Opvolgers van paus lopen zich al warm

Spreken is in zijn geval allang verworden tot prevelen, lopen gaat evenmin meer, en medici menen dat elk onbeduidend griepvirus in zijn geval fataal kan zijn....

Komende donderdag zetelt Johannes Paulus II exact een kwart eeuw in het Vaticaan. Deze week komen daarom nagenoeg alle kardinalen van de wereld naar Rome om het jubileum te vieren, maar volgens het Duitse weekblad Der Spiegel staat het feest vooral in het teken van de verdeling van de pauselijke erfenis. Vooruitlopend daarop taxeert het blad alvast de kansen voor de belangrijkste kandidaten in de 'Vaticaan-toto'.

De katholieke kerk is verdeeld in zeven stromingen – de groep Oost-Europa, de liberalen, het Italië-kamp, de apparatsjiks, de Conservatieven, het Iberisch-Latijns-Amerikaanse kamp en het Afrika-kamp. Naar verluidt zou paus Johannes Paulus II het liefste zien dat zijn opvolger uit het Iberisch-Latijnse kamp komt en om dat te bereiken heeft hij de voorbije jaren getracht de regie voor de verkiezingen al zoveel mogelijk te schrijven.

Gewiekst, noemt Der Spiegel hem: geen paus die zo nadrukkelijk zijn stempel op de katholieke wereld heeft weten te drukken als Johannes Paulus II.

Ten bewijze daarvan zijn bij het artikel twee grafieken afgedrukt, waarmee de machtsverschuivingen binnen het zeven-stromingen-spel worden geïllustreerd. Was in 1978 toen paus Johannes Paulus II aantrad het Italië-kamp nog de dominerende factor (24 procent van de kardinalen was Italiaans), tegenwoordig overschaduwt de 'Derde Wereld' het traditionele bastion (nog maar 17 procent Italiaans) moeiteloos.

Met zijn recente benoeming van 31 nieuwe kardinalen – merendeels afkomstig uit Afrika, Azië en Zuid-Amerika – heeft paus Johannes Paulus II de balans definitief doen kantelen. Wereldwijd telt de katholieke kerk nu 135 kardinalen die straks in de Sixtijnse Kapel de opvolger van Johannes Paulus II zullen moeten kiezen.

De tipparade van Der Spiegel telt zeven kardinalen die 'papabel' zijn (geschikt om paus te worden) en vier van hen zijn afkomstig uit het Iberisch-Latijns-Amerikaanse kamp. Kat-in-hetbakkie, zou je zeggen, maar dát is het hem nou juist. 'Het probleem van de latino's is dat ze misschien te veel kandidaten hebben', zegt een Vaticaan-ingewijde. Een interne machtsstrijd zou het latijnse kamp kunnen doen scheuren en de weg vrijmaken voor een outsider uit een ander kamp.

Het zou bovendien niet de eerste keer zijn.

In 1978 wees alles in de richting van een Italiaanse paus, maar omdat de twee favorieten Siri en Benelli elkaar de eer niet gunden raakte het kamp verdeeld. Na zeven vruchteloze stemrondes schoven de kardinalen daarom bij de achtste poging de tot dan anonieme Pool Karol Wojtyla als compromis naar voren. Witte rook was het gevolg en paus Johannes Paulus II zat op zijn troon.

Geen van de vier latino's die nu in de race zijn, kan bij de overige zes stromingen op brede steun rekenen. Het gevolg is dat reeds deze week in de catacomben van het Vaticaan een subtiel spel van loven en bieden zal beginnen. Onvoorziene wendingen zijn daarbij onvermijdelijk, waardoor volgens Der Spiegel niemand vreemd moet opkijken als straks ineens een zwarte of een Aziatische paus opstaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden