Ormoc bidt dat de voedselhulp snel komt

In Ormoc, aan de westkust van het zwaar getroffen Filipijnse eiland Leyte, zijn de lantaarnpalen geknakt als rietstengels. Er is gebrek aan alles. En de nacht is er zwarter dan ooit.

ORMOC - De 'Lite Ferry 11' schuift langzaam de haven binnen van Ormoc, op het zwaar getroffen Filipijnse eiland Leyte. Passagiers tasten met hun ogen de kustlijn af. Ze zijn op zoek naar de verwoesting die het eiland heeft getroffen. Aan boord hebben ze zojuist nog met ontzetting staan kijken naar beelden uit de provinciehoofdstad Tacloban, waar tsunami-achtige vloedgolven een massaslachting hebben aangericht. Van veraf lijkt Ormoc de dans te zijn ontsprongen. De meeste gebouwen staan nog overeind. Als het schip de kade nadert, wordt duidelijk dat dit slechts schijn is.


De kade is bezaaid met verwrongen golfplaten, resten van daken. Houten keten zijn door de wind opgetild en als dobbelstenen in het rond gegooid. Muren van gebouwen zijn omvergeblazen. Geen boom staat nog overeind. Lantaarnpalen zijn geknakt als rietstengels. Links van de kade staat een kerk zonder dak, naast een school zonder dak en een klooster zonder dak.


Terwijl de passagiers dozen, tassen, jerrycans en generatoren uitladen wordt het donker. In Ormoc gaat dat snel: binnen twintig minuten is de stad gehuld in inktzwarte duisternis. Dan wordt het tweede probleem duidelijk: in Ormoc is geen stroom. De overdekte markt en het busstation ernaast missen niet alleen het dak, maar ook de lampen. Bij kaarslicht verkopen een paar overgebleven handelaren noedels en water tegen woekerprijzen. Ook aanstekers zijn schaars. De grond is spiegelglad geworden door het laagje modder dat is achtergebleven na de superstorm.


De wereld kijkt naar Tacloban, aan de oostkust van Leyte. Daar zijn duizenden doden gevallen, in Ormoc, aan de westkust, amper twintig. Toch zijn de overlevenden in Ormoc er niet veel beter aan toe dan die in Tacloban, zegt Lina Sison.


Ze spreekt een klasje toe in een van de zeldzame verlichte gebouwtjes in de stad. Boven het geronk van de generator houdt zij een peptalk. Lina Sison is medewerkster van het nationale Rode Kruis in Manilla. Ze is naar Ormoc gekomen om de onervaren vrijwilligers van het Rode Kruis in de stad te begeleiden. Twintig vrijwilligers zijn er maar, omdat de anderen allemaal zelf slachtoffer werden van superstorm Haiyan - of 'Yolanda', zoals de Filipijnen de tyfoon noemen. Het zijn veel te weinig vrijwilligers voor een stad van 200 duizend inwoners. Anderzijds: er zijn vooralsnog toch geen hulpgoederen om te verdelen.


Blikjes sardines

Pas dinsdagochtend zijn zeshonderd voedselpakketjes aangekomen. Veel te laat en veel te weinig voor de dertienduizend gezinnen die inmiddels zonder eten en drinken zitten. De zeshonderd gelukkigen hebben er ook niet veel aan. Zo'n voedselpakket bevat niet meer dan 5 kilo rijst, vier blikjes sardines en vier pakjes instant noedels. Dat is hooguit genoeg voor drie dagen.


'Het Rode Kruis kan niet meer doen', zegt Sison. 'De voorraden raken op, want de rampen stapelen zich op. We hebben net een zware aardbeving gehad bij Bohor en drie orkanen, plus een uitbarsting van leptospirose. En dan nu deze enorme ramp.'


Op de 'Lite Ferry 11' staat zuster Mary Emmanuel over de reling te kijken. Zij komt uit Manilla om poolshoogte te nemen bij het kleine klooster van de zusters Benedictijnen in Ormoc. 'Het klooster, de kerk en onze school hebben geen dak meer, zeggen ze. Ik weet niet hoe erg het is. Wij hebben geen enkele communicatie met de zusters hier. Iemand heeft ons verteld dat ze allemaal nog leven en dat de gebouwen er slecht aan toe zijn. Wij hebben geen idee wat dat betekent. Daarom kom ik hier een kijkje nemen.'


De zuster straalt bij elk woord dat zij spreekt. Haar gezicht betrekt als de plunderingen in Tacloban ter sprake komen. Uit de verwoeste stad komen steeds meer berichten over plunderingen en berovingen: 'Er heerst totale wetteloosheid zeggen ze. Ik begrijp daar niets van. Filipijnen zijn normaal niet zo. Altijd als er een ramp gebeurt komen zij en brengen ze hulpgoederen. Dat is hier gebruikelijk. Wij vragen ons af hoe het mogelijk is dat mensen nu ineens zo beginnen te plunderen. Ik kan eigenlijk niet geloven dat Filipijnen zoiets doen. Of zij moeten ontzettende honger hebben.'


Waarschuwingen over de veiligheid in de regio worden steeds dringender. Hulpverleners en journalisten reizen liefst in konvooien, om de risico's van overvallen te beperken. Sinds een cameraman van zijn camera is beroofd krijgen journalisten het consigne uitsluitend nog te werken in het zicht van een militaire post.


Brandkraan

In Ormoc is al die voorzichtigheid nog niet nodig. De mensen hopen dat de schepen met voedsel snel zullen komen. Zolang die hoop er is ondergaan zij de situatie gelaten. Mensen hebben een brandkraan in de hoofdstraat opengedraaid en nemen een douche onder het opspuitende water. Voorbijschuivende auto's en een fletse maan zorgen voor de verlichting.


Het enige kunstlicht in de straat komt uit hotel Pongos dat over een noodaggregaat beschikt. De eigenaresse van het hotel, dokter Esbina, laat iedereen meedelen in de zegen die elektriciteit heet. Mensen drommen er samen als kamelen rond een waterplaats: honderden staan er in de rij om hun mobieltjes op te laden.


De stroom geeft ze eindelijk een kans hun familieleden in Cebu en Manilla te bellen om te vertellen dat zij nog leven. Stopcontacten herstellen het contact met een leven dat door de orkaan wreed is verstoord. Meisjes en jongens halen haastig een achterstand aan tweets in, doden de oplaadtijd met een partijtje 'Plants vs. Zombies' of worstelen zich door een lange lijst aan verontruste berichten.


Om tien uur 's avonds wordt het stil rond de stopcontacten. Bij de ingang van het hotel staan dan alleen nog drie bewakers met zware geweren. Voor het geval dat.


Nationale hulpactie

Komende maandag is er in Nederland een nationale inzamelingsactie voor de slachtoffers van de tyfoon Haiyan. Op radio en tv is dan de hele dag speciale aandacht voor de ramp op de Filipijnen. De Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), RTL en SBS hebben dit gisteren bekendgemaakt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden