte van Reagans nationale veiligheidsraad, leverde illegaal wapens aan Iran om daarmee geld te genereren voor de - clandestiene - hulp aan de Contra's. Hij werd daar in 1989 voor veroordeeld, maar het vonnis werd een jaar later door het hooggerechtshof ongedaan gemaakt.

slot

maw3004/59832/iv/tw

241137 oct 06GMT

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden