Orde in de chaos scheppen

In een klaslokaal gebeuren veel dingen tegelijkertijd. Als docent moet je continu signalen opvangen en de afweging maken of je daarop reageert en dan vooral hoe. Voorkomen is beter dan genezen als het gaat om de orde in de klas te herroepen. Zodra je de oorzaak weet van het probleem, kun je daar veel beter op anticiperen. René Kneyber geeft trainingen aan docenten en speciaal voor VKbanen heeft hij de volgende tips.

© THINKSTOCK

Onderscheid je grenzen
'Wanneer er duidelijke regels zijn is het gemakkelijker om grenzen te stellen. Het is daarom belangrijk onderscheid te maken tussen persoonlijke grenzen en professionele grenzen. Beginnende leraren weten nog niet goed waar de grenzen liggen. De energie gaat zitten in het verdedigen van grenzen nadat ze zijn overschreden. Als een persoonlijke grens wordt overschreden, dan zal dat een emotionele reactie teweegbrengen of vermoeidheid veroorzaken. Het is dus beter professionele grenzen te hanteren zodat je als leraar niet persoonlijk wordt 'geraakt',' legt René uit.

Structuur
'Een vast patroon gebruiken is zeker voor beginnende docenten aan te raden. Structuur biedt voorspelbaarheid en daarmee rust. Klassenopstelling en wisselmomenten in de les zijn zaken waar op gelet kan worden om ervoor te zorgen dat leerlingen minder signalen uitzenden. Een vaste opstelling geeft voorspelbaarheid, en de leraar kan de klas op zo'n manier indelen dat het minder werk kost de klas op gang te houden.'

'Wisselmomenten zijn zwakke punten in de les. Voor beginnende leraren is het daarom belangrijk het aantal wisselmomenten laag te houden. Een leraar die teveel van aanpak wisselt wordt als onbetrouwbaar gezien. Een aanpak moet tenminste zes weken worden volgehouden om te zien of die succesvol is.'

Eensgezindheid
'De kwaliteit van het lesgeven is ook voor een groot deel afhankelijk van het pedagogisch klimaat in de school. Als docenten zich niet consequent aan afspraken en regels houden wordt het voor leerlingen lastig structuur in het regelsysteem te ontdekken. Deze onduidelijkheid kan een bron van gedragsproblemen zijn. Orde heeft ook te maken met de juiste ordening van posities: systemen.'

'Een schoolbestuur schept kaders, waar de rector mee werkt. De rector schept kaders waar de docenten mee werken en de docent schept kaders voor de leerlingen. In die ordening moet de docent allereerst een collega zijn, daarnaast leraar van zijn leerlingen. Als een docent de kant van de leerlingen kiest (waar hij geen moeite mee heeft maar een collega wel) wordt wrijving in het docententeam veroorzaakt. De docent heeft het gevoel er alleen voor te staan, wat ten koste gaat van de orde.'

'Leerkrachten die eensgezind optreden voorkomen gedragsproblemen en kunnen zorgen dat eventueel probleemgedrag binnen de perken blijft,' aldus René.

René Kneyber geeft trainingen 'orde houden' aan docenten en schreef de boeken 'orde houden in het vmbo' en 'orde houden in het vo'.

Hoe houd jij de goede orde in je klas? (Tekst René Kneyber, bron leraar24.nl, foto thinkstock)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden