Update

Oranje viel uit elkaar als te lang sudderend draadjesvlees

In de braadpan van Charkov viel Oranje uit elkaar als te lang sudderend draadjesvlees. Geen chemie, geen spits, geen verdediging, geen middenveld, in te lange fases van de wedstrijd. Een elftal ging ten onder aan stress, aan impotentie van de aanval. Aan wat eigenlijk niet?

Beeld epa

Duitsland was een verbeterde uitgave van wat het Nederlands elftal eens was en won met 2-1.

Het wonderlijke is dat de ploeg na de tweede nederlaag op Euro 2012 niet eens officieel is uitgeschakeld voor de kwartfinales. De bijna niet met het oog waarneembare strohalm blijkt alleen dan een levenslijn als Duitsland zondag wint van Denemarken en Nederland met minimaal twee doelpunten verschil Portugal verslaat.

In dat geval tellen de onderlinge wedstrijden van die drie landen. Onmogelijk is niets, maar deze kans lijkt vooralsnog niet veel groter dan die van een huwelijk tussen Mark Rutte en Angela Merkel. Het elftal dat bij het WK zo'n eenheid vormde, op het veld en daarbuiten, viel op het gras in het zinderende Charkov uiteen, ondanks de door Van Persie teruggebrachte spanning.

Bondscoach Bert van Marwijk, geroemd om zijn standvastigheid, gokte en verloor. Tijdens het WK kon hij zijn voorliefde voor de voetballer Van Persie in de spits, ten koste van goalgetter Huntelaar, blijven belijden, omdat de ploeg tot de finale toch alles won.

Anderen scoorden, met name Sneijder. Nu stond het toernooi meteen in brand na de ongelukkige nederlaag tegen de Denen. Toch stelde hij de topschutter van Arsenal opnieuw op in de punt van de aanval.

Schitterend waren twee loopacties van Van Persie. Eerst op de pass van Van Bommel, toen hij de bal had kunnen aannemen doch ineens wilde volleren. Neuer redde. Even later na een balletje van Robben, toen hij met rechts voorlangs schoot. Die positie leek verdacht veel op de bal van Wouters op Van Basten, tijdens de halve finale van 1988. Het verschil: Van Basten scoorde. Een spits wordt afgerekend op doelpunten, niet op loopacties.

Fascinerend om te zien was het verlangen van de bank naar een doelpunt. Iedereen rende van zijn stoel als een kansje zich aandiende, telkens wanhopiger was de terugtocht. Als Van Persie één van die ballen had gemaakt? Als telt niet in topsport. De avond was derhalve pijnlijk voor Van Marwijk. Hij hield dus vast aan zijn gedroomde speelwijze, ondanks de groeiende roep van bijna iedereen om het eens met Huntelaar te proberen.

Hij gokte ook met Afellay, die niet zo fit leek als men dacht. Het pijnlijkst in persoonlijke zin was de aftocht van de aanvoerder, schoonzoon Mark van Bommel. Weggelopen als een beginner door het middenveld van de Duitsers, de krachtmannen Khedira en Schweinsteiger, die niet alleen blijven lopen, doch ook geweldig voetballen.

Schweinsteiger was de man. Hoe kon hij telkens zo vrijstaan? Hij begon geregeld bij Sneijder en stoomde dan als een locomotief naar voren. Hij was overal. Van Bommel en De Jong, de regelkamer van Oranje? Nooit gezien. Deden die ook mee dan? Jagen? Bijna niet gezien.

Bij de eerste treffer, na die twintig minuten waarin Nederland iets beter was, speelde Schweinsteiger de bal perfect tussen Heitinga en Mathijsen door naar Gomez, die als een danser een pirouette uit het lijf peurde en fijnzinnig afrondde. Bij zijn tweede doelpunt kreeg hij opnieuw een prachtig steekpassje van Schweinsteiger. Mathijsen stond lucht te dekken en Gomez voltrok het vonnis.

Geen van de centrale verdedigers schoof ook door, waardoor Nederland telkens een man tekort kwam. Ja, en toen greep Van Marwijk in, toen het te laat was. Hij wisselde Van Bommel voor Van der Vaart en bracht Huntelaar voor Afellay. Van Persie verhuisde naar de rechterflank en later naar de positie achter Huntelaar of naar links, Robben ging eindelijk eens vanaf links voetballen.

Maar Duitsland beheerste het spel, de eerste twintig minuten na rust, met een balvastheid en flair die eens des Nederlands was, en Oranje moest zich beperken tot de tegenaanval, eens het wapen van de Duitsers.

Duidelijk bleek trouwens hoeveel problemen Huntelaar heeft in zo'n duel. Hij kwam nauwelijks in het spel voor. Van Persie schoot eenmaal prachtig in, na een voorzet van Robben. Neuer redde. Het knappe was dat Nederland zijn vechtlust hervond, vooral dankzij de actieve Sneijder. Van Persie scoorde toen hij, vanaf links, naar binnen trok en met rechts uithaalde. Zo maakte hij ook zijn enige treffer tegen Kameroen, op het WK, toen van rechts. Van Marwijk zal zondag anders beginnen, dat is duidelijk. Maar hij
heeft het lot van Oranje niet meer in eigen hand. Dat van zichzelf vermoedelijk ook niet.

Beeld epa
Beeld afp
Beeld afp
Beeld epa
Beeld afp
Beeld getty
Beeld afp
Beeld reuters
Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden