Organisaties strijden om 'gevulde koek' van de thuiszorg

Maandag valt de beslissing over de positie van voorzitter Tjassing van de Landelijke Vereniging voor Thuiszorg. Met uiterst lage prijzen bedreigt 'zijn' landelijk kartel van particuliere thuiszorgbureaus het voortbestaan van de reguliere thuiszorg....

Van onze verslaggeefster Jet Bruinsma

DEN HAAG

Beter Langer Thuis is een particulier thuiszorgbureau in Drenthe. Tot een jaar of vijf geleden was het een lastige concurrent voor de reguliere stichting Thuiszorg Drente. BLT kaapte klanten weg, omdat het aanzienlijk goedkoper kon werken dan de reguliere stichting, door het ongebreideld gebruik van oproepkrachten en het negeren van de cao. De lastpost werd uitgeschakeld: Thuiszorg Drente nam BLT over.

Drs H. Tjassing was al directeur van de reguliere stichting. In die hoedanigheid werd hij enkele jaren geleden gekozen tot voorzitter van de Landelijke Vereniging voor Thuiszorg (LVT). Hij werd na de overname voorzitter van de aandeelhoudersvergadering van BLT. Als directeur van Thuiszorg Drente besteedt Tjassing tegenwoordig werkzaamheden uit aan Tjassing van BLT, dat inmiddels is opgenomen in een holding. Thuiszorg die bij de reguliere stichting - bekostigd uit de premies van AWBZ en ziekenfonds - 60 tot 70 gulden per uur kost, kan door de 'vrije jongen' BLT worden verricht voor een uurtarief van 35 tot 40 gulden. Zo blijven de particuliere klanten.

Het verhaal van BLT staat model voor wat er in de markt van de thuiszorg aan de hand is. Het gaat in Drenthe allang niet meer om de reguliere stichting Thuiszorg en het particuliere bureau Beter Langer Thuis. BLT maakt inmiddels deel uit van een holding, waarin alle thuiszorgdiensten die niet door de premies of subsidies worden bekostigd, zijn ondergebracht. Winst is het oogmerk van de holding.

De Thuiszorg Beheer en Ontwikkeling Holding BV, schrijft B. Visser, lid van de raad van bestuur (lees: directielid), in een notitie, 'is een middel om de Stichting Thuiszorg Drente te vrijwaren van de risico's op fiscaal, juridisch, financieel en regelgeving-technisch gebied'. Maar de banden zijn nog steeds innig. Tjassing, voorzitter van de raad van bestuur van de reguliere stichting Thuiszorg Drente en Visser, lid van de raad van bestuur, vormen óók de directie van de holding en eveneens van de BV's in de holding. C. de Vos is directeur van BLT, dat inmiddels BLT Beheer BV heet.

De Vos: 'Thuiszorg Drente kan zijn wachtlijsten weg werken door werk uit te besteden aan BLT. Dat is een perfect model waar het gaat om de zaak en voor de klant. Het is geen perfect model, omdat je de verworvenheid van de cao moet opgeven. Maar elke keuze heeft een prijs.' Visser: 'De prijs betalen de werknemers. Maar de cao-thuiszorg is een pokke-dure cao. Daarmee kun je niet concurreren. Volgens de cao mogen we maar een beperkt aantal oproepkrachten in dienst hebben. Zo kun je niet werken.'

Het gaat goed met BLT, meldt Visser. Het bedrijf heeft contracten voor de verstrekking van kraamzorg en intensieve thuiszorg gesloten met een groot aantal particuliere verzekeraars. Hun verzekerden moeten dus een beroep doen op BLT voor dit type thuiszorg. In werkelijkheid schuift BLT die hulp door naar een collegabureau als de hulpvrager ver weg woont.

Maar thuishulp aan particuliere klanten is nog maar een eerste stap. De tijd is niet ver meer dat ziekenfondsen vrij zijn om voor hun patiënten contracten af te sluiten met thuiszorgorganisaties waar dan ook. 'Door onze activiteiten in de particuliere sector hopen wij een entree te hebben op de markt van ziekenfondsverzekerden die straks vrij komt', verwacht Visser.

Het staat voor Visser en De Vos buiten kijf dat er handel zit in de thuiszorg. 'Waarom zouden wij die markt niet naar ons toehalen. Er zijn partijen genoeg die de koek thuiszorg zien hangen. Je moet dus zorgen dat je daar een zo groot mogelijk deel van krijgt.' De Vos: 'Het is nu nog een gevulde koek.'

Dat BLT - vijfhonderd personeelsleden van wie vijftig in vaste dienst, jaaromzet in 1994 tien miljoen, voor dit jaar wordt gemikt op dertig miljoen - winst moet opleveren, vinden Visser en De Vos vanzelfsprekend en allerminst laakbaar. 'Dat geld is nodig voor de continuïteit van BLT en als risicovoorziening, we subsidiëren er onze reguliere activiteiten mee'. De winst is nu nog bescheiden, 1 à 2 ton per jaar. Als de situatie ooit zo rooskleurig wordt dat er dividend kan worden uitgekeerd aan de aandeelhouders, is daar niks mis mee, menen de Drenten. De aandeelhouders zijn immers de instellingen voor thuiszorg. 'Het geld wordt dus goed besteed.'

'Tjassings' BLT maakt inmiddels deel uit van een landelijk kartel van particuliere thuiszorgbureaus, dat zich op 6 februari presenteerde. De voorgenomen werkwijze van dat kartel - de oprichters noemen het liever netwerk of keten - maakt de argwaan van de reguliere organisaties wel enigszins begrijpelijk.

Deelnemers aan het netwerk - Zorg Management Groep BV - zijn de thuiszorginstellingen in Purmerend, Tilburg, Doetinchem, Gouda, Assen, alsmede de particuliere Algemene Thuiszorg Centrale (ATC) in Zoetermeer. ZMG BV sluit contracten met verzekeraars, bijvoorbeeld over kraamzorg, tegen een uurtarief van 45 gulden. De particuliere 'poten' van ZMG-deelnemers vormen te zamen de Zorggroep Nederland BV. Deze ZN BV betaalt aan de diverse particuliere bureaus aan loonkosten een uurtarief van 30 gulden. De kosten voor overhead en risico belopen 10 gulden. De verwachte winst is 1 tot 2 gulden. Bescheiden, maar het profijt kan toch aardig oplopen als er maar genoeg uren worden verkocht. Voorts moet ZMG aan de Landelijke Zorgcentrale, die telefonisch vraag en aanbod bij elkaar brengt, 3 gulden betalen. De verzekerde merkt van dit alles niets. Het enige wat hij moet doen is een landelijk 06-nummer bellen en opgeven waar hij verzekerd is. Het kartel zorgt voor de rest.

G. Ronner, directeur van de reguliere thuisorganisatie Zuidwest Overijssel, is verbijsterd over de cijfers. 'Ik lever reguliere kraamzorg voor 45 gulden, en dan houd ik me aan de cao. Ik heb 3 procent van de kosten nodig om te zorgen dat de hulp bij de hulpvraagster terecht komt, het netwerk heeft maar liefst 33 procent nodig. En voor een uurtarief van 30 gulden kun je niet eens het minimumloon betalen.'

Ronner vreest dat als het kartel erin slaagt een landelijk netwerk op te bouwen, de reguliere organisaties het loodje zullen leggen. Dat Tjassing als voorzitter van de LVT, tegelijk een prominent lid is van het kartel dat de reguliere thuiszorg bedreigt, en verantwoordelijk is voor een LVT-voorstel om één danig afgeslankte cao voor de hele thuiszorg in te voeren, is voor Ronner en een groot aantal medestanders onaanvaardbaar. Maandag beslissen de LVT-leden over de positie van Tjassing. Als zijn kop rolt, treedt het hele LVT-bestuur af. Dan hebben marktwerking en concurrentie hun eerste slachtoffer in de thuiszorg gemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.