Oranje sluit af met Amerikaanse fuif

Wat gisteren een voetbalfeest had moeten worden tegen Macedonië bleek door de 0-0 een Amerikaanse fuif: de gasten op de tribunes moesten zelf hun lekkernijen meenemen...

De balans, 32 punten in 12 duels dankzij tien zeges en twee gelijke spelen tegen Macedonië, is op papier imposant en heeft ook in het uitslagen consumerende buitenland verwachtingen gewekt over de constructie van een nieuwe Oranje Machine. Dát is overdreven. Oranje, tweede op de wereldranglijst, is een trapwagen die nog vele duwtjes nodig heeft om vooruit te komen.

‘We moeten ons blijven realiseren dat een heleboel aspecten voor verbetering vatbaar zijn’, zei bondscoach Van Basten al een dag voor de wedstrijd. Zo is van de beloofde dominantie vrijwel niets terechtgekomen in de reeks, hetgeen ook met de kwaliteit van het elftal te maken móet hebben.

Het teamverband en de werklust mogen voorbeeldig zijn, de pure klasse uit een recent verleden, uit 1998 en 2000, is nog te weinig aanwezig. ‘Het is mensenwerk, maar de uitvoering was niet goed’, zei Van Basten.

Veelzeggend was het hartstochtelijke applaus voor invaller Davids, die de aan zijn hoofd geraakte Maduro verving. Davids is al bijna een van de relikwieën uit het verleden, beroemd om zijn passie. De aanjager viel bepaald ongelukkig in.

Het is de vraag wat Van Basten met hem doet als Cocu de volgende maand, voor het oefenduel met Italië, terug is van een schorsing. Ook de bij Hamburger SV opgebloeide oud-Ajacied Van der Vaart is kandidaat voor de linkshalfpositie.

Van Basten analyseerde dinsdag één jaar Oranje onder zijn leiding: ‘We voetballen beter, hebben een vaste speelstijl en de selectie is uitgebalanceerder.’

Het zijn zíjn woorden en puur naar de cijfers gekeken heeft hij gelijk. Maar de ploeg had in het geluk een bondgenoot, de defensie oogt soms kwetsbaar en het middenveld is wel érg bezig met controleren.

Om duidelijk te maken hoeveel is veranderd in een jaar: zeven spelers die in Skopje startten tegen de Macedoniërs, ontbraken in de Arena. Cocu was dus geschorst, Davids en Sneijder vielen gisteren in, Bouma behoorde tot de afvallers uit de aanvankelijke groep van 23, Van Bommel en Van Hooijdonk zijn uit beeld verdwenen.

En de opgebloeide Feyenoorder Castelen toonde dinsdag, in de rol van schaduwspits, met drie doelpunten tegen Jong Macedonië dat hij een kandidaat is voor de rechtsbuitenplaats.

Een andere gegadigde voor die positie op de vleugels zou Salomon Kalou kunnen zijn, ware het niet dat de poging hem versneld te naturaliseren is gestrand in de bureaula van minister Verdonk. Was het toeval dat Johan Cruijff, de vader des voetbalvaderlands, op de tribune naast de bewindvoerder van Vreemdelingenzaken zat om haar nog één keer uit te leggen waarom de Feyenoorder een boterbriefje moet krijgen?

Gelegenheidsrechtsbuiten Kuijt is geworden tot een symbool van de ploeg met de blos op de wangen, maar een rechtsbuiten is hij dus niet. De beoogde linksbuiten, Robben, ontbrak door een blessure, waarmee hij aantoonde hoe afhankelijk het elftal is van hem. Robben is slechts in zes van de twaalf duels ingezet, hetgeen iets zegt over zijn blessuregevoeligheid.

Nederland hoefde niet meer zo veel, maar deed zijn best. De vorm ontbrak, zei Van Basten, die het woord kwaliteit niet in de mond nam. Het was veelzeggend dat de bondscoach eerder deze week zei dat de ploeg tegen een Tsjechië mét Nedved en Koller zwaar in de problemen was gekomen.

Van Basten heeft een hecht collectief geformeerd, waarmee je in de wereld ver kunt komen tegenwoordig, en het is geen toeval dat Van der Sar, de doelman, de uitblinker was.

In de laatste negen kwalificatieduels incasseerde hij geen doelpunt en hij speelde elke minuut. Kuijt werd in elf duels ingezet, Landzaat, Van Bronckhorst en Van Nistelrooij in tien, waarbij zij aangetekend dat de spits twee duels miste door een schorsing.

Macedonië verdedigde met sportieve middelen, Nederland viel zonder overtuiging aan, met Van Persie lange tijd als gevaarlijkste pion. Oranje, met na rust de voor meer diepgang brengende Sneijder voor Landzaat, bleef in een gezapig tempo aanvallen. De beste kans was voor Sneijder, die een vrije trap van de linkerflank verrassend over doelman Milosevski op de lat krulde.

In de laatste minuut ging de ongeslagen status van in totaal zestien wedstrijden bijna verloren, maar De Jong haalde de bal weg voor de voet van Stojkov. Waarop na het eindsignaal een afkeurend fluitconcert klonk van het feestpubliek. De meegenomen hapjes waren blijkbaar op en de gastheer had niets meer in de aanbieding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden