Nieuws christen-democraten

Orbáns Fidesz-partij verbreekt banden met CDA na ‘welbewuste leugens’

De Fidesz-partij van de Hongaarse premier Viktor Orbán heeft de banden verbroken met het CDA. De partij is boos over de kritische resolutie die de christendemocraten aannamen tijdens het partijcongres, afgelopen zaterdag in Den Bosch. Daarin werden de Hongaren opgeroepen zich te houden aan ‘rode lijnen’, op straffe van excommunicatie uit de Europese Volkspartij (EVP) in het Europees Parlement, waar beide partijen lid van zijn.

Viktor Orbán. Beeld Anp

Bij monde van vicevoorzitter Katalin Novák schrijft Fidesz maandagmiddag dat het CDA leugens vertelt over een omstreden pakket aan nieuwe maatregelen. Volgens Fidesz is het onzin, zoals het CDA suggereert, dat die gevaarlijk zijn voor de rechtsstaat en de democratie. En: ‘Het is niet waar dat Fidesz zich tegen Europese samenwerking heeft gekeerd. Het is niet waar dat Fidesz fake news verspreidde tijdens de campagne.’

Fidesz eist excuses uit Nederland. ‘Het is ontzettend jammer dat een hooggewaardeerde partij als het CDA de christendemocratische alliantie schendt. We zouden kunnen aannemen dat dit slechts een misverstand is’, gaat de verklaring verder, maar uit alles zou blijken dat dit ‘welbewuste leugens’ zijn. Zolang er geen excuses volgen, blijven de banden tussen de partijen verbroken.

Fidesz verwijst ook naar een ontmoeting die CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma op 16 mei had met Orbán. De partij suggereert dat Buma bij die gelegenheid zweeg over de zorgen van het CDA. Fidesz noemt dat ‘problematisch’. ‘Al deze vragen hadden kunnen worden opgebracht en beantwoord.’

CDA-partijvoorzitter Ruth Peetoom liet haar collega Novák in reactie weten dat de zorgen over Fidesz ‘breed gedeeld worden’, maar dat het CDA ook in dialoog wil blijven.

Escalatie

De escalatie tussen de twee zusterpartijen is het gevolg van een omstreden pakket aan maatregelen, aangekondigd door Orbán na zijn verkiezingsoverwinning van begin april. De Hongaarse regering wil hulp (geld, voedsel, brochures) aan migranten strafbaar stellen, in het geval de migrant niet voor vervolging hoeft te vrezen in zijn thuisland, of het land illegaal is binnengekomen. Over de wetsvoorstellen wordt deze week gedebatteerd in het parlement in Boedapest. Niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) vrezen dat hun werk onmogelijk zal worden gemaakt.

Het gaat om een hoofdzakelijk symbolische stap. De christendemocratische partijen komen geregeld in Brussel bijeen om hun standpunten op elkaar af te stemmen. Fidesz en CDA zullen elkaar daar blijven tegenkomen.

Wel is duidelijk dat Fidesz zichzelf hiermee verder isoleert. Tot nu toe heeft de Hongaarse premier altijd kunnen leunen op de steun van de Beierse flank binnen de Duitse CDU-CSU-partij. Orbán is een graag geziene gast bij CSU-frontman Horst Seehofer. Maar binnen de EVP zwelt het koor aan van stemmen die zeggen dat het geduld op is. Als Orbán ‘fundamentele waarden’ niet langer respecteert, zo verklaarde EVP-leider Manfred Weber tegenover de Volkskrant, ‘dan kan hij geen deel van de EVP-familie zijn.’

De CDA-resolutie van afgelopen zaterdag werd opgesteld door de afdeling Zuid-Holland, en werd ongewijzigd aangenomen. De leden schrijven dat Fidesz in het verleden ‘doelbewust onjuiste feiten’ verspreid heeft tijdens landelijke campagnes, en dat de ‘toon’ van de partij steeds meer anti-Europees geworden is. Op die manier ‘ondermijnt’ Fidesz de ‘partijwaarden’ van de EVP. Het CDA verlangt daarom een dialoog. Als die niet het gewenste resultaat oplevert, moet Fidesz de Europese familie verlaten.

De 'rode lijnen' waar het CDA van rept, zijn bedacht door de leiding van de EVP. Die verlangt dat Orbán een einde maakt aan twee omstreden maatregelen: de reeds genoemde ngo-wet en de voortdurende juridische onzekerheid voor de prestigieuze CEU-universiteit. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.