Organisatie is vrijheid

'Champagnevoetbal', zo noemden de Deense bondscoaches in het verleden het spel in eigen land wel. Voetbal zonder structuur, zonder ideeën, maar wel gegrondvest op een onuitputtelijke bron van talent. De beloftes verspreidden zich doorgaans al vroeg over de internationale velden en maakten voetbal tot een belangrijk Deens exportproduct.


Nog steeds brengt Denemarken veel talent voort. Voetbal is een wezenlijk onderdeel van de sportcultuur in het land. Het buitenland blijft lonken, maar door de toegenomen financiële mogelijkheden slagen clubs er steeds vaker in talenten in eigen land te polijsten en te ontwikkelen.


'Het is te vaak voorgekomen dat Deense spelers die naar Nederland vertrokken, bij terugkeer in de nationale selectie tegen me zeiden: 'Verdorie, pas toen ik in Nederland speelde, ben ik echt gaan nadenken over het spel', gaf bondscoach Morten Olsen enkele jaren geleden als verklaring voor het gebrek aan fundament onder het voetbal in zijn land.


De kracht van de Denen was 'Deens dynamiet', de bijnaam die het nationale elftal met zijn voornamelijk in het buitenland werkzame spelers kreeg na een reeks van sensationele zeges. Michael Laudrup en zijn broer Brian, Frank Arnesen en Sören Lerby, Preben Elkjaer Larsen, Peter Schmeichel, Allan Simonsen en Jesper Olsen groeiden uit tot grootheden. Nu geldt Ajacied Christian Eriksen als de aanjager van een nieuwe toekomst voor het Deense voetbal.


Morten Olsen was als speler lang een baken van zekerheid in de nationale ploeg. Sinds 2000 is hij als bondscoach ook het geweten van zijn sport. Het succes van de ploeg is volgens hem een gevolg van gericht beleid: talenten vroeg vertrouwd maken met wat er op het hoogste niveau van ze wordt verwacht.


Dat begint elk jaar met een twee weken durende bijeenkomst. De talenten worden bij die gelegenheid omringd door het volledige begeleidingsteam van het A-elftal. Zo worden ze wegwijs gemaakt met de wetten en de deugden van de nationale top.


Denemarken heeft onder Morten Olsen gekozen voor een herkenbare stijl vanuit zijn idee: 'Hoe meer contiunuïteit en methodisch werk, hoe sterker de basis en hoe meer je het toeval uitsluit.'


Vanuit het hart

Tegen Voetbal International zei hij ooit: 'Als de manier van spelen niet óók een doel is, zou ik onmiddellijk stoppen. Hoe aanvallender je speelt, hoe meer kans je hebt om te scoren en dus ook te winnen. Dus aanvallend voetbal moet geen doel op zich zijn, maar het is wel het middel om uiteindelijk het doel te bereiken. Maar vrijheid vraagt organisatie, anders ben je naïef. De fundering van het huis is altijd de verdediging.'


Volgens Morten Olsen is voetbal een bewustwordingsproces. Dat is wat hij in de afgelopen tien jaar aan het unieke talent van zo veel Deense voetballers heeft toegevoegd. Voetbal in alle vrijheid, maar wel vanuit het volle besef wat wel en niet mogelijk is. Dat is ook de ervaring, zegt hij zelf, die hij meenam uit zijn Amsterdamse jaren bij Ajax: 'In geen enkel land praten jonge voetballers zo verstandig en weldoordacht over voetbal als in Nederland.'


Zijn missie is trainers ervan te doordringen dat ze opleiders zijn. Gewoontes moeten worden ingeslepen en spelers moet verantwoordelijkheid worden gegeven, zonder de angst om te verliezen.


Dat is naar het motto van Olsen de kracht en de cultuur van het Deense voetbal, voetbal vanuit het hart maar met verstand.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden