Oranje oogst gul applaus bij grauw optreden

Het Nederlands elftal, dat vandaag het vliegtuig naar Brazilië neemt als deelnemer aan het WK voetbal, roept vooralsnog meer ergernis op dan bewondering. Oranje is een wat angstige, bijna sambaloze ploeg die met zijn spel een slaaplied componeert. Toch is het raadzaam wakker te blijven, want opeens kan het flitsen.

AMSTERDAM - Het feestpubliek bij de zogenoemde uitzwaaiwedstrijd floot geregeld van afkeuring, was dan weer laaiend enthousiast en beloonde de 2-0 tegen Wales met gul applaus. Zo is de stemming: niet te veel verwachten, lijkt het devies. Hopen.


Daar zat hij dus, op een mooie stoel in de Arena: Johan Cruijff, de man die nooit bondscoach werd, het geweten van het Nederlandse voetbal, de bovenmeester van de Hollandse school. Hij aanschouwde hoe die manier van voetballen bijna is afgeschaft door zijn rivaal en tegenhanger Louis van Gaal, de man die wel bondscoach werd; twee keer zelfs.


Geen vaste aanvallers dus op de vleugels, zelfs niet tegen Wales. Weinig flair. Zekerheid. Zonder branie. Een wat grauw elftal, met de felle kleur oranje als zeldzame frivoliteit. Hard werkend, dat zeker, doch met talloze mislukkingen.


Het is ook een elftal dat de huidige status van het Nederlandse voetbal perfect weerspiegelt: magertjes, met slechts sprankjes hoop door de aanwezigheid van een paar bovenmatig getalenteerden, over wie twijfel mag bestaan.


Sneijder mag goed hebben getraind, tot in de boksschool van Istanbul toe, het is de vraag of hij nog de bepalende speler van 2010 kan zijn. Van Persie oogt nog niet topfit. Robben is goed, hoewel hij zowel tegen Ghana als Wales makkelijke kansen miste.


Oranje is een ploeg die speelt naar de mogelijkheden, zoals dat dan heet. Gretig om de nul te houden, hetgeen dus weer lukte, zij het dat Wales een paar keer dichtbij een treffer was. Cruijff lachte intussen wat af met Sjakie Swart en zal binnenkort zijn licht wel laten schijnen over de ploeg.


Ergernis dus om stroperig, degelijk, bijna sambaloosspel. Maar ook bewondering is op zijn plaats, omdat de ploeg dus nauwelijks kansen weggeeft, waarbij aangetekend dat de tegenstand pas op 13 juni tegen Spanje imposant zal zijn, op het WK zelf. Daarmee is het meteen het probleem geschetst: je zult moeten beginnen tegen de beste ploeg van de laatste jaren. Die angst zit verklonken in de spelopvatting.


Ogenschijnlijk is het spel zo doelloos vaak, zo overdreven voorzichtig voor de eens avontuurlijke Louis van Gaal, zonder verrassing ook. Maar dan is daar zo'n flits die bekoort, van de snelle, vaardige spelers in het offensieve compartiment van de ploeg. Het is momentenvoetbal, dat een voorspelbare zege opleverde tegen Wales, het kleinste voetballand van Groot-Brittannië, dat de sterren Bale en Ramsey niet kon opstellen.


Voor wie nog ruim een week kansen wil becijferen: de uitzwaaiwedstrijd zegt soms iets, maar niet altijd. Zo won Oranje vier jaar geleden met frivool spel van Hongarije, met 6-1, als prelude op de latere WK-finale. Twee jaar geleden echter versloeg Nederland Noord-Ierland met 6-0, waarna het EK tegenviel.


Een beetje schokkerig opbouwen dus, veel fouten, en dan opeens toeslaan, deze keer niet in 5-3-2 (of 3-4-3, zoals Van Gaal het liever noemt), maar in 4-4-2, omdat zelfs Van Gaal het overdreven vond om met drie centrale verdedigers tegen die ene verdwaalde offensieve denker uit Wales aan te treden. Kevin Strootman, door wiens blessure Van Gaal aan het goochelen sloeg met systemen, zag het van de tribune met gemengde gevoelens aan.


Leroy Fer was de vervanger van de geblesseerde De Guzman. Pas toen de eerste helft vorderde, onderscheidde de met Norwich City gedegradeerde middenvelder zich met twee knappe dieptepasses op Janmaat, wiens eerste voorzet perfect was voor Van Persie. De topschutter schoot net naast, in wat de mooiste aanval voor rust was.


Fer verdween tijdens de rust ten gunste van Wijnaldum, die aanvallender is. En Lens verving Van Persie (lichte liesblessure), als tweede spits. Natuurlijk had Oranje toen al met meer kunnen voorstaan dan met 1-0, net als het doelpunt tegen Ghana een vrucht van samenwerking tussen de drie mannen voorin, deze keer in de volgende rolverdeling: Sneijder (pass), Van Persie (aanname, passeeractie, schot) en Robben (snel inschieten van de via doelman Hennessey terug gestuiterde bal).


Lens maakte na rust 2-0, toen Sneijder na balverlies van Wales razendsnel Robben wegstuurde, wiens voorzet op Lens perfect was. En Cruijff besprak de uitslag nog even met een andere buurman, Ali B.


Oefenwedstrijd


AMSTERDAM: Nederland - Wales 2-0. 32. Robben 1-0, 76. Lens 2-0. Scheidsrechter: Yildirim (Tur). Toeschouwers: 51.000.


Nederland: Cillessen, Janmaat, Vlaar, De Vrij, Martins Indi, Fer (46. Wijnaldum), Nigel de Jong (78. Huntelaar), Sneijder, Blind, Van Persie (46. Lens), Robben.


Wales: Hennessey, Gunter, Gabbidon, Chester, Taylor (83. Dummett), Allen, Ledley (62. Huws), King (78. Vaughan), Williams (70. Williams), Church (66. Easter), Robson-Kanu (60. John).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden