Column

Opvoeders zijn stakkers die in het duister tasten

Beeld Getty Images

Collega Sheila Sitalsing besprak op geestige wijze een boek over de Surinaamse manier van opvoeden en kreeg half Nederland over zich heen: hoe kon ze die methode (leren 'u' te zeggen tegen iedereen met wie je niet geknikkerd hebt, en af en toe een mep met een liniaal) verheerlijken? Daar komen verknipte kinders van, kijk maar naar al die Surinaamse tienerzwangerschappen, vaderloze gezinnen en hoge misdaadcijfers.

Maar eigenlijk verheerlijkte Sitalsing niets. Ze schetste veeleer de tegenstellingen met onze witte kindertjes (die met een grote bek beslissen wat er op tafel komt en hun moeder ongestraft 'kutwijf' noemen), zonder een oordeel te vellen. De waarheid zal, zoals gebruikelijk, wel weer eens in het midden liggen: ik denk niet dat Sitalsing haar kinderen slaat met linialen, maar met 'kutwijf' hoeven ze vast ook niet aan te komen.

Ook in Nederland werd tot vijftig jaar geleden geleden streng opgevoed, mét meppen en er was beduidend minder echtbreuk of misdaad dan tegenwoordig. Sociaal-economische factoren lijken dus van grotere invloed dan welke opvoeding ook; in een harmonieuze, welvarende maatschappij groeien kinderen op tot 'betere' mensen dan in een onzekere, arme maatschappij, met of zonder meppen.

Opvoeders zijn stakkers die in het duister tasten, Carmiggelt zei het al. Mijn vader, die ook zonder Surinaamse achtergrond dol was op schuinsmarcheren, deed sowieso niet aan opvoeden. Mijn moeder, wanhopig in de strijd met drie pubers, kocht een boek van de in de jaren zeventig populaire opvoedgoeroe Thomas Gordon. Luisteren naar kinderen heette het, al hoopte mijn moeder natuurlijk juist dat wij naar háár zouden luisteren.

Ze las het boek met rode oortjes. Je moest 'ik-boodschappen' geven, stond er in, en het kind niet voor een voldongen feit stellen, maar keuzes geven. 'Ik wil graag dat we een opgeruimd huis hebben, dus kies maar, ga je liever afwassen of liever stofzuigen?' Slim bedacht hoor!

Maar als mijn moeder even weg was las ik, snotneus van 15, dat boek stiekem óók, en zo leerde ik haar met haar eigen wapens verslaan. 'Mama, ik vind het juist enorm gezellig, een rommelige kamer, en ik vind ook dat witlof niet geschikt is voor menselijke consumptie. Dus ruim gerust je éígen kamer op, als je dat leuk vindt, en kies maar wat we vanavond eten, frites of pannekoeken?'

Toen had mijn moeder me natuurlijk moeten slaan, maar dat deed ze niet. Ze tobde voort tot ik op mijn 16de het huis verliet, tot onze beider grenzeloze opluchting.

Inmiddels heb ik zelf drie pubers. In ons huishouden wordt nóóit witlof gegeten, en 'kutwijf' is hier een koosnaampje.

Zo gaan die dingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden