Orkest schrapt nazi's uit erelijst

Het wereldberoemde Wiener Philharmoniker heeft 68 jaar na de Tweede Wereldoorlog zes nazi-kopstukken postuum hun onderscheidingen afgenomen. Onder anderen Hitlers rijkscommissaris voor het bezette Nederland, Arthur Seyss-Inquart, verloor de erering van het Oostenrijkse symfonieorkest.

AMSTERDAM - Het orkest stemde op de jaarvergadering van 23 oktober unaniem in met het royement van de nazi-coryfeeën. De zes nazi's zijn alsnog hun gouden ringen en medailles afgenomen.


Behalve Seyss-Inquart, die in 1946 de doodstraf kreeg voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, zijn nog vijf anderen uit de lijst van gelauwerden geschrapt. Het gaat om SS-commandant Albert Reitter, SS-commandant Friedrich Rainer, de gouverneur van Salzburg Rudolf Töpfer, de Weense burgemeester Hanns Blaschke en de Weense gouverneur Baldur von Schirach. Deze laatste kreeg na zijn vrijlating uit de gevangenis, halverwege de jaren zestig, zijn erering nota bene nog terug, vermoedelijk van de toenmalige Philharmoniker-directeur.


Het nieuws werd vrijdag naar buiten gebracht door een van de orkestleden en bevestigd door historicus Oliver Rathkolb. Met twee collega-historici boog hij zich de afgelopen twee jaar, in opdracht van het Wiener Philharmoniker, over het oorlogsverleden van het orkest. Uit dit onderzoek kwam eerder dit jaar al naar voren dat het Weense toporkest het nazibewind enthousiast omarmde. Na de Anschluss van 1938 werkte het orkest samen met onder anderen Hilters progagandaminister Joseph Goebbels. De helft van de orkestleden sloot zich aan bij de nazi-partij NSDAP en het orkest liet Joodse collega's zonder aarzelen vallen. Dertien musici werden wegens hun Joodse afkomst ontslagen; vijf van hen kwamen om in concentratiekampen.


In 2014 zal het onderzoek van Rathkolb resulteren in een grote, internationale tentoonstelling. Het Wiener Philharmoniker volgt daarmee het voorbeeld van het Berliner Philharmoniker, dat al in 2007 de geschiedenis van het orkest tijdens het nationaal- socialisme liet onderzoeken.


Op 1 januari wordt het traditionele nieuwjaarsorkest van het Wiener Philharmoniker uitgezonden in zeventig landen. Dirigent is Daniel Barenboim. Op 14 januari speelt het symfonieorkest onder leiding van Riccardo Chailly werken van Sibelius en Bruckner in het Concertgebouw in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden