Organen ook hier 'illegaal' bewaard

In Nederland worden jaarlijks duizenden lichamen waarop sectie is verricht begraven zonder een deel van de organen, terwijl de nabestaanden dat niet weten....

Dit zegt patholoog R. Veldhuizen van het Medisch Centrum Haaglanden (MCH). Hij is een collega van D. van Velzen, de patholoog die de afgelopen weken het middelpunt vormde van een schandaal rond het uitnemen en bewaren van organen in Engeland. Van Velzen, Veldhuizen en een derde patholoog, E. Ooms, vormen een maatschap in het MCH, waar Van Velzen vorig jaar werkte.

Veldhuizen verwijt het de Nederlandse Vereniging voor Pathologie (NVVP) de waarheid over het bewaren van organen in Nederland te verzwijgen. 'De gang van zaken is hypocriet', stelt de patholoog. 'Ik wil aan de kaak stellen dat in Nederland dezelfde dingen gebeuren als in Engeland.'

Het probleem is volgens Veldhuizen dat nabestaanden niet weten dat ze met hun handtekening voor obductie, ook wel sectie genoemd, - wat iets anders is dan orgaandonatie of ter beschikking stellen van de wetenschap - ook toestemming geven voor het langdurig bewaren van de organen. Veldhuizen: 'Tegen ouders wordt meestal niet gezegd: uw kind wordt zonder hart begraven.'

'De situatie in Engeland is vergelijkbaar met Nederland', bevestigt secretaris P. van der Valk van de NVVP. 'Het komt zeker voor dat mensen met een of twee organen minder worden begraven. Het is de gewoonte dat geen speciale toestemming wordt gevraagd voor het bewaren van organen.'

'Dit is schrijnend voor nabestaanden die hiervan niet weten', reageert directeur I. Bennekom van de Nederlandse Patiënten/Consumenten Federatie. 'De NVVP faalt in haar voorlichtende functie.'

Pathologen werken in Nederland op dezelfde manier als Van Velzen in Engeland deed, zegt Veldhuizen. 'Het enige verschil is dat in Engeland geen geld is om de bewaarde organen te onderzoeken.' Daarom bewaarde Van Velzen alle organen van kinderobducties die hij uitvoerde in het Britse Alder Hey ziekenhuis, met de bedoeling ze in de toekomst te onderzoeken.

Ook in Nederland worden bij obductie organen vaak bewaard voor onderzoek en dus niet teruggelegd in het lichaam. Soms betreft het hele harten, longen of hersenen, soms stukjes van organen. Na het onderzoek naar de doodsoorzaak worden de orgaanresten die niet meer nodig zijn drie maanden bewaard en dan gecremeerd.

De wetenschappelijk interessante organen gaan in een glazen pot op sterk water om te gebruiken voor onderwijs. Onderzochte stukjes van teruggeplaatste organen worden na onderzoek minimaal tien jaar bewaard.

'Voor goed onderzoek naar de doodsoorzaak moet je organen soms langer in je bezit houden dan een overledene boven de grond is', legt Veldhuizen uit. Het fixeren van bijvoorbeeld hersenen kost zes weken. Personen bij wie hersenobductie is verricht, worden dus altijd zonder hersenen begraven. Dit gebeurt enkele duizenden keren per jaar, zegt Van der Valk van de pathologenvereniging.

Patholoog Veldhuizen pleit voor meer openheid over obducties. 'Nabestaanden moeten weten dat organen niet altijd worden meebegraven met het lichaam. En uitleg krijgen over de reden, zodat ze niet onnodig in paniek raken.' Om aan de groeiende informatiebehoefte te voldoen, werkt de NVVP voor nabestaanden en artsen aan een folder over obductie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden