Oranje wint van verkiezingen

Ooit stemde iedereen er rood. Maar dat komt er de laatste jaren niet meer van. Oranje is de kleur waarvoor Amsterdam-Noord brult.

Miranda Bos (26) zit in haar voortuintje in de Vlielandstraat in Amsterdam-Noord, tussen de oranje spandoeken en parafernalia (‘Ik brul voor Oranje’) op en rond haar huis en vindt de vraag of de verkiezingskoorts al hoog is opgelopen nogal verrassend. ‘Oranjekoorts zult u bedoelen’, zegt ze.

Zij en haar bezoekster Mary Draaijer zijn vast van plan om naar alle wedstrijden van het Nederlandse elftal te kijken en even vast van plan om niet te gaan stemmen. ‘Daar zie ik het nut niet van in.’ Draaijer: ‘Ik ga wel voetbal kijken, gezellig in Turkije, in de vakantie.’

Draaijer en Bos zijn niet onder de indruk van de tegenwerping: ‘Dan mag u de komende jaren ook niet klagen.’ Want, zegt Bos: ‘Ik klaag ook helemaal niet. Ik ben heel tevreden zo.’

Het is de twee buurtbewoonsters zelfs gelukt om de politieke debatten op televisie te ontlopen. ‘Hoewel,’ zegt Bos: ‘ik heb een debat op MTV gezien. En dat vond ik best leuk, want dat ging er hard aan toe.’

In de buurt Tuinderbuiksloot (‘TBC’, zeggen sommige bewoners) zijn Bos en Draaijer niet de enigen bij wie de verkiezingen ondersneeuwen bij het concurrerende Oranje-evenement. De buurt heeft een naam op te houden als het gaat om de Oranje-beleving. Sinds Lenie van Laarhoven en wijlen haar echtgenoot tijdens het WK van 1994 hun televisietoestel voor hun huis aan het Texelplein zetten, kleurt de buurt iedere vier jaar weer volledig Oranje, tot aan het straatmeubilair toe. Zo ook dit jaar. Vandaar dat het zicht op de verkiezingen enigszins verloren lijkt te gaan.

Traditie


Toch gaat juist Lenie van Laarhoven (74) wel stemmen. Al is het maar omdat de buurt een politieke, of beter: rode traditie heeft. ‘Nu zijn de mensen zwevend’, analyseert Van Laarhoven het heersende sentiment in de buurt. ‘Je weet niet meer waar je aan toe bent.’ Van Laarhoven schat dat, als de mensen gaan stemmen, Geert Wilders veel steun krijgt in de buurt. ‘Mij gaat dat te ver. Ik heb ook weleens de neiging om cru denken, als er weer een gewelddadige overval is gepleegd. Dan denk ik: waarom toch? Maar verder vind ik: leven en laten leven. Ik denk dat ik voor de dieren ga stemmen.’

Haar dochter Lenie Nieuwkoop (57) vermoedt ook dat Wilders het goed gaat doen, zegt ze even later in buurthuis de Driehoek. Zelf twijfelt ze nog, en bovendien is ze vooral bezig met het organiseren van de oranjefestiviteiten, maar stemmen moet, vindt ze. ‘Anders mag je ook niet klagen.’

Nieuwkoop is, als een van de organisatoren, de laatste weken vooral druk in de weer met alle aanverwante evenementen rondom het WK in de buurt. ‘De tweede wedstrijd, zaterdag tegen Japan, dan wordt het hier echt feest,’ voorspelt ze.

Dan meldt Wiebe de Jong (47) zich, een vaste bezoeker van De Driehoek. Ook hij gaat stemmen. ‘Op Wilders. Voor het schokeffect.’ Verder gaat hij een oranje pak aandoen, zegt hij en hij kent ook iemand die in een oranje worstjespak van Bifi gaat lopen.

Buurthuis


Het buurthuis druppelt langzaam maar zeker vol met deelnemers aan de bingo. Alleen de ruimte waar het stemlokaal al in gereedheid is gebracht, blijft leeg. Nel Eggink, vrijwilligster in het buurthuis, zal morgen in het stemlokaal meehelpen, zegt ze. Daarvoor is ze zelfs geïnstrueerd op het stadsdeelkantoor. ‘Maar zelf vind ik het WK veel belangrijker.’

Ook in de Hoekse Waardstraat, voor de gelegenheid omgedoopt tot Oranjestraat, is de interesse in de hamstringblessure van Arjen Robben groter dan de betrokkenheid bij Rutte, Cohen en Balkenende.

Nee, zegt Willem Eggink (62), hij heeft niet zelf zijn huis ingepakt met oranje landbouwzeil. Dat heeft de overbuurman gedaan, de buurman met de bloembakken vol oranje afrikaantjes. ‘Maar ik ga wel alle wedstrijden kijken.’ Stemmen doet hij ook, met tegenzin. ‘Vroeger stemde ik CDA. Nu wordt het vermoedelijk Wilders. Vanwege de immigranten. Er wordt hier continu ingebroken.’

Even verderop, op de Waddenweg, is een sigarenwinkel al een maand lang gesloten. Aan de deur hangen bloemen en sympathiebetuigingen van buurtbewoners, voor de (allochtone) eigenaar die met een mes werd toegetakeld. (‘Van Mieke, de oudere vrouw van de twee pakjes Kent’). ‘Het is eng’, zegt de Marokkaanse eigenaar van de kruidenier, even verderop.

De immigratie is niet het grootste probleem, vindt José Dolk, een stukadoor die net een huis in de ‘Oranjestraat’ verlaat. ‘Ik moet er niet aan denken dat Wilders aan de macht komt.’

Wel vindt Dolk de politiek een ‘poppenkast’ geworden en is ons land ‘naar de filistijnen.’ ‘Ze zijn aan het gokken met onze pensioenen. En ze blijven maar plukken. En nieuwe regels verzinnen. Wat mij betreft gaan we terug naar de gulden.’

Dolk is niet van plan te gaan stemmen. ‘Of het moet zijn uit respect voor mijn vader, die altijd PvdA stemde. Maar de PvdA, dat is allang geen partij voor arbeiders meer.’

Nee, zegt Dolk: ‘De laatste strohalm die we hebben is het vrij kijken naar voetbal.’

Nederland is klaar voor het WK (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden