Oranje opereert pas in slotfase koel en effectief

Struikelend leek het Nederlands voetbalelftal op weg naar de eindstreep, maar de laatste passen tegen Noorwegen waren gisteravond zowaar van ferm gehalte....

Van onze verslaggever

John Volkers

ROTTERDAM

Daarvóór had het nationale elftal zich voornamelijk nerveus gemaakt over het consolideren van de fortuinlijk verkregen voorsprong. De 1-0, een flipperkastgoal van Seedorf, deed het tot dan gecontroleerd spelende collectief van Hiddink opvallend snel het hoofd verliezen.

Ervaren profs, zelfs die van Ajax, konden geen moment het spel controleren. Waar lang gepasst moest worden, werd kort ingespeeld. Waar zekerheid geboden was, werd voor een frivole oplossing gekozen. Waar structuur hoorde, ontstond chaos. Het in Amsterdam zo gecultiveerde balbezit, vaak van vervelend hoog niveau, was telkens van ultra-korte duur.

Het Noorse verzet, inderdaad van de eenvoudige opzet die allerwege verwacht werd, was voldoende om de Nederlandse machine ernstig te laten sputteren. Dat het tussen de 48ste en 89ste minuut allemaal goed afliep, had met de gebrekkige aanvalskracht van Noorwegen te maken.

De ploeg was van acquit gegaan met één spits, Middlesbrough-midvoor Fjrtoft en pas de derde wissel, Solbakken voor Bohinen, veranderde werkelijk iets aan die verhoudingen. De meeste problemen had Nederland met het afstoppen van de rechterflank van de Noren. Invaller Haland denderde in de slotfase naar voren, zonder dat de uitgeputte Helder hem een strobreed in de weg legde.

Bij twee van die uitbraken werd Fjrtoft op maat bediend, één keer maakte de spits zijn eigen actie. De beste kans was in de 83ste minuut voor Fjrtoft. Na een cross van Haland was Frank de Boer even niet te bekennen. De zenuwen hadden bij de Vikingen echter ook de overhand gekregen, waarna de slotakkoorden voor Mulder en zijn rappe aangever Overmars waren.

In de opluchting na afloop werd de matige wedstrijd door zijn enerverend hoge spanningsboog - wie kan het script van zo'n klutsgoal bedenken? - al snel verward met een hoogstaand duel. Dat was het zeker niet, al was het begin van Nederland veelbelovend. Toen al werd echter duidelijk dat de Bergkamp van '95, de man om wie alles hoort te draaien, niet de Bergkamp is die een voortrekkersrol vervulde op grote internationale toernooien in 1992 en '94.

Bergkamp is, ook na zijn verlossing van het Italiaanse juk, een stroef draaiende spits geworden. Hij verzuimde in de eerste helft zijn ploeg in de juiste cadans te houden. Goede openingen horen nu eenmaal afgerond te worden met een snelle treffer. In de minuten 5, 10, 11 en 42 had de schaduwspits zijn kansen, met als beste mogelijkheid de voorzet van Overmars kort voor rust. De aanvaller van wie vermoed werd dat hij in Engeland had leren koppen, liet de bal slap van het hoofd vertrekken.

De matige vorm van de nog steeds verbleekte topspeler kwam Nederland in het vervolg duur te staan. Het was de bedoeling dat Bergkamp en Ronald de Boer de spelonken in de Noorse defensie zouden benutten. De gaatjes lagen in de secties tussen de flankverdedigers en hun companen in het centrum. De diepte werd door de passers Frank de Boer en Blind gezocht, maar in het vervolg vervlakte die speelwijze door slordigheid.

In de tweede helft liet Hiddink Bergkamp meer naar het front schuiven. Ronald de Boer, in de eerste helft met een kapbeweging dicht bij de openingstreffer, werd naar zijn favoriete linie gedirigeerd. Hij moest op het middenveld Rekdal afstoppen, het brein van de Noorse counters. De Ajacied vond binnen drie minuten de combinatie met Seedorf. De bal werd iets te hard ingespeeld maar het opportunisme van de Sampdoriaan leidde tot een onverwachte beloning.

Stopper Johnsen maakte een sliding om de bal te blokken maar schoot die in het kruis van de doorgelopen Seedorf. Keeper Grodas stond voor de zoveelste keer ver voor zijn doel en zag de knikker met een boog tegen de touwen belanden. Het was een doelpunt dat voor Hiddink achter de rug van de grensrechter verborgen bleef, maar de vreugde kon bij de coach tot geen enkel misverstand leiden.

De 1-0, Seedorfs vierde in zeven interlands, zal in geen enkele databank van computerspecialist Olsen te vinden zijn. Het was het pure toeval dat in de sport nooit uit te bannen zal wezen. De beloning voor de Nederlandse aandrang was royaal, maar had forser moeten zijn. De nationale ploeg had er de rust en het overleg uit moeten peuren waarmee de Noren definitief uit de wedstrijd gespeeld zouden zijn.

Nu moest Oranje zich nog op kracht en fortuin naar het eind worstelen. Waar de Noren hun kansen op de gelijkmaker lieten liggen, viel het Hiddink te verwijten dat hij Bergkamp niet eerder inwisselde voor de ambitieuze Mulder. Toen de bondscoach wel ingreep, tien minuten voor afloop, was het snel gedaan met het Noorse verzet.

De bonkige spits van Schalke perste de laatste krachten uit de benen van de centrumverdedigers Johnsen en Berg en was vervolgens ter plekke toen Overmars uitbrak. De op rechts acterende linksbuiten van Ajax speelde het slim, bracht Mulder in vrije schietpositie. De afwerking was perfect en werd door één Noorse bejubeld: de vriendin van Youri Mulder.

De 3-0 was een one-man race van Overmars die deed denken aan de rush waarmee hij Nederland twee jaar geleden op Wembley redde. De afstand die hij aflegde was echter groter en de afronding kwam ook van de eigen voet. De Noren waren niet meer in staat hem tegen het gras te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden